Tłuszcze MCT – nie każdy tłuszcz jest szkodliwy!
Aktualizacja: 2 stycznia, 2025
TÅ‚uszcze należą do grupy pokarmowej, której raczej przypiÄ™to niechlubnÄ… Å‚atkÄ™ zbÄ™dnego, czy wrÄ™cz szkodliwego elementu żywieniowego dla czÅ‚owieka. Wraz z rozwojem badaÅ„ odkryto, że niektóre z nich posiadajÄ… pewne unikalne wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci majÄ…ce dobroczynny wpÅ‚yw dla organizmu. OkazaÅ‚o siÄ™, że pewna grupa tÅ‚uszczów ma unikalne wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci niespotykane wÅ›ród innych.  Â
Tłuszcze MCT – właściwości
TÅ‚uszcze MCT to Å›rednio-Å‚aÅ„cuchowe kwasy tÅ‚uszczowe (Medium Chain Triglicerides). Pod wzglÄ™dem budowy posiadajÄ… od szeÅ›ciu do dziesiÄ™ciu atomów wÄ™gla, co czyni je podobnymi do wÄ™glowodanów. Na uwagÄ™ zasÅ‚uguje fakt, że sÄ… w caÅ‚oÅ›ci metabolizowane przez wÄ…trobÄ™, wiÄ™c nie sÄ… odkÅ‚adane w tkankach tÅ‚uszczowych organizmu. Dzieje siÄ™ tak dlatego, że sÄ… znacznie mniejszymi czÄ…steczkami niż pozostaÅ‚e kwasy tÅ‚uszczowe. Ponadto do ich trawienia nie sÄ… konieczne enzymy trawienie, czyli lipaza trzustkowa oraz żółć. Prawie natychmiast sÄ… rozkÅ‚adane w jamie ustnej przez enzymy Å›liny. Ich rozkÅ‚ad jest szybki i nie wymaga dużego nakÅ‚adu energetycznego. To zdecydowana cecha, która odróżnia je od innych tÅ‚uszczów. Å»ywieniowe wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci tÅ‚uszczów MCT wynikajÄ… również z kolejnej kwestii jakÄ… jest to, że szybko wchÅ‚aniajÄ… siÄ™ z przewodu pokarmowego do krwiobiegu, a do spalenia wymagajÄ… prawie dwukrotnie mniej tlenu niż inne kwasy tÅ‚uszczowe. Kwasy MCT wpÅ‚ywajÄ… na poprawÄ™ wchÅ‚aniania pokarmu, ponieważ wydÅ‚użajÄ… czas jego kontaktu ze Å›luzówkÄ… jelit przez spowalnianie jego motoryki. Wykazano również korzystny wpÅ‚yw oleju MCT na wchÅ‚anianie witaminy E, magnezu oraz wapnia.  Â
Tłuszcze MCT – zastosowanie
Fakt w jaki sposób tłuszcze MCT są rozkładane ma wpływ na żywienie ludzi cierpiących m.in. na choroby metaboliczne związane z nieprawidłowym przyswajaniem tłuszczów. Mowa tutaj o osobach mających problem z zaburzeniami pracy trzustki, a nawet małych dzieci, u których procesy trawienne nie funkcjonują jeszcze w pełni. Niekiedy takie kwasy tłuszczowe są jedyną formą tłuszczów, jakie mogą być przez takie osoby przyswajane. Dłuższe podawanie tych kwasów powoduje mniejszy przyrost tkanki tłuszczowej niż w przypadku stosowania tradycyjnych tłuszczów, dlatego też zalecane jest stosowanie ich u osób otyłych. Zalecane są również osobom trenującym lub mającym do czynienia ze wzmożonym wysiłkiem fizycznym, ponieważ szybkie wchłanianie i przemiany tłuszczów MCT sprzyjają oszczędzaniu zapasów glikogenu mięśniowego podczas treningu, czy ogólnie wysiłku. Dzięki temu, że tłuszcze MCT podnoszą przyswajalność posiłków mogą stanowić świetne uzupełnienie diety dla osób budujących masę mięśniową. Pokarm wówczas będzie poddawany dłuższemu działaniu enzymów trawiennych zostanie przyswojona znacznie większa ilość składników pokarmowych. Tłuszcze te są również polecane osobom dbającym o sylwetkę ze względu na to, że przez podkręcanie przemiany materii mogą chronić przed tzw. efektem jo-jo.
Tłuszcze MCT – występowanie
Gdzie zatem szukać tych tÅ‚uszczów? Znajdziemy je głównie w produktach pochodzenia naturalnego m. in. w oleju z ziaren palmowych, owocach cynamonowca, oleju kokosowym, orzachach kokosa. Ich źródÅ‚em na rynku spożywczym bÄ™dzie olej kokosowy, wiórki kokosowe, mleko kokosowe itd. Natomiast możemy również Å›miaÅ‚o siÄ™gnąć po suplementy czy odżywki, w których mamy już w czystej postaci gotowy produkt. BÄ™dzie on charakteryzowaÅ‚ siÄ™ maksymalnym stężeniem pożądanego skÅ‚adnika. Ponadto kwasy MCT znajdujÄ… siÄ™ w mleku ssaków, czyli m. in. w mleku matki. Â
Jak się okazuję  nie wszystkie tłuszcze są takie złe. Mogą okazać wiele dobroczynnych aspektów, które warto wykorzystywać. Jednakże nie możemy zapominać o zbilansowanym odżywianiu i dostarczaniu wszystkich niezbędnych składników pokarmowych dla ogólnie dobrej kondycji całego organizmu.
Literatura:
Właściwości i zastosowanie średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCFA) i ich monoacylgliceroli (MCM)
Agnieszka Szewczyk, Ewa Hanczakowska, Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy,
Dział Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa, 32-083 Balice k. Krakowa