Nadmiar witaminy D. Skutki uboczne

16 18 20

Witamina D, inaczej zwana kalcytriolem, jest bardzo ważną substancją dla organizmu. Jej główną rolą jest regulacja obrotu wapnia i fosforu w kościach i zębach, lecz nie tylko. Witamina D wpływa również na układy: odpornościowy, mięśniowy i nerwowy. Prawidłowy poziom witaminy D we krwi jest związany z rzadszym występowaniem chorób nowotworowych, w tym raka piersi i jajnika. 

Jednak nie tylko niedobór tej witaminy jest groźny dla zdrowia. Zbyt duże dawki witaminy D także nie wpłyną na nie dobrze. 

Czy można witaminę D  przedawkować? 

Mimo że witamina D jest obecna w wielu produktach spożywczych, to jej najlepszym źródłem jest synteza w skórze, pod wpływem promieni słonecznych. Przedawkowanie witaminy D w tych dwóch przypadkach jest niemożliwe. Najczęściej dzieje się to w wyniku nieodpowiedniego korzystania z suplementów diety. Wiele preparatów z witaminą D jest dostępnych na rynku bez recepty. Dzięki temu możemy łatwo uzupełniać jej niedobory w zimowych miesiącach, gdy najbardziej jej nam brakuje. Jednak te i inne preparaty należy stosować z rozsądkiem, zgodnie z ich przeznaczeniem. 

Witamina D rozpuszcza się w tłuszczach, dlatego nie jest tak łatwo wydalana z organizmu jak witaminy rozpuszczalne w wodzie. Duże dawki przewyższające zapotrzebowanie organizmu prowadzą do gromadzenia się witaminy D w organizmie. Gdy jej stężenie we krwi przekroczy 50–60 ng/ml, mamy do czynienia z hiperwitaminozą. Stężenie toksyczne jest jednak dużo wyższe i wynosi powyżej 200 ng/ml. Ten stan jest już groźny dla organizmu i wymaga leczenia. 

Preparaty z witaminą D mogą również wchodzić w reakcję z innymi suplementami i lekami. Na skutki uboczne dