Tabletki, proszek czy herbata? Pod jaką postacią spożywać guaranę?

Aktualizacja: 2 stycznia, 2025

Co najlepiej pobudza? Większości z nas odpowiedź nasuwa się sama – kawa! Ten aromatyczny napój zawiera kofeinę, która pobudza do działania, a także przyspiesza metabolizm, dzięki czemu jest pomocna w walce ze zbędnymi kilogramami. Co jednak możemy zrobić, gdy nie odpowiada nam smak bądź zapach kawy? Z pomocą przychodzi nam guarana.

Co to jest guarana?

Guarana (łac. Paullinia cupana) to roślina rosnąca na terenie dorzecza Amazonii. Jej stymulujące i lecznicze właściwości są od wieków wykorzystywane przez ludność zamieszkującą ten obszar. Pierwsze wzmianki o guaranie pochodzą z 1669 roku. Wtedy to jezuicki misjonarz João Felipe Bettendorf zaobserwował, że Indianie z plemienia Sateré – Mawé spożywają napój mający nie tylko pobudzające, ale i terapeutyczne działanie: pomagał w walce z bólem głowy, gorączką a także skurczami.

Nasiona guarany zawierają średnio dwa razy więcej kofeiny od ziaren kawy. Oprócz kofeiny guarana zawiera też teobrominę i teofilinę, które wzmacniają jej działanie. Guaranę można przyjmować w postaci tabletek, proszku a także w formie herbatki do picia. Każdy może znaleźć wariant dla siebie.

Guarana w tabletkach

To szybki sposób na dostarczenie sobie wysokiej dawki kofeiny. Jest to najbardziej przystępna forma w jakiej występuje guarana. Tabletki których jest podstawowym składnikiem, zawierają ją w ilości około 250 – 500 mg. Dawkowanie zależy od ilości ekstraktu guarany w tabletce. Na rynku istnieją też produkty o znacznie mniejszej jej zawartości, w przypadku, gdy jest elementem uzupełniającym inną substancję (np. wyciąg z jagód acai) lub jest jednym ze składników mieszanki – może występować razem z ekstraktem z zielonej herbaty, chromem, jodem, kwasami tłuszczowymi (Omega 6 i Omega 9), witaminami, a także l-karnityną, znaną ze swych właściwości przyspieszających odchudzanie. Ceny tego typu produktów zaczynają się już od około 25 zł, najczęściej jednak można je spotkać w zakresie cenowym 40 – 60 zł.

Guarana w proszku

Powstaje z wysuszonych, a następnie pokruszonych nasion. Proszek należy dobrze wymieszać z wodą, ponieważ słabo się w niej rozpuszcza. Jest to najlepsze wyjście dla osób, którym zależy na guaranie w najczystszej postaci, bez żadnych dodatków. Dzięki temu sami możemy decydować z czym ją połączyć. Guarana ma cierpki smak, więc można dodać ją do soku, jogurtu czy koktajli, dzięki czemu jej aromat nie będzie tak wyczuwalny. Za 100 g guarany w proszku zapłacimy około 15 – 60 zł, droższa opcja wynika często z posiadanych przez produkt certyfikatów.

Herbata z guaraną

Guaranę można także przygotować w postaci naparu do picia. Jej nasiona dodawane są do herbaty bazowej (czarnej, białej, zielonej – np. Sencha, Pu – Erh, Yerba Mate). W skład suszu wchodzą też często inne składniki, takie jak żurawina, płatki słonecznika czy kwiat granatu. Tego typu mieszanki zawierają stosunkowo niewiele guarany (około 2 – 3%), jednak ich działanie polega na uzupełnianiu się właściwości wszystkich składników. Zaletą takich naparów jest na pewno ich smak i zapach, który można dobrać według własnych preferencji. W zależności od rodzaju herbaty bazowej i dodatków, koszt takich mieszanek wynosi około 10 – 20 zł za 100 g.

Guarana zyskuje coraz większą popularność. Z jej właściwości korzystają nie tylko osoby z nadwagą, ale też ci, którzy chcą zwiększyć efekty ćwiczeń na siłowni – guarana zwiększa wydolność fizyczną i psychiczną, redukuje zmęczenie podczas wysiłku. Wykazano jej antybakteryjne, przeciwbiegunkowe i łagodne antydepresyjne właściwości.

Preparatów zawierających guaranę, ze względów na wysoką zawartość kofeiny nie powinny przyjmować kobiety w ciąży, matki karmiące i osoby cierpiące na nadciśnienie. Należy uważać na przyjmowaną jej ilość, gdyż możliwe jest zatrucie się nią.

W sprzedaży oferowane są preparaty zawierające guaranę w różnej postaci, o różnym jej stężeniu w produkcie i cenach zaczynających się już od kilkunastu złotych. Warto wzbogacić o nią swoją dietę – odpowiednio dawkowana może poprawić nasze zdrowie i samopoczucie.

Piśmiennictwo

1. Burke L. M., Stear S. J., Lobb A., Ellison M., Castelli L. M. (2011) A-Z of nutritional supplements: dietary supplements, sports nutrition foods and ergogenic aids for health and performance – Part 19; Br J Sports Med. 45: 456-458
2. Nehlig A., Daval J.-L., Debry G. (1992) Caffeine and the central nervous system: mechanisms of action, biochemical, metabolic and psychostimulant effects; Brain Research Reviews 2: 139-170
3. Schimpl F. C., Ferreira da Silva J., Carvalho Gonçalves J. F., Mazzafera P. (2013) Guarana: Revisiting a highly caffeinated plant from the Amazon; Journal of Pharmacology 150: 14-31
4. Kennedy D. O., Haskell C. F., Robertson B. Reay J., Brewster-Maund C., Luedemann J., Maggini S., Ruf M., Zangara A., Scholey A. B. (2008) Improved cognitive performance and mental fatigue following a multi-vitamin and mineral supplement with added guaraná (Paullinia cupana); Appetite 50: 506-513
5. Pechlivanova D. M., Tchekalarova J. D., Alova L. H., Petkov V. V., Nikolov R. P., Yakimova K. S. (2012) Effect of long-term caffeine administration on depressive-like behavior in rats exposed to chronic unpredictable stress; Behavioural Pharmacology 4: 339-347