Probiotyki kojarzą się przede wszystkim z jelitami i odpornością. Tymczasem jeden konkretny szczep – Lactobacillus rhamnosus – zaskoczył naukowców czymś zupełnie innym: udokumentowanym w randomizowanym badaniu klinicznym wpływem na redukcję masy ciała u kobiet. Nie u wszystkich – właśnie u kobiet. I nie jako magiczny sposób na odchudzanie, ale jako skuteczne wsparcie dla tych, które już stosują dietę z deficytem kalorycznym. Co takiego wyróżnia ten szczep spośród setek innych probiotyków? I dlaczego efekt dotyczył wyłącznie kobiet, a nie mężczyzn? Odpowiedzi kryją się w fascynujących danych naukowych.

Probiotyk, który wspiera odchudzanie u kobiet – co wyjątkowego kryje szczep Lactobacillus rhamnosus?

Probiotyki kojarzą się przede wszystkim z jelitami i odpornością. Tymczasem jeden konkretny szczep – Lactobacillus rhamnosus – zaskoczył naukowców czymś zupełnie innym: udokumentowanym w randomizowanym badaniu klinicznym wpływem na redukcję masy ciała u kobiet. Nie u wszystkich – właśnie u kobiet. I nie jako magiczny sposób na odchudzanie, ale jako skuteczne wsparcie dla tych, które już stosują dietę z deficytem kalorycznym.

Co takiego wyróżnia ten szczep spośród setek innych probiotyków? I dlaczego efekt dotyczył wyłącznie kobiet, a nie mężczyzn? Odpowiedzi kryją się w fascynujących danych naukowych.

Czym jest Lactobacillus rhamnosus i dlaczego jest wyjątkowy?

Lactobacillus rhamnosus to gatunek bakterii probiotycznych naturalnie bytujący w przewodzie pokarmowym człowieka. Spośród wszystkich znanych szczepów probiotycznych na świecie, szczep LGG (ATCC 53103) posiada ponad 800 publikacji naukowych – co czyni go najprawdopodobniej najlepiej przebadanym probiotykiem w historii medycyny.

Jednak to nie szczep GG jest bohaterem tej historii. W kontekście regulacji masy ciała kluczową rolę odgrywa inny szczep tego samego gatunku: CGMCC1.3724, znany również pod skrótem LPR. To właśnie jego działanie zostało poddane rygorystycznej weryfikacji klinicznej – z wynikami, które zaskoczyły nawet samych badaczy.

Szczegółowe omówienie wszystkich właściwości, mechanizmów działania i wskazań klinicznych znajdziesz w artykule: Lactobacillus rhamnosus – właściwości, zastosowanie i dawkowanie. Co mówią badania kliniczne?

Przełomowe badanie: kobiety chudną, mężczyźni – nie

W 2014 roku w prestiżowym British Journal of Nutrition ¹ ukazało się randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie Sancheza i wsp., które wywołało duże poruszenie w środowisku naukowym.

Parametry badania:

• 125 dorosłych uczestników z otyłością (BMI 29,7–43,5)
• 24 tygodnie obserwacji: 12 tygodni diety z restrykcją kaloryczną + 12 tygodni fazy utrzymania masy ciała
• Jedna grupa otrzymywała szczep LPR z oligofruktozą i inuliną, druga – placebo
• Badanie prowadzone metodą podwójnie ślepej próby

Wyniki u kobiet:

• Kobiety w grupie LPR straciły istotnie więcej masy ciała po 12 tygodniach vs. kobiety z grupy placebo (p = 0,02)
• W fazie utrzymania (tygodnie 12–24) kobiety w grupie LPR kontynuowały redukcję tkanki tłuszczowej, podczas gdy kobiety z placebo wykazywały tendencję odwrotną
• Redukcji masy towarzyszył spadek stężenia leptyny we krwi – hormonu regulującego apetyt i uczucie sytości

Wyniki u mężczyzn:

• Brak istotnych różnic między grupą LPR a placebo

Ten efekt zależny od płci był jednym z najbardziej zaskakujących wyników badania. Dlaczego tak się stało?

Dlaczego efekt dotyczył tylko kobiet?

Naukowcy wskazują na kilka możliwych wyjaśnień, choć mechanizm nie został jeszcze w pełni poznany.

Po pierwsze, kobiety i mężczyźni różnią się składem mikrobioty jelitowej – różnice hormonalne (estrogeny, progesteron) wpływają na to, jakie szczepy kolonizują jelita i w jakim stopniu. Szczep LPR mógł skuteczniej zasiedlać jelita kobiet i wywierać silniejszy efekt biologiczny.

Po drugie, badanie wykazało, że u kobiet w grupie LPR doszło do zmiany składu mikrobioty – konkretnie do redukcji liczebności bakterii z rodziny Lachnospiraceae, które wiąże się z wyższą efektywnością pozyskiwania energii z pożywienia. Innymi słowy: zmieniony mikrobiom sprawiał, że organizm „wyciągał” mniej kalorii z tej samej ilości jedzenia.

Po trzecie, efekt na leptynę – hormon sytości – może być kluczowy. Obniżenie stężenia leptyny przy jednoczesnym utrzymaniu uczucia sytości sugeruje poprawę wrażliwości na ten hormon, co u kobiet z otyłością często jest zaburzone.

Jak mikrobiota jelitowa wpływa na masę ciała?

To pytanie, które jeszcze 15 lat temu brzmiałoby jak science-fiction. Dziś wiemy, że mikrobiota jelitowa reguluje masę ciała na kilka niezależnych sposobów:

• Efektywność pozyskiwania energii – różne składy mikrobioty „wyciągają” różne ilości kalorii z tego samego pożywienia
• Regulacja hormonów głodu i sytości – bakterie jelitowe wpływają na wydzielanie leptyny, greliny i peptydów GLP-1
• Przewlekły stan zapalny niskiego stopnia – dysbioza (zaburzenie równowagi mikrobioty) nasila stan zapalny, który z kolei promuje odkładanie tłuszczu trzewnego
• Oś jelito–mózg – sygnały z jelit docierają do ośrodków regulacji apetytu w mózgu przez nerw błędny

Właśnie dlatego celowana probiotykoterapia konkretnymi, przebadanymi szczepami może być skutecznym uzupełnieniem diety redukcyjnej. Warto jednak podkreślić: szczep LPR działał addytywnie do diety z deficytem kalorycznym – nie jako samodzielna metoda odchudzania.

Jeśli interesuje Cię temat zdrowia jelit szerzej – w tym dobór probiotyków, prebiotyków i ich wpływ na trawienie – zajrzyj do kategorii probiotyki i zdrowie układu pokarmowego.

Nie tylko odchudzanie – co jeszcze potrafi L. rhamnosus?

Choć wpływ na masę ciała u kobiet jest najbardziej zaskakującym odkryciem, Lactobacillus rhamnosus ma znacznie szersze zastosowania kliniczne.

Szczep GG (ATCC 53103) – najlepiej przebadany szczep tego gatunku – posiada rekomendację Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN) w leczeniu ostrej biegunki infekcyjnej u dzieci. Metaanalizy potwierdzają, że stosowany podczas antybiotykoterapii zmniejsza ryzyko biegunki poantybiotykowej z 23% do 9%.

Inne udokumentowane zastosowania obejmują:

• wsparcie przy zespole jelita drażliwego (IBS)
• odbudowę mikrobioty po antybiotykoterapii
• modulację odpowiedzi immunologicznej
• potencjalny wpływ na oś jelito–mózg i redukcję odpowiedzi stresowej (szczep JB-1, badania głównie na modelach zwierzęcych)

L. rhamnosus a inne probiotyki wspierające sylwetkę

L. rhamnosus LPR nie jest jedynym szczepem probiotycznym z dokumentacją kliniczną w kontekście składu ciała. Warto wiedzieć, że podobne badania przeprowadzono dla szczepu Lactobacillus gasseri SBT2055 i BNR17, które wykazały istotną redukcję tłuszczu trzewnego w randomizowanych badaniach kontrolowanych. Szczegółowe omówienie tych badań znajdziesz w artykule: Lactobacillus gasseri – właściwości, wpływ na skład ciała i dawkowanie.

Oba szczepy – L. rhamnosus LPR i L. gasseri – wykazują różne, uzupełniające się mechanizmy działania, co otwiera interesujące perspektywy dla probiotykoterapii w kontekście zdrowia metabolicznego.

Dla kogo L. rhamnosus LPR jest szczególnie uzasadniony?

Na podstawie dostępnych danych klinicznych suplementacja szczepem CGMCC1.3724 (LPR) ma najsilniejsze uzasadnienie dla:

• kobiet z nadwagą lub otyłością stosujących dietę z deficytem kalorycznym
• osób z zaburzonym składem mikrobioty (po antybiotykoterapii, przy IBS)
• kobiet, u których odchudzanie przebiega wolniej mimo przestrzegania diety
• osób z podwyższonym stężeniem leptyny i zaburzoną regulacją apetytu

Ważna uwaga: efekt kliniczny wymaga minimum 12 tygodni ciągłej suplementacji i nie zastępuje diety z deficytem kalorycznym – stanowi jej wsparcie.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu?

Nie każdy suplement z napisem „Lactobacillus rhamnosus” zawiera szczep o udokumentowanej skuteczności. Przy wyborze preparatu sprawdź:

• Konkretną nazwę szczepu – szukaj oznaczeń: CGMCC1.3724, LPR lub GG, ATCC 53103
• Gwarancję żywotności – bakterie powinny być żywe do końca daty ważności, nie tylko w momencie produkcji
• Dawkę – badanie LPR stosowało 3,2 × 10⁸ CFU dziennie; dla szczepu GG skuteczne dawki to 10⁹–10¹⁰ CFU
• Technologię kapsułkowania – kapsułki dojelitowe zwiększają przeżywalność w kwaśnym środowisku żołądka

Interesuje Cię konkretny produkt? Sprawdź dostępne preparaty zawierające Lactobacillus salivarius i inne przebadane szczepy probiotyczne: Lactobacillus salivarius w sklepie Rise Supplements.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani zalecenia terapeutycznego. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.

1. Sanchez, M., Darimont, C., Panahi, S., Drapeau, V., Marette, A., Taylor, V. H., Doré, J., & Tremblay, A. (2014). Effect of Lactobacillus rhamnosus CGMCC1.3724 supplementation on weight loss and maintenance in obese men and women. British Journal of Nutrition, 111(8), 1507–1519. [Online] https://doi.org/10.1017/S0007114513003875, dostęp 23.02.2026[↩]