Wady i zalety korzystania z kuchenki mikrofalowej

Aktualizacja: 29 kwietnia, 2024

Coraz trudniej wyobrazić sobie nowoczesną kuchnie bez piecyka mikrofalowego. W dobie ciągłej walki z czasem wydaje się on być doskonałym wynalazkiem. Mimo zalet, które niewątpliwie posiada, wciąż budzi kontrowersje. Z jednej strony doceniamy jego praktyczność z drugiej – obawiamy się szkodliwości. Czy rzeczywiście istnieją powody do usunięcia mikrofalówek z naszej kuchni?

Jak działa kuchenka mikrofalowa?

Kuchenka mikrofalowa powstała przez przypadek na przełomie lat 30. i 40. XX w podczas eksperymentalnych prac nad radarem. Pierwsze mikrofalówki były bardzo duże i używano je wyłącznie w restauracjach. Zminiaturyzowane urządzenia, które znamy dziś zostały rozpowszechnione pod koniec lat 70. ubiegłego wieku.

Czynnikiem rozgrzewającym jedzenie od wewnątrz do zewnątrz w kuchence mikrofalowej są fale elektromagnetyczne. Wytwarzane są przez magnetron usytuowany z tyłu urządzenia. Mikrofale o długościach ok. 12 cm (2450 MHz) pochłaniane są przez cząsteczki polarne (woda, cukier, tłuszcz). Nie pochłania je natomiast ceramika, szkło, plastik i powietrze. Fale elektromagnetyczne  wnikają do produktu na głębokość 2–2,5 cm i wprawiają cząsteczki jedzenia w ruch. Drgające cząstki wody, tłuszczu czy węglowodanów zderzają się między sobą, a w wyniku tarcia wytwarzane jest ciepło. To właśnie sprawia, że produkt staje się gorący.  Powietrze w kuchence mikrofalowej ma praktycznie temperaturę otoczenia.

Grzanie w mikrofalówce nie odbywa się  równomierne. Dlatego też, dania umieszczane są na obrotowych podstawkach by uniknąć sytuacji, gdzie posiłek w jednym miejscu jest gorący a w drugim nadal lodowaty. Oprócz tego zastosowania często obracający się metalowy element odbija wiązkę mikrofal. Następuje w szybkim tempie zmiana układu strzałek i węzłów i w efekcie całe danie podgrzewane jest  w sposób jednorodny.

Kuchenka mikrofalowa – zalety

Pierwszą podstawową zaletą stosowania mikrofalówek jest krótki czas przygotowania posiłków. Takie rozwiązanie pozwala na oszczędność czasu i energii. Kuchenki mikrofalowe mogą być stosowane do gotowania, duszenia i pieczenia potraw, za wyjątkiem smażenia.

Nowoczesne mikrofale wyposażone są w grill lub ruszt pozwalają na uzyskanie produktu o pożądanych cechach sensorycznych, jak np. przyrumieniona, chrupiąca skórka. Właściwie każda żywność może być poddana obróbce z użyciem takiej kuchenki. Uzyskane dania mają właściwą konsystencję bez oznak zbrylania i zlepiania. Tego typu kuchenki najczęściej stosujemy  do podgrzewania gotowych potraw. Proces ten trwa znacznie szybciej niż odgrzewanie w tradycyjnych piecach czy za pomocą kuchenki gazowej i elektrycznej. Kuchenka mikrofalowa świetnie nadaje się na przyrządzanie zapiekanek, grzanek i innych gorących przekąsek.

Naukowcy twierdzą, że starty witamin i innych substancji odżywczych podczas przygotowywania potraw za pomocą mikrofali są na takim samym poziomie jak w przypadku obróbki metodą tradycyjną. Poza tym podczas podgrzewania żywności w kuchence mikrofalowej niszczone są substancje antyodżywcze, co w pewnym sensie poprawia jej jakość

Współczesne mikrofalówki są bardzo łatwe w obsłudze, a wielu producentów oferuje energooszczędne urządzenia.

Kuchenka mikrofalowa – wady

Oficjalnie środowiska naukowe uznają, że kuchenka mikrofalowa nie stanowi zagrożenie dla zdrowia konsumenta, jednak wiele badań wskazuje, że bazowanie na produktach poddawanych działaniu fal elektromagnetycznych niekoniecznie jest najlepszym rozwiązaniem.

Wykazano, że w niedogrzanych częściach potrawy mogą przeżyć bakterie, salmonelle lub listerie. Dlatego zaleca się, by takie produkty jak drób, mięso mielone czy dania z jajek i ryb przyrządzać raczej w tradycyjny sposób, na kuchence lub w piekarniku.

Warto wspomnieć o badaniach prowadzonych przez szwajcarskiego dr Hansa Hertela, który wraz z z Bernardem H. Blanc z ETH Zurich – Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Technologii  opublikował w 1992 r. wyniki prowadzonych doświadczeń na temat wpływu  żywności z kuchenki mikrofalowej na układ krwionośny i fizjologię człowieka.

Wnioski dr Hertel dotyczyły głównie zmian  zachodzących we krwi. U osób narażonych na promieniowanie i spożywanie jedzenia podgrzewanego w mikrofalówce zaobserwowano zmniejszenie liczby czerwonych krwinek i leukocytów, a także obniżony poziom hemoglobiny.

Poza tym naukowiec wyjaśnił, że dania z mikrofali zawierają molekuły i energię, które nie znajdują się w pokarmie przygotowanym tradycyjnymi metodami. Energia mikrofalowa pochodząca od słońca posiada znamiona prądu stałego. Sztucznie wytwarzane mikrofale oparte są na zasadzie prądu zmiennego, które wymuszają miliardy odwróceń na sekundę każdej cząsteczki w zasięgu wiązki mikrofal. W ten sposób powstają nienaturalne molekuły. Przykładowo kształt molekuły aminokwasów (składników białka), poddany działaniu mikrofal ulega zmianie. Podsumowując – w procesie promieniowania w kuchenkach mikrofalowych następuje rozpad i zmiana struktury molekuł pokarmu. W procesie ogrzewania mikrofalowego tworzą się nowe związki, tzw. związki radiacyjne o połączeniach niespotykanych w naturze. Tradycyjne gotowanie także tworzy tego typu związki, ale w piecyku mikrofalowym tworzy się ich nieporównywalnie więcej! Na skutek takich przemian w strukturze pokarmu, długotrwałe spożywanie produktów z mikrofali może wpływać na układ limfatyczny, upośledzić układ immunologiczny, który traci zdolność obronną przeciw niektórym formom nowotworu.

Warto jednak podkreślić, że wspomniane badania były szeroko komentowane i deprecjonowane w środowisku naukowym. Dowody Hertela uznano za mało wiarygodne i bezwartościowe.

Inne badania prowadzone w latach 90 przez zespół badawczy pod nadzorem dr. Richard Quan  (Dallas, Texas) potwierdziły, że ludzkie mleko grzane w kuchence mikrofalowej niszczy niektóre z jego najważniejszych właściwości ochronnych. Traci m. in. aktywność przeciwciał, zwłaszcza immunoglobuliny A.

Federalny Urząd ds. Ochrony przed Promieniowaniem (BfS)  oficjalnie  uznał, że  spożywanie potraw przyrządzanych w mikrofalówce nie powoduje uszkodzeń w komórkach czy tkankach. Podczas działania kuchenki mikrofalowej może dojść do przedostania się promieniowania w okolicach drzwiczek i okna służącego do podglądu. Jednak emitowane promieniowanie jest zdaniem ww. urzędu tak nikłe i kilka tysięcy razy niższe od dopuszczalnego, że nie może mieć szkodliwego wpływu na zdrowie człowieka.

Mimo zapewnień o bezpieczeństwie stosowania mikrofali, warto korzystać z tego urządzenia z umiarem, stosując możliwe środki ostrożności.