Sposoby na przeziębienie. Babcine metody

16 18 20

Kiedy nadchodzi czas jesienno-zimowych zachorowań, na pierwszy rzut wychodzą tzw. ostre nieżyty jamy nosowej i nosowo-gardłowej, wywołane najczęściej infekcją wirusową. Uczucie ogólnego rozbicia, ból gardła, niemożność swobodnego oddychania, stany depresyjne z towarzyszącym bólem głowy to tylko nieliczne objawy przeziębienia. Jest to również czas, kiedy szukamy pomocy u doświadczonych lekarzy bądź farmaceutów, ale też niejednokrotnie wracamy do starych, skutecznych metod. Może więc warto wtenczas sięgnąć do naturalnej apteczki, korzystając z dobrodziejstwa surowców roślinnych?

Na bolące gardło – płukanka z ziół

Ból gardła definiowany jako zespół uciążliwych objawów i nieprzyjemnych dolegliwości o różnym umiejscowieniu i nasileniu to częsta przypadłość, która dotyka nas bez względu na porę roku. Wśród symptomów często wymienia się uczucie suchości, drapanie, niekiedy silny ból zlokalizowany w gardle bądź w krtani, a także inne objawy towarzyszące przeziębieniu, takie jak osłabienie, gorączka, kaszel i katar. W celu złagodzenia uciążliwych dolegliwości warto wykorzystać naturalne sposoby leczenia przy akompaniamencie surowców roślinnych, takich jak szałwia, tymianek, rumianek czy mniszek lekarski. Poniżej opisano działanie niektórych z nich z uwzględnieniem przepisów na ziołowe napary.

Szałwia lekarska (Salvia officinalis L.) nie bez powodu znalazła zastosowanie w lecznictwie, bowiem w swoim składzie mieści dość pokaźną gamę substancji aktywnych (olejki eteryczne; witaminy: A, C, B i minerały). Ponadto wykazuje działanie przeciwzapalne, bakteriobójcze i przeciwgrzybicze, stąd też wykorzystywana jest w stanach zapalnych błon śluzowych jamy ustnej, gardła, krtani, migdałków i dziąseł. W łagodzeniu dolegliwości gardłowych stosowane są napary z liści w formie płukanki. W tym celu łyżkę suszu należy zalać wrzątkiem i zaparzać pod przykryciem przez 10–15 minut. Po ostudzeniu płukać 3–5 razy dziennie. 

Ze względu na obecność olejków eterycznych, fenolokwasów, flawonoidów i saponin oraz działanie przeciwzapalne i osłaniające błony śluzowe grzechem byłoby nie wspomnieć o zielu tymianku pospolitego (Thymus vulgaris). Płukanka z tego ziela łagodzi bowiem dolegliwości bólowe, nawilża gardło, działając osłaniająco na jego śluzówkę. W celu sporządzenia ziołowego naparu łyżkę ziela należy zalać 150–200 ml wrzątku i zaparzać pod przykryciem przez 10–15 minut. Otrzymany napar ostudzić, przecedzić przez gazę bądź sitko, po czym wymieszać z łyżką oliwy z oliwek. Bolące gardło płukać ciepłym roztworem 2–3 razy dziennie.

WażneZawarty w tymianku tymol przyjęty w zbyt dużych ilościach może powodować nudności, wymioty i zapalenie żołądka. Niewskazany jest dla kobiet w ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnych skurczów macicy.

Za najcenniejszą i najbardziej znaną roślinę leczniczą nadal uchodzi rumianek pospolity (Matricaria chamomilla L.). Oprócz dobroczynnego wpływu na układ trawienny, dzięki wysokiej zawartości związków biologicznie czynnych roślina ta bardzo skutecznie radzi sobie z wszelkimi infekcjami jamy ustnej i gardła, w także z zakażeniami grzybiczymi. Zewnętrznie stosowane są płukanki z naparu przygotowywanego z koszyczków rumianku. W tym celu łyżkę (1,5 g koszyczków) należy zalać 150–200 ml wrzątku, parzyć pod przykryciem przez 10 minut. Po przecedzeniu i ostudzeniu naparu płukać gardło 3–4 razy dziennie [5].

Spośród naparów doustnych przy objawach przeziębienia, jak radzi doktor Różański, warto sięgnąć po napar z majeranku, cząbru, omanu, arcydzięgla, tymianku, odwar z pączków topoli lub sosny, napar z macierzanki, napar z ziela krwiściągu. Zioła te można mieszać w dowolnych proporcjach i stosować jednocześnie. Sporządzone napary zaś, dla walorów smakowych i zdrowotnych, warto osłodzić miodem spadziowym bądź lipowym. 

