Poznaj 20 rodzajów makaronów i wybierz najlepszy!

Aktualizacja: 12 listopada, 2025

Niewątpliwie uwielbiane przez nas makarony to domena włoskiej kuchni. Istnieje ponad 300 odmian makaronów, a tak naprawdę jest ich tyle, ile wymyślą włoskie gospodynie. Ich nazwy najczęściej wywodzą się od kształtu jaki przybierają.

Krótka historia makaronu

Historia makaronu liczy już ponad 4000 lat!

Skąd pochodzi makaron?

Chociaż kojarzy nam się on nieodłącznie z Włochami, znaleziska archeologiczne wskazują inny kraj. To Chiny – właśnie tam jeszcze przed naszą erą znany był makaron. Jednak rozsławili go Włosi. Według legendy, makaron do Europy sprowadził Marco Polo. W rzeczywistości makaron znany był w Europie znacznie wcześniej, niż urodził się Marco Polo. O makaronie wspomniał bowiem już Galen – rzymski badacz żyjący w II wieku naszej ery.

Jak powstał makaron?

I tutaj krążą legendy, w tym związana z dostaniem się wody do mąki na statku i stworzenie w ten sposób zupełnie przypadkiem ciasta makaronowego. Faktem jest jednak, że ludzie coraz lepiej potrafili obrabiać ziarno. Przy tym mieli dostęp do wody i z połączenia tych składników powstał prototyp makaronu.
Aktualnie można wyróżnić wiele rodzajów makaronów. Jego różne typy stworzone zostały w celu lepszego dopasowania do innych składników tworzących różnorodne dania.

Skład makaronów

Makaron różni się nie tylko kształtem czy grubością, lecz przede wszystkim składem i rodzajem mąki, z której powstaje. To właśnie surowce decydują o jego wartości odżywczej, konsystencji i smaku. Poznaj najczęściej spotykane składniki makaronów:

• Makaron z pszenicy durum – powstaje z twardej pszenicy o wysokiej zawartości białka i glutenu. Jest sprężysty i nie rozgotowuje się podczas gotowania.
• Semolina – grubo mielona mąka z pszenicy durum, używana do produkcji wysokiej jakości makaronów o złocistym kolorze i wyrazistym smaku.
• Makaron ryżowy – lekki, delikatny i naturalnie bezglutenowy, często wykorzystywany w kuchni azjatyckiej.
• Makaron sojowy – bogaty w białko i błonnik, stanowi ciekawą alternatywę dla osób unikających pszenicy.
• Makaron shirataki – wyjątkowo niskokaloryczny, wytwarzany z korzenia konjac; polecany osobom na diecie redukcyjnej.

Każdy z tych rodzajów ma swoje zalety, wartości odżywcze i zastosowanie w kuchni, dlatego warto poznać je bliżej.

Rodzaje makaronów

1. Makaron Bigoli

Makaron gryczany lub produkowany z pełnego ziarna pszenicy. Wyglądem przypomina spaghetti, ale jest bardziej mięsisty i grubszy.Grube nitki idealnie komponują się z gęstymi sosami. Najczęściej spotkać go można w regionie Veneto.

2. Makaron Cannelloni

Ich nazwa oznacza „duże rury” bądź „duże trzciny”. Inna nazwa tego makaronu to manicotti („rękaw”). Te duże rurki o średnicy 3 cm i długości ok. 8 cm produkowane są ręcznie i maszynowo.Cannelloni zazwyczaj nadziewa się farszem z mięs, warzyw i serów, zalewa sosem i zapieka – nie gotuje się ich przed pieczeniem.

3. Makaron Capellini (Capelli d’angelo – anielskie włosy)

Capelli d’angelo czyli „włosy anioła” to cienki, długi, owalny makaron, który zazwyczaj jest uformowany w gniazda. Produkowany jest z pszenicy, czasem także z gryki. Capellini  dodaje się najczęściej do zup i dań dla dzieci; dobrze smakuje także z mięsem.

4. Makaron Conchiglie/ Conchigliette

Jest to makaron w kształcie muszli o różnorodnej wielkości, nazywany  również Jumbo Shells. To bardzo uniwersalny typ makaronu, mający szerokie zastosowanie w daniach na całym świecie Najmniejsze świetnie pasują do zup, a większe można faszerować i piec.  Stanowią też bardzo dobrą bazę do sałatek i zapiekanek.

Makaron ten wytwarza się z pszenicy durum, czasem aromatyzuje się  oliwą z oliwek czy ziołami.

5 .Makaron Coqulliettes

Makaron kształtem przypomina niewielkie „kolanka”.  Dodaje się je do zup, ciężkich, mięsnych sosów mięsnych i serowych.

6. Makaron Farfalle

Makaron ten ma kształt kokardki, a farfalla po włosku oznacza „motyl”. To jeden z najstarszych rodzajów włoskich makaronów. Prawdopodobnie pierwsze farfalle zrobiono w XVI wieku w północnych Włoszech. Obecnie jest bardzo popularny na całym świecie. Farfalle wbrew pozorom są  łatwe do zrobienia w domu przy pomocy prostego sprzętu. Pasują przede wszystkim do potraw z pomidorami, śmietaną lub mięsem. Zasadą jest aby składniki sosu podawanego z farfalle nie były za bardzo rozdrobnione.

7. Makaron Fettuccine

Po włosku „fettuccine” oznacza „małe wstążki”. Ten rodzaj makaronu jest spokrewniony z tagliatelle i tak samo kształtem przypomina wstążki. Makaron ten wykonuje się z pszenicy durum, co nadaje mu grubość i sprężystość. Z reguły gotuje się go w wersji al dente. Fettuccine jest jednym z najbardziej znanych makaronów na całym świecie. Popularny jest szczególnie wiosną w restauracjach, gdzie makaron robiony jest własnoręcznie. Tradycyjne fettuccine to dosyć grube wstążki serwowane z lekkimi i średnimi sosami (pomidorowe, kremowe, śmietanowe, serowe i inne w zależności od upodobań). Podawane są także z krewetkami i z kurczakiem, a także świetnie nadają się do zapiekanek.

8. Makaron Fusilli

Jest to makaron w kształcie świderków, Produkowany najczęściej z pszenicy durum. Można stosować je do dań, które trzeba odgrzewać. Mogą być używane do dań głównych, sałatek i zup. Dzięki swojemu skręconemu kształtowi pasują zarówno do lekkich, jak i ciężkich, mięsnych sosów.

9. Makaron Lasagne

Nazwą tą określa się zarówno makaron, jak i przyrządzane z niego potrawy. Lasagne makaron to szerokie, długie i płaskie płaty, które doskonale nadają się do zapiekanek z mięs, serów i pomidorów.

10. Makaron Orecchiette

Po włosku słowo „orecchiette” oznacza dokładnie „małe uszy” lub „uszka”. Tradycyjne orecchiette robi się z mąki semolina. Jest cieńszy w środku  i grubszy na zewnątrz. Charakterystyczny kształt uzyskuje się wypychając kciukiem zagłębienia w wykrojonych krążkach ciasta. Ten typ makaronu jet bardzo popularny w regionie Apulia (Puglia) w południowej części Włoch, ale korzeniami sięga do francuskiej Prowancji. Orecchiette doskonale smakuje w towarzystwie warzyw w różnego rodzaju sałatkach, łączy się je również z ciężkimi mięsnymi i warzywnymi sosami. W południowych regionach często podaje się uszka z brokułami.

W Chinach robi się makaron o podobnym kształcie, nazywany Maoerduo, co znaczy „kocie uszy”.

11. Makaron Lumache

Kształtem przypominają muszlę ślimaka, a są to po prostu  złożone na pół, puste w środku rurki. Dostępne są lumache w wersji smakowej gładkiej i karbowanej. Mniejsze lumache doskonale nadają się do zup i zapiekanych makaronów, średnie do sosów, a te największe mogą być nadziewane (np. ricottą, mozzarellą, sosem pomidorowym, pesto, mięsem lub warzywami) bądź zapiekane.

12. Makaron Pappardelle

Jego nazwa wywodzi się od włoskiego „pappare” co oznacza „pożerać”.  Jest to cienki i  płaski makaron, cięty na szerokie, długie wstążki, pod względem szerokości mieści się między tagliatelle a lasagne. Bazą ciasta tego makaronu są jajka, dlatego jest on taki puszysty i chłonny.

Popardelle jest podawane najczęściej zimą z ciężkimi sosami, a także z gulaszem na dużym talerzu bądź w szerokiej misce.

13. Makaron Penne

Nazwa pochodzi od włoskiego słowa „pen” („penne” to liczba mnoga) co znaczy pióro. Jest to jeden z najbardziej znanych i popularnych makaronów w kształcie skośnej rurki, w wersji gładkiej i karbowanej. Pochodzą z regionu Kampanii w południowej części Italii. Czasem penne zwane jest także mostaccioli.Mogą być produkowane zarówno z pszenicy durum, jak i ryżu czy kukurydzy. Znajduje zastosowanie w wielu potrawach. Nadaje się do zup, sałatek i zapiekanek, a także do gulaszu.

14. Ravioli

To odmiana nadziewanego makaronu w kształcie „poduszki” (owalnej, kwadratowej lub prostokątnej). Danie jest tak samo popularne we Włoszech, jak i poza granicami kraju. Pierwsze ravioli powstało w średniowieczu we Włoszech, gdzie obecnie można spotkać ten typ makaronu z różnorodnym nadzieniem: mięsnym, serem ricotta, owcami morza, a także z wszelkiego typu warzywami, dynią i szpinakiem włącznie, a także z sezonowymi grzybami. Według tradycji ravioli to potrawa wegetariańska a pierwotny przepis na farsz do ravioli zawiera ser i warzywa z dodatkiem znanych przypraw takich jak np. gałka muszkatołowa czy cynamon.

15. Rigatoni

“Rigati” po włosku znaczy „pasiasty”, co nawiązuje do powierzchni prostej rurki z prążkami po zewnętrznej stronie tuby. Ten typ makaronu jest najczęściej serwowany w środkowych i południowych Włoszech. Rigatoni podawane jest przede wszystkim z czerwonym, mięsnym sosem. Wierzch zwykle posypuje się serem mozzarella bądź romano. Można również wykorzystać go do zapiekanek.

16. Makaron Ruote

Makaron bardziej znany pod nazwą „kółka”, kształtem przypomina koła samochodowe, Bardzo chętnie dodawany jest do zup i sałatek. Ruote serwowany jest często z zawiesistymi sosami.

17. Spaghetti

To okrągły, długi i cienki makaron, tzw. „małe sznurki”, „sznureczki”. Najpopularniejszy typ makaronu oraz nazwa dania nie tylko w Polsce. Na całym świecie jest mnóstwo różnych odmian spaghetti, a najbardziej popularne są dwa rodzaje – podstawowy  (typowy, paczkowany dostępny w każdym sklepie) oraz nieco cieńszy. Nitki spaghetti mogą mieć różnorodną długość.

Wytwarzany jest z mąki pszennej lub mąk smakowych, do których dodaje się pieprz czy warzywa/ by uzyskać różnorodny i ciekawy wygląd oraz smak. Jada się go najczęściej z sosem neapolitańskim, bolońskim lub carbonara.

18. Tagliatelle

Pierwszye  tagliatelle zostało stworzone w Północnych Włoszech, w regionie Emilia Romania. To typowy włoski makaron w kształcie wstążki używany do różnego rodzaju potraw i sosów. Istnieje kilka rodzajów tagliatelle, różniące się grubością i rozmiarem, ale zawsze jest to makaron płaski i szorstki. Sprzedawany w dwóch kolorach: naturalnym i zielonym. Tagliatelle najlepiej podawać z gęstymi sosami. Ten typ makaronów w wielu przepisach zastępuje spaghetti. Obecnie makaron ma bardzo szerokie zastosowanie, jeśli chodzi o zakres potraw.

19. Makaron chiński jajeczny

Jest podstawą wielu chińskich dań. Głównym składnikiem tego makaronu są jajka i jest dostępny w wersji świeżej i suszonej. Przy produkcji tego makaronu używa się przede wszystkim mąki pszennej, z domieszką soli, skrobi kukurydzianej i odrobiną oleju.  Można go smażyć, dodawać do sałatek i polewać sosem.

20. Makaron ryżowy

Wywarzany jest  z ryżu lub mąki ryżowej. Może przyjmować różne kształty i rozmiary, ale w żadnym wypadku nie zawiera glutenu. Doskonały składnik dań pochodzących z kuchni azjatyckiej. Sprawdza się jako dodatek do mięs czy sałatek.

Jaki makaron jest najlepszy?

Najzdrowszy jest makaron pełnoziarnisty i razowy. Ma najwięcej błonnika. Nie jest on jednak wskazany dla osób z niektórymi chorobami przewodu pokarmowego (np. z refluksem, zapaleniem błony śluzowej żołądka, wrzodami żołądka i dwunastnicy, czy chorobami zapalnymi jelita).

Najniższy indeks glikemiczny ma właśnie makaron pszenny pełnoziarnisty i orkiszowy pełnoziarnisty (40). Indeks glikemiczny tych typów makaronów jest niemal o połowę niższy niż w przypadku zwykłego makaronu pszennego, którego indeks glikemiczny wynosi 70.

Wybierając makaron w sklepie warto spojrzeć na jego skład. Najlepiej wybrać taki makaron, którego skład jest możliwie jak najkrótszy. Podstawą składu makaronu jest mąka, woda oraz sól (dobrze jest zwrócić uwagę, jak duży jest dodatek soli – im mniejszy, tym lepiej). Czasem do makaronu dodawane są także naturalne składniki wpływające na kolor, np. szpinak. Ważne jest jednak, aby unikać makaronów, które w składzie mają sztuczne barwniki.

Czy kształt makaronu wpływa na smak?

Kształt makaronu ma duży wpływ na smak przyrządzanej potrawy. Sekret tkwi m.in. w zdolności do wiązania różnych rodzajów sosów w zależności od kształtu makaronu. To kształt i faktura makaronu mają wpływ np. na przyleganie do nich sosu. To z kolei, przy prawidłowym doborze składników pozwala wyzwolić głęboki bukiet smakowy dania.

Makarony o większych powierzchniach, takie jak np. farfalle świetnie komponują się z gęstszymi sosami, gdyż lepiej je trzymają. Płaska i szeroka struktura tagliatelle bardzo dobrze współgra z gęstym i treściwym sosem bolońskim. Zaś cienkie makarony lub długie (np. spaghetti) są idealne do lżejszych sosów.

Korzyści zdrowotne makaronu

Makaron pełnoziarnisty jest źródłem węglowodanów złożonych. Dzięki błonnikowi zawartemu w makaronie pełnoziarnistym zmniejsza się ryzyko zaparć. Stąd wybór makaronu pełnoziarnistego ma większe korzyści zdrowotne, niż wybierając zwykły makaron pszenny. Makaron pełnoziarnisty zawiera też miedź, żelazo, magnez, cynk i witaminy z grupy B. Tym samym makaron pełnoziarnisty, w łączności z innymi składnikami zawierającymi powyższe składniki dostarcza organizmowi pierwiastków i witamin potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i odpornościowego. Z kolei miedź ma wpływ na zdrowie i kondycję naszych włosów.

Jak gotować makaron?

Na każdym opakowaniu makaronu znajduje się instrukcja dotycząca jego gotowania. Tam znajdziemy dokładną informację, jak długo gotować makaron.

Aby dobrze ugotować makaron warto przyjąć zasadę, że na 100 g makaronu potrzebujemy około 1 litra wody. Na tej podstawę łatwiej będzie dobrać wielkość garnka do gotowania makaronu. Należy unikać garnków zbyt małych i zbyt płytkich, gdyż w takich częściej dochodzi do sklejania się makaronu podczas gotowania. Makaron należy wrzucić do wrzącej wody (tuż przed wrzeniem solimy lekko wodę). Po wrzuceniu makaronu do wrzącej wody gotujemy go na małym ogniu, bez przykrywania garnka pokrywką. W ciągu pierwszych 5 minut gotowania zamieszaj makaron kilka razy drewnianą łyżką.

Gotujemy makaron tyle minut, ile wskazane jest na opakowaniu. W ten sposób możemy otrzymać jędrny i sprężysty, a równocześnie w pełni ugotowany makaron.

Jeśli chcesz ugotować makaron al dente, gotuj go nieco krócej. Na niektórych makaronach znajduje się informacja, ile minut gotować makaron, aby otrzymać al dente. Jeśli nie ma takiej informacji, gotuj makaron 1 – 2 minuty krócej niż wskazał producent, a będzie on ugotowany właśnie al dente. Aby sprawdzić, czy już makaron ma odpowiednią strukturę i stopień twardości, wystarczy wyjąć odrobinę i przekroić.

Przykładowe przepisy z użyciem makaronu

Makaron ze szpinakiem

Składniki:

• 200 g makaronu (np. Fusilli), najlepiej w wersji pełnoziarnistej
• 150 g szpinaku
• ⅓ szklanki jogurtu naturalnego
• 1 łyżka oleju rzepakowego
• 1 ząbek czosnku
• ¼ cebuli
• ⅓ szklanki parmezanu
• ziarna słonecznika (1 łyżka)
• 4 orzechy włoskie
• sól, pieprz – do smaku

Przygotowanie:

Makaron ugotować al dente. Szpinak dokładnie opłukać i odsączyć nadmiar wody. Cebulę pokroić w drobną kostkę. Parmezan zetrzeć na tarce o drobnych oczkach. Olej rzepakowy wlać na patelnię i zeszklić na nim cebulę. Dodać czosnek przeciśnięty przez praskę. Następnie dodać szpinak i mieszając podgrzewać całość przez kilka minut. Dodać jogurt naturalny, sól i pieprz. Doprowadzić do wrzenia, mieszając. Do całości dodać makaron, wymieszać i gotować do momentu, aż makaron się podgrzeje. Po wyłożeniu potrawy na talerze udekorować danie startym parmezanem oraz nasionami słonecznika i orzechami włoskimi.

Makaron z kurczakiem

Składniki:

• 200 g makaronu (np. Tagliatelle)
• 1 mniejszy filet z piersi z kurczaka
• pół cebuli
• 1 ząbek czosnku
• 1 łyżka oleju rzepakowego
• 100 ml jogurtu naturalnego
• sól, pieprz – do smaku
• kilka listków świeżej bazylii (ewentualnie bazylia suszona)

Przygotowanie:

Makaron ugotować według przepisu na opakowaniu. Pierś z kurczaka oczyścić, pokroić w kostkę, oprószyć solą i pieprzem. Na patelni rozprowadzić olej rzepakowy. Zrumienić na nim kawałki kurczaka. Dodać cebulę pokrojoną w drobną kostkę i czosnek przeciśnięty przez praskę. Dodać jogurt naturalny i podgrzewać, aż kurczak i cebula nabiorą miękkości. Dodać na koniec starty parmezan i całość wymieszać. Gotowe danie dekorujemy świeżymi listkami bazylii.

Sałatka z makaronem

Składniki:

• 200 g makaronu (np. Fusilli lub Penne)
• tuńczyk z puszki (1 opakowanie)
• 3-4 pomidorki koktajlowe
• 100 g tartego żółtego sera (np. Cheddar, można też zastąpić tartą Mozzarellą)
• 2-3 oliwki marynowane
• 1 łyżka natki pietruszki
• sól, pieprz – do smaku

Przygotowanie:

Ugotować makaron zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Przełożyć do szklanej miski. Pokroić pomidorki koktajlowe. Do makaronu dodać tuńczyka z puszki, oliwki i żółty ser (mozzarella). Doprawić do smaku. Dodać natkę pietruszki i całość wymieszać.

Makaron z krewetkami

Składniki:

• 200 g makaronu (np. tagliatelle lub spaghetti)
• 100 g krewetek
• 100 ml jogurtu naturalnego
• 1 łyżka oleju rzepakowego
• ¼ cebuli
• 1 ząbek czosnku
• garść natki pietruszki
• sól, pieprz – do smaku

Przygotowanie:

Makaron ugotować według instrukcji z opakowania. Krewetki dokładnie oczyścić, opłukać i osuszyć. Rozprowadzić olej na patelni i zeszklić cebulę. Dodać przeciśnięty przez praskę czosnek. Dodać krewetki i smażyć ok. 1 minuty. Następnie dodać jogurt naturalny, podgrzewać jeszcze chwilę i wymieszaj całość. Doprawić solą i pieprzem do smaku. Gotowe danie posypać obficie posiekaną natką pietruszki.

FAQ – makaron w diecie, odpowiadamy na pytania

Czy makaron jest ciężkostrawny?

Lekkostrawny jest makaron drobny pszenny i makaron ryżowy. Makaron razowy i pełnoziarnisty, ze względu na duże ilości błonnika może być gorzej tolerowany przez osoby potrzebujące diety lekkostrawnej. Duże znaczenie ma także sposób ugotowania makaronu. Aby makaron był lżej strawny musi być dobrze ugotowany (unikać należy w takim przypadku jedzenia makaronów ugotowanych al dente).

Czy makaron jest zdrowy na diecie?

Jeśli jesteś na diecie odchudzającej, wybieraj makarony pełnoziarniste. Wtedy będzie to zdrowy element diety. Jeśli jednak chodzi o dietę lekkostrawną, lepiej będziesz tolerować makaron pszenny, najlepiej lekko rozgotowany. Zobacz też nasz wpis o wpływie makaronu na naszą sylwetkę.

Czy makaron można jeść codziennie?

W zdrowej diecie warto postawić na różnorodność spożywanych produktów. Tym samym nie powinno się jeść makaronu codziennie. Jako źródło węglowodanów makaron (najlepiej pełnoziarnisty) można wprowadzić do swojej diety, lecz spożywać go zamiennie np. z ryżem brązowym czy kaszą.

Jak dopasować makaron do potrawy?

Dzięki temu, że jest tak wiele różnych typów makaronów, możemy z nich przygotowywać różnorodne potrawy. Warto jednak wiedzieć, jaki makaron do jakiego sosu będzie pasował najlepiej. Jak już wyżej wspominaliśmy, gęste sosy, takie jak boloński, pasują do makaronów o dużej powierzchni (np, do tagliatelle). Długie makarony jemy z lżejszymi sosami (np. spaghetti z sosem pomidorowym).
A jaki makaron do zupy? Drobny i krótki, np. nitki. To klasyk dodawany zwłaszcza do rosołu. Popularnym makaronem do zupy są także wstążki, jedzone np. do zupy pomidorowej. Do zup sprawdza się także makaron muszelki lub świderki. Muszelki, świderki i penne pasują do sałatek.

Podsumowanie

Makaron to składnik, który możemy wykorzystać w kuchni na wiele sposobów. Zrobimy z niego sałatki i dania na ciepło, a także dodamy do zupy. Aby jednak nasze dania były zdrowe, warto wybierać makarony pełnoziarniste lub razowe. Zmniejszymy tym samym indeks glikemiczny dania i dostarczymy potrzebnego nam błonnika. Jeśli jesteś na diecie lekkostrawnej, sięgnij po drobny makaron pszenny. Pamiętaj jednak, aby nie jeść go codziennie, lecz urozmaicać nim dietę, na zmianę z innymi produktami.