Nie każdy koenzym Q10 wchłania się tak samo. Ranking form koenzymu Q10

Koenzym Q10 występuje w suplementach diety w różnych postaciach, w tym między innymi jako koenzym Q10 ubichinol oraz ubichinon. Który koenzym Q10 jest lepszy: ubichinol czy ubichinon? Ranking porównuje różne formy koenzymu Q10.

Koenzym Q10 – co to jest i jaką pełni funkcję w organizmie?

Koenzym Q10, określany również jako CoQ10, jest substancją rozpuszczalną w tłuszczach, która naturalnie występuje w organizmie. Organizm człowieka może samodzielnie syntetyzować koenzym Q10, jego niewielkie ilości są również dostarczane wraz z pożywieniem.

Koenzym Q10 występuje między innymi w mitochondriach – w mitochondrialnym łańcuchu oddechowym pełni funkcję przenośnika elektronów między określonymi kompleksami enzymatycznymi (Aaseth et al., 2021). Jest obecny również w błonach komórkowych, gdzie może uczestniczyć między innymi w ochronie składników lipidowych przed utlenianiem (Aaseth et al., 2021).

Od czego zależy poziom koenzymu Q10?

Stężenie koenzymu Q10 w organizmie zależy między innymi od wieku, uwarunkowań genetycznych oraz stanu zdrowia. Na metabolizm CoQ10 mogą wpływać np.:

• naturalne procesy starzenia się organizmu. Poziom koenzymu Q10 w organizmie obniża się wraz z wiekiem (Aaseth et al., 2021);
• niektóre choroby i zaburzenia metaboliczne, np. pierwotny niedobór koenzymu Q10 spowodowany mutacjami w genach (Aaseth et al., 2021);
• stosowanie określonych leków, np. statyn. Leki te oddziałują na szlak mewalonianowy, który uczestniczy między innymi w syntezie cholesterolu oraz procesach związanych z wytwarzaniem koenzymu Q10 (Hargreaves et al., 2020; Aaseth et al., 2021).

Ubichinol czy ubichinon – czym różnią się te formy koenzymu Q10? Który wybrać?

Koenzym Q10 występuje w dwóch formach, które mogą przechodzić jedna w drugą, w ramach reakcji oksydacyjno-redukcyjnych:

• koenzym Q10 ubichinon to forma utleniona, która po spożyciu musi przejść przez kolejne etapy trawienia, rozproszenia i wchłaniania. W organizmie ubichinon może zostać przekształcony do ubichinolu;
• koenzym Q10 ubichinol to forma zredukowana, która może pełnić funkcję przeciwutleniacza w środowisku lipidowym, ale jest również bardziej podatna na utlenianie niż ubichinon.

Niektóre badania wykazały wyższą biodostępność określonych formulacji z ubichinolem w porównaniu z wybranymi preparatami zawierającymi ubichinon. To nie oznacza jednak, że koenzym Q10 ubichinol jest lepszy od ubichinonu w każdym preparacie. Porównanie pomiędzy tymi dwoma formami koenzymu Q10 powinno uwzględniać także inne czynniki, jak np. wielkość i sposób rozproszenia kryształów, rodzaj zastosowanego nośnika, skład substancji pomocniczych czy sposób przyjmowania (López-Lluch et al., 2019). 

Koenzym Q10 – ranking postaci pod kątem stopnia wchłaniania

Na pytanie „ubichinol czy ubichinon – co lepsze?” nie ma jednoznacznej odpowiedzi. W badaniach porównawczych obserwowano bowiem zarówno przewagę wybranych formulacji z ubichinolem, jak i sytuacje, w których dobrze opracowany preparat z ubichinonem osiągał porównywalne lub wyższe parametry biodostępności (López-Lluch et al., 2019). Poniższy ranking koenzymu Q10 w różnych postaciach ma zatem charakter orientacyjny i edukacyjny.

Koenzym Q10 w płynie – fluid lub formulacja o zwiększonej dyspersji

Płynna postać koenzymu Q10 może stanowić rozwiązanie technologiczne ułatwiające rozproszenie substancji w nośniku. W przypadku formulacji olejowych lub specjalnie opracowanych systemów dyspersyjnych istotne znaczenie ma także, czy CoQ10 pozostaje odpowiednio rozproszony oraz dostępny dla procesów zachodzących w przewodzie pokarmowym.

Koenzym Q10 w płynie może być praktyczny dla osób, które mają trudności z połykaniem kapsułek lub preferują możliwość odmierzania porcji w inny sposób. Dobrym przykładem jest preparat  QuinoMit Q10 fluid MSE dr Enzmann od Mito-Pharma. Preparat wykorzystuje płynną formę koenzymu Q10, co pozwala na odmierzanie porcji zgodnie z zaleceniami producenta.

Koenzym Q10 ubichinol w miękkiej kapsułce z nośnikiem lipidowym

Ubichinol może być stosowany w miękkich kapsułkach zawierających olejowy nośnik. Takie rozwiązanie pozwala przygotować substancję rozpuszczalną w tłuszczach do dalszych etapów trawienia i wchłaniania. Nie można jednak uznać, że każdy koenzym Q10 ubichinol w kapsułce z nośnikiem lipidowym będzie lepiej przyswajalny niż każdy ubichinon w preparacie olejowym. Na końcowy rezultat wpływają bowiem także inne czynniki, takie jak stabilność ubichinolu, sposób rozproszenia substancji, skład kapsułki i substancji pomocniczych czy warunki przechowywania (forma zredukowana jest bardziej wrażliwa na utlenianie).

Ubichinon w miękkiej kapsułce olejowej

Ubichinon umieszczony w olejowym nośniku także może być rozwiązaniem ułatwiającym przygotowanie CoQ10 do procesów zachodzących w przewodzie pokarmowym. Odpowiedni nośnik może mieć istotne znaczenie dla ilości koenzymu Q10, która ostatecznie przedostaje się do układu krążenia.

Koenzym Q10 w postaci suchego proszku lub tradycyjnej tabletki

Koenzym Q10 w postaci suchego proszku może wymagać dodatkowych rozwiązań technologicznych, ponieważ substancja ta ma niską rozpuszczalność i może tworzyć kryształy utrudniające jej przygotowanie do wchłaniania. Nie należy jednak uznawać każdej tabletki lub kapsułki z proszkiem za preparat o niskiej biodostępności. Istotne znaczenie mają bowiem także takie czynniki, jak np. sposób modyfikacji kryształów, rodzaj zastosowanych substancji pomocniczych czy stabilność gotowej formulacji.

Co decyduje o tym, że koenzym Q10 jest dobrze przyswajalny? Jaki jest najlepszy koenzym Q10? 

Określenie „najlepiej przyswajalny koenzym Q10” warto stosować ostrożnie. Biodostępność jest bowiem cechą konkretnej formulacji, ocenianą w określonych warunkach badania, a nie stałą właściwością całej kategorii produktów.

Na biodostępność koenzymu Q10 mogą wpływać między innymi:

• rozproszenie kryształów – odpowiednie przygotowanie substancji może zwiększać jej dostępność w procesach trawienia i wchłaniania. Badania pokazują różnice między formulacjami zawierającymi tę samą postać chemiczną CoQ10, ale wykorzystującymi odmienne technologie dyspersji;
• rodzaj nośnika – ponieważ CoQ10 jest związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach, znaczenie może mieć rodzaj i skład zastosowanego nośnika lipidowego. Sam fakt wykorzystania określonego oleju czy substancji pomocniczej nie przesądza jednak o biodostępności;
• postać chemiczna – ubichinon i ubichinol różnią się właściwościami chemicznymi, jednak ich biodostępność należy oceniać w kontekście całej formulacji, a nie wyłącznie na podstawie postaci CoQ10;
• indywidualne cechy organizmu – efekty mogą różnić się między różnymi osobami, między innymi ze względu na odmienne trawienie, wchłanianie, metabolizm, wiek czy wyjściowe stężenie CoQ10.

W Mito-Pharma szczególną uwagę zwraca się na znaczenie formulacji i zastosowanych rozwiązań technologicznych przy wyborze preparatu z koenzymem Q10. Z perspektywy producenta i dystrybutora suplementów liczy się nie tylko to, jaka forma CoQ10 została wykorzystana, ale również sposób jej przygotowania i zastosowany nośnik. W podejściu Mito-Pharma do suplementacji znaczenie ma zatem całościowe spojrzenie na formulację preparatu.

Warto wiedzieć

Postać preparatu i zastosowana technologia to nie zawsze to samo. Dwa produkty o podobnej formie podania mogą wykorzystywać odmienne rozwiązania technologiczne, wpływające na sposób przygotowania CoQ10 do procesów zachodzących w przewodzie pokarmowym. W praktyce technologia przygotowania może mieć zatem większe znaczenie niż sama zewnętrzna postać produktu.

Prawidłowe przyjmowanie i bezpieczna suplementacja koenzymu Q10

Odpowiedź na pytanie, jaki jest najlepszy koenzym Q10 na rynku, nie jest taka prosta, ponieważ nie ma jednego „najlepszego” koenzymu Q10 dla wszystkich. Przy wyborze preparatu warto zwrócić uwagę nie tylko na ilość substancji, ale także na jej postać, sposób przygotowania, rodzaj nośnika oraz zalecenia producenta.

Koenzym Q10 jest związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach, dlatego często zaleca się przyjmowanie go wraz z posiłkiem. Sposób stosowania zależy jednak od konkretnej formulacji, dlatego w pierwszej kolejności należy kierować się informacjami podanymi na opakowaniu.

Kto nie powinien przyjmować koenzymu Q10?

Dane dotyczące bezpieczeństwa suplementacji koenzymem Q10 w ciąży oraz podczas karmienia piersią są ograniczone.Koenzym Q10 jest zwykle dobrze tolerowany, ale u niektórych osób mogą pojawić się działania niepożądane, np. dolegliwości żołądkowe, nudności, trudności z zasypianiem czy zawroty głowy. Jeśli dolegliwości są silne, utrzymują się lub pojawiają się po rozpoczęciu nowego preparatu, należy skonsultować się ze specjalistą.

Koenzym Q10 – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jakie właściwości ma koenzym Q10 ubichinol?

Ubichinol jest zredukowaną formą koenzymu Q10, która uczestniczy w reakcjach redoks i może pełnić funkcję przeciwutleniacza w środowisku lipidowym.

Który koenzym Q10 jest lepszy: ubichinol czy ubichinon?

Ubichinol oraz ubichinon są wzajemnie przekształcającymi się formami koenzymu Q10, a ich biodostępność zależy między innymi od rodzaju nośnika, dyspersji kryształów oraz pozostałych składników formulacji. 

Czym różni się Q10 w fluidzie od Q10 w kapsułce?

Q10 w fluidzie ma postać płynną, natomiast kapsułka może zawierać koenzym Q10 w oleju, zawiesinie lub proszku. O przyswajalności decyduje jednak cała formulacja, a nie wyłącznie zewnętrzna postać preparatu.

O jakiej porze dnia przyjmować koenzym Q10?

Koenzym Q10 należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta. Niektóre osoby preferują przyjmowanie Q10 na początku dnia, ze względu na możliwe działania niepożądane, w tym trudności z zasypianiem.

Czy koenzym Q10 trzeba przyjmować z posiłkiem zawierającym tłuszcz?

W przypadku wielu preparatów z koenzymem Q10 przyjmowanie wraz z posiłkiem może sprzyjać wchłanianiu Q10. Szczegółowe zalecenia zależą jednak od formulacji oraz zaleceń producenta.

Kto nie powinien przyjmować koenzymu Q10?

Osoby przyjmujące warfarynę, będące w trakcie leczenia onkologicznego, będące w ciąży lub karmiące piersią oraz przyjmujące kilka leków jednocześnie powinny skonsultować suplementację z lekarzem.

Źródła:

• Aaseth, J., Alexander, J., Alehagen, U. (2021). Coenzyme Q10 supplementation – In ageing and disease. Mechanisms of Ageing and Development, 197, 111521. doi.org/10.1016/j.mad.2021.111521. 
• Bhagavan, H.N., Chopra, R.K. (2006). Coenzyme Q10: absorption, tissue uptake, metabolism and pharmacokinetics. Free Radical Research, 40, 5, 445-453. doi.org/10.1080/10715760600617843. 
• Fladerer, J.-P., Grollitsch, S. (2023). Comparison of Coenzyme Q10 (Ubiquinone) and Reduced Coenzyme Q10 (Ubiquinol) as Supplement to Prevent Cardiovascular Disease and Reduce Cardiovascular Mortality. Current Cardiology Reports, 25, 12, 1759-1767. doi.org/10.1007/s11886-023-01992-6. 
• Hargreaves, I., Heaton, R.A., Mantle, D. (2020). Disorders of Human Coenzyme Q10 Metabolism: An Overview. International Journal of Molecular Sciences, 21, 18, 6695. doi.org/10.3390/ijms21186695. 
• Liu, Z.-X. and Artmann, C. (2009). Relative bioavailability comparison of different coenzyme Q10 formulations with a novel delivery system. Alternative Therapies in Health and Medicine, 15, 2, 42-46. Available at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19284181 [dostęp online: 21.09.2026 r.]
• López-Lluch, G., del Pozo-Cruz, J., Sánchez-Cuesta, A., Cortés-Rodríguez, A.B., Navas, P. (2019). Bioavailability of coenzyme Q10 supplements depends on carrier lipids and solubilization. Nutrition, 57, 133-140. doi.org/10.1016/j.nut.2018.05.020. 
• Mantle, D., Dybring, A. (2020). Bioavailability of Coenzyme Q10: An Overview of the Absorption Process and Subsequent Metabolism. Antioxidants, 9, 5, 386. doi.org/10.3390/antiox9050386. 
• Manzar, H., Abdulhussein, D., Yap, T.E., Cordeiro, M.F. (2020). Cellular Consequences of Coenzyme Q10 Deficiency in Neurodegeneration of the Retina and Brain. International Journal of Molecular Sciences, 21, 23, 9299. doi.org/10.3390/ijms21239299. 
• Mayo Clinic (2020). Coenzyme Q10. [online]. Available at: mayoclinic.org/drugs-supplements-coenzyme-Q10/art-20362602 [dostęp online: 21.09.2026 r.]
• Pravst, I., Rodríguez Aguilera, J.C., Cortes Rodriguez, A.B., Jazbar, J., Locatelli, I., Hristov, H., Žmitek, K. (2020). Comparative Bioavailability of Different Coenzyme Q10 Formulations in Healthy Elderly Individuals. Nutrients, 12, 3, 784. doi.org/10.3390/nu12030784.