Saponiny działające wykrztuśnie

Do preparatów roślinnych o działaniu wykrztuśnym należy m.in. korzeń pierwiosnka, korzeń lukrecji, liść bluszczu i kwiat dziewanny. Produkty uzyskane z tych surowców zawierają różnego rodzaju saponiny, które rozrzedzają zalegającą w oskrzelach wydzielinę, ułatwiając jej odkrztuszanie [1]. Wiadomo nie od dziś, że kwiaty dziewanny dzięki zawartym w nich saponinom zwiększają wydzielanie śluzu w drogach oddechowych i ułatwiają jego odkrztuszanie, co też wykorzystywane jest do ochrony błony śluzowej dróg oddechowych przed czynnikami drażniącymi. Z uwagi na wyżej opisywane działania kwiat dziewanny znalazł zastosowanie przy przeziębieniach przebiegających z chrypką, uporczywym kaszlem (zarówno suchym, jak i mokrym). Ponadto wykazano działanie przeciwwirusowe żółtych kwiatów, stąd też mogą być one pomocne w czasie grypy.

Nie bez znaczenia pozostaje również szeroko dostępne, jedno z najbardziej popularnych w polskiej kuchni warzyw z rodziny czosnkowatych, czyli po prostu nasza cebula. Aby przygotować wyjątkowo skuteczne lekarstwo na przeziębienie, nie potrzeba specjalnej recepty ani wizyty w aptece, bowiem niezbędny surowiec można nabyć w osiedlowym zieleniaku bądź własnym, przydomowym ogródku warzywnym.

Przepis na syrop z cebuli

  • kilka cebul (2–3 sztuki),
  • cukier.

Przygotowanie

Cebule pokroić, przełożyć do szklanego naczynia, zasypać cukrem, a następnie odczekać kilka godzin, aż puszczą sok. 

Stosowanie

Syrop stosować trzy razy dziennie po jednej łyżeczce.

Nieco zdrowszą wersję można otrzymać, dodając do cebuli odrobinę miodu. Tak przygotowany preparat bywa stosowany niemalże w każdej chorobie zakaźnej, jak również w okresie rekonwalescencji. Dzięki bogactwu witamin, składników mineralnych oraz związków biologicznie czynnych wykazuje on działanie napotne, przeciwzapalne, moczopędne i wykrztuśne. Dodatkowo stymuluje układ odpornościowy w walce z rozmaitymi infekcjami.

rozwiń
Przepis na miodek cebulowy

  • ½ szklanki miodu,
  • ½ szklanki soku z cebuli.

Przygotowanie:

Przy pomocy sokowirówki wycisnąć sok z kilku cebul, przełożyć do naczynia szklanego, zalać miodem. Całość zmieszać.

Stosowanie

Syrop stosować trzy razy dziennie po jednej łyżce [4].

rozwiń

Na katar – inhalacje

Działanie mukolityczne, wykrztuśne oraz ułatwiające wydzielanie zalegającego śluzu posiadają także surowce olejkowe i olejki eteryczne. Substancje te cechuje dodatkowo działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Wśród surowców roślinnych olejkowych warto wymienić ziele tymianku, ziele macierzanki, ziele majeranku oraz liść eukaliptusa. Inhalacje z ekstrahowanych olejów eterycznych mają znaczenie pomocnicze, mogą również łagodzić objawy towarzyszące przeziębieniu. Lotne związki fenolowe z grupy terpenów, zawarte w olejkach, wykazują aktywność bakterio- i grzybostatyczną. Do najbardziej popularnych preparatów wykorzystywanych w inhalacjach zalicza się olejki: sosnowy, anyżowy, cynamonowy, goździkowy i rozmarynowy lub ich mieszanki. Olejek melisowy i cedrowy posiadają udowodnione badaniami działanie antywirusowe. Można je nierozcieńczone wcierać w stopy, plecy, szyję, klatkę piersiową i okolice nosa. Warto też zastosować gorącą kąpiel w towarzystwie innych eterycznych olejków, np. eukaliptusowego, pichtowego czy lawendowego. Nie można w tym miejscu pominąć maści majerankowej, która okazuje się przydatna w objawowym leczeniu kataru.

Dobra zupa też pomoże

Na przeziębienie i podczas grypy niezastąpiony jest babciny rosół. Podobnie jak inne zupy dostarcza on naszemu organizmowi porcję płynów (250 ml), co jest niezmiernie ważne zwłaszcza przy infekcjach przebiegających z gorączką. Ponadto podawany jako ciepły posiłek rozgrzewa od środka, pobudzając łaknienie, które, jak wiadomo, bywa osłabione w wyniku toczącego się procesu zapalnego. Rosół, wedle powszechnej opinii, wykazuje pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego, a przede wszystkim kojarzony bywa z domem rodzinnym, poczuciem bezpieczeństwa oraz niedzielnym obiadem.

Czosnek i miód to podstawa

Niemalże na wszystkie przypadłości dróg oddechowych dużą skuteczność wykazuje czosnek spożywany w stanie surowym. Czosnek na przestrzeni dziejów zyskał sławę naturalnego antybiotyku. Jak podaje ojciec Klimuszko, pięć ząbków czosnku należy drobno poszatkować, rozprowadzić po kromce chleba, a następnie nałożyć na to warstwę świeżego twarogu. Można też spożywać kawałeczki czosnku wraz z chlebem posmarowanym masłem bądź innym smarowidłem. Tego typu kurację pomocniczą w stosunku do ziołowej warto praktykować przed kolacją bądź też w jej trakcie [3]. Jednakże nie każdemu może podejść rozgryzanie czosnkowego specjału i właśnie tu na ratunek przychodzi starodawna mikstura na bazie mleka, masła i miodu, znana chyba wszystkim z czasów dzieciństwa. Do przygotowania tego specyfiku potrzeba szklanki ciepłego mleka, do którego należy dodać łyżkę masła i łyżkę miodu oraz posiekane lub przeciśnięte przez praskę dwa ząbki czosnku. Taką miksturę należy stosować dwa razy dziennie, najlepiej rano i wieczorem.

Nawilżanie powietrza

Liczne obserwacje wykazały, iż wraz z rozpoczynającym się okresem grzewczym jakość powietrza potrafi spaść nawet o połowę, a zbyt niska wilgotność, suche powietrze niejednokrotnie skutkuje pojawieniem się kaszlu, drapania w gardle i trudności w oddychaniu. Na ratunek przychodzą wówczas nawilżacze powietrza, które w ostatnim czasie cieszą się bardzo dużą popularnością. Jak bowiem wiadomo, wilgotność powietrza w środowisku domowym ma wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Na rynku krajowym można znaleźć rozmaite produkty, zarówno te najprostsze, jak i parowe czy ultradźwiękowe. Co ciekawe, większość nawilżaczy wyposażona jest w funkcję aromaterapii, dzięki czemu można wkropić olejki eteryczne (pojedynczo lub w mieszance) do specjalnego zbiorniczka i wdychać ich lecznicze opary.

UWAGA!
Nie należy zapominać o regularnym myciu i dezynfekowaniu tego typu urządzeń ani o wymianie filtra!

Preparaty ziołowe za czasów naszych dziadków odgrywały znaczącą rolę w zapobieganiu i leczeniu infekcji bakteryjnych i wirusowych. Leki pochodzenia roślinnego mogą stanowić cenną alternatywę i uzupełnienie metod postępowania w czasie jesienno-zimowych zachorowań. Niemniej jednak warto podkreślić, iż niewątpliwie bardzo ważną rolę odgrywa zbilansowane i urozmaicone żywienie oraz odpowiedni czas snu.

Literatura:

  1. Chlebda-Sieragowska E., Skrzypiec-Spring M., Szeląg A., 2012, Rola preparatów ziołowych w profilaktyce infekcji u sportowców. Strzelectwo sportowe, Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe, zeszyt nr 9, 35–40,
  2. Fijołek M., 2016, Zioła na odporność, Wydawnictwo Esprit, Kraków,
  3. Klimuszko A. Cz., 1988, Wróćmy do ziół, Instytut Prasy i Wydawnictw „Novum”, Warszawa,
  4. www.rozanski.ch/fitoterapia1.htm [dostęp: 22.09.2020],
  5. www.doz.pl/czytelnia/a13359-Ziola_na_bol_gardla._Skuteczne_sposoby[dostęp:23.09.2020].

Kup dietę online – od dietetyka
Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Sposoby na przeziębienie. Babcine metody - 5.0/5. Oddano 3 głosy.
Autor artykułu:
Dominika Guzik
, Dyplomowany dietetyk i biotechnolog żywności. Pasjonatka sztuki kulinarnej i ziołolecznictwa.

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone