Przeciwutleniacze w żywności. Ich źródło, działanie i skutki uboczne

Aktualizacja: 20 maja, 2024

Przeciwutleniacze są jednymi ze składników żywności, dlatego powinniśmy się dowiedzieć, jakie mają działanie i czy należy ich unikać.

Co to są przeciwutleniacze?            

Przeciwutleniacze zwane są również antyoksydantami. To związki, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Wyłapują wolne rodniki i przekształcają je w inne mniej aktywne związki.

Dzięki nim szkodliwość wolnych rodników zostaje zatrzymana, czyli nie dochodzi do uszkodzeń komórek, które prowadzą w konsekwencji do przyspieszenia procesów starzenia się i wielu groźnych chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, a nawet nowotwory.

Pamiętajmy jednak, że niekorzystny dla naszego organizmu jest jedynie nadmiar wolnych rodników. Jeśli między nimi, a antyoksydantami zachowana jest równowaga to nie mamy się czego obawiać, wręcz przeciwnie spełniają one wówczas pozytywne funkcje.

Przeciwutleniacze w żywności

Antyoksydanty w żywności występują naturalnie lub dodawane są do niej w procesie produkcji.

Naturalnym źródłem przeciwutleniaczy jest żywność pochodzenia roślinnego. Znajdują się w niej antyoksydanty takie jak polifenole, witaminy A, C, E, karotenoidy, tiocyjaniany i inne.

Przeciwutleniacze dodawane do żywności to zarówno związki naturalne jak kwas askorbinowy – witamina C, ale również syntetyczne jak BHA czy BHT. Producenci wzbogacają nimi takie artykuły jak: słodycze, oleje, wędliny, dżemy, zupy instant.

Przeciwutleniacze – działanie        

Przeciwutleniacze jako dodatki do żywności zapobiegają procesom utleniania się składników produktu oraz przedłużają ich trwałość.

Działanie przeciwutleniaczy na nasz organizm jest związane z usuwaniem i wychwytywaniem znajdujących się w ciele człowieka wolnych rodników. Antyoksydanty:

• są niezbędne dla prawidłowej pracy układu naczyniowego,
• spowalniają starzenie się przez spowalnianie stresu oksydacyjnego
• zapobiegają przed miażdżycą, nowotworami, chorobą niedokrwienną serca,
• wzmacniają nasz układ immunologiczny,
• zmniejszają szkody wywołane przez palenie czy zanieczyszczenie środowiska.

Najlepsze źródła naturalnych przeciwutleniaczy

Jak już wiemy antyoksydanty są dla naszego zdrowia bardzo ważne. Najlepiej dostarczać je wraz z pożywieniem. Najlepszym ich źródłem są:

• warzywa: pomidory, jarmuż, szpinak, papryka, czerwona kapusta,
• owoce: jagody, wiśnie, śliwki, morele,
• zielona herbata, oprócz antyoksydantów zielona herbata posiada wiele cennych składników ważnych dla zachowania zdrowia i młodego wyglądu,
• wino – najlepiej czerwone i wytrawne.

Przeciwutleniacze syntetyczne – skutki uboczne

Skutki uboczne są spowodowane stosowaniem chemicznych, syntetycznych przeciwutleniaczy dodawanych w procesie produkcji. Głównie zaliczamy do nich:

• E310-E312 galusany
• E320 BHA
• E321 BHT

Niestety mogą powodować one alergie, problemy żołądkowe, zwiększać stężenie cholesterolu we krwi oraz zaburzać wchłanianie żelaza. Zamiast zmniejszać szkodliwość wolnych rodników, często przyczyniają się do ich powstawania i większej aktywności.

Przeciwutleniacze są związkami pozytywnie działającymi na nasz organizm. Należy wzbogacać swoją dietę w produkty, które są ich źródłem. Naturalne przeciwutleniacze są najlepszym wyborem.