Wysoki cholesterol – jak skutecznie go obniżyć?

Aktualizacja: 8 grudnia, 2014

Zbyt wysoki poziom cholesterolu nie daje objawów, co czyni go podstępnym wrogiem. Ten steroid jest potrzebny organizmowi do syntezy wielu ważnych biologicznie cząsteczek. Jednak jego nadmiar może prowadzić do poważnych chorób.

Stężenie cholesterolu we krwi zależy od wielu czynników – aktywności fizycznej, diety, a także od aktualnego stanu zdrowia. Jego normę należy odnosić indywidualnie do każdej osoby, uwzględniając jej ogólną kondycję.

Wysoki poziom cholesterolu

Cholesterol jest to lipid z grupy steroli. Pochodne cholesterolu występują w błonach komórek, działając stabilizująco. Decyduje on także o wielu własnościach błon komórkowych. Jest substratem wielu czynnych związków m.in. hormonów płciowych, witaminy D₃ oraz kortykosterydów, potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Badanie biochemiczne krwi pozwala nam na określenie poziomu cholesterolu całkowitego, a także cholesterolu LDL (nazywanego złym cholesterolem) oraz HDL ( nazywany dobrym cholesterolem). Oczywiste jest, że im więcej złego cholesterolu, tym dla naszych tętnic gorzej. Natomiast wysoki poziom cholesterolu HDL jest pożądany. Normy dla cholesterolu przedstawiają się następująco:

• cholesterol całkowity: 138 – 200 mg/dl (3,6-5,2 mmol/l); wartości graniczne – 135 – 155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l), wartości nieprawidłowe – powyżej 155 mg/dl (4,0 mmol/l)
• LDL: poniżej 135 mg/dl (3,5 mmol/l); wartości graniczne – 135 – 155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l); wartości nieprawidłowe – powyżej 155 mg/dl (4,0 mmol/l)
• HDL – wartości prawidłowe dla mężczyzn: 35 – 70 mg/dl (0,9 – 1,8 mmol/l); dla kobiet: 40 – 80 mg/dl (1,0 – 2,1 mmol/l)

Osoby chcące obniżyć poziom cholesterolu zamiast chleba pełnoziarnistego powinny wybierać pszenny.

Należy jednak pamiętać, że poziom cholesterolu jest cechą indywidualną i u pewnej grupy osób zwiększone jego stężenie we krwi będzie normą, uwzględniając przy tym aktywność fizyczną.

Podwyższone stężenie cholesterolu jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju miażdżycy. Warto zdać sobie sprawę, że cholesterol wnikający do naczyń krwionośnych nie koniecznie musi pochodzić z pożywienia. U wielu pacjentów pomimo stosowania odpowiedniej diety, rozwija się miażdżyca. Dzieje się tak, dlatego że istotną rolę odgrywa nie tylko cholesterol dostarczany z pożywienia, ale i ten syntetyzowany wewnątrz organizmu. Dlatego u wielu osób samo przestrzeganie diety z ograniczeniem cholesterolu (choć ma ono największe znaczenie) nie wystarczy do obniżenia podwyższonego stężenia cholesterolu i koniecznie będzie zastosowanie odpowiednich leków.

Wzrost stężenia cholesterolu w surowicy krwi jest istotnym czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób układu sercowo – naczyniowego takich, jak: choroba wieńcowa, zawał serca, udar mózgu oraz miażdżycy.

Jak obniżyć cholesterol?

W obniżaniu poziomu cholesterolu bardzo ważna jest dieta z ograniczoną jego ilością w spożywanych pokarmach. Często udaje się doprowadzić do prawidłowego jego stężenia bez udziału leków. Istotne jest zastosowanie się do zaleceń lekarzy i dietetyków.

Dla osób chcących obniżyć poziom cholesterolu, główny budulec naszego ciała – białko powinno w większości pochodzić ze źródeł roślinnych. Białka roślinne posiadają znacznie mniej tłuszczu, a czasami wcale. Niewskazane są tłuste mięsa, podroby, pasztety, konserwy i mięso wysoko przetworzone. Polecane natomiast są chude wędliny, mięso drobiowe, a także bogate w kwasy omega – 3 ryby. Stosując się do tych zaleceń, ograniczamy niepotrzebny tłuszcz oraz zbędny cholesterol. Do sałatek warto dodawać oliwę z oliwek czy też zdrowy olej lniany. Trzeba zrezygnować ze smażenia potraw, zastępując je pieczeniem czy duszeniem bez tłuszczu. Z węglowodanów należy wybierać te złożone, które przez dłuższy czas uwalniają energię i utrzymują poziom glikemii na odpowiednim poziomie. Zamiast chleba pszennego – pełnoziarnisty, ciemny ryż zamiast oczyszczonego, makaron z ciemnej mąki. Unikajmy wszelkich słodyczy, gdyż zawarty w nich cukier zamieniany jest na cholesterol oraz trójglicerydy. Za to możemy jeść warzywa i owoce – najlepiej poddawane szybkiej obróbce termicznej czy też surowe.

Bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Należy wypijać około 2 – 2,5 litra napojów dziennie, najlepiej zwykłą wodę mineralną. Natomiast unikajmy sztucznych, gazowanych napojów zawierających spore ilości cukru.

Pomocna w obniżaniu poziomu cholesterolu jest aktywność fizyczna. Należy dużo się ruszać, niekoniecznie od razu chodzić godzinami na siłownię czy przemierzać kilometry biegając, ale 30 – minutowy spacer będzie dobrą alternatywą. Chodzi tutaj o umiarkowany wysiłek fizyczny, dostosowany do kondycji i stanu zdrowia każdego z nas.

Częstą przyczyną podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi może być niedoczynność tarczycy. Zatem warto umówić się na wizytę lekarską, jeśli podejrzewamy, że możemy mieć problem z tarczycą.

Wysoki poziom cholesterolu jest bardzo niebezpieczny dla naszego układu krwionośnego, a także powodować może groźne choroby serca. Gdy stwierdzono u nas wysokie stężenie tego steroidu we krwi, należy skonsultować się z lekarzem i wdrożyć odpowiednie zabiegi mające na celu jego obniżenie. Warto odpowiednio wcześnie zadbać o dietę, by nie dopuścić do rozwoju miażdżycy i innych chorób serca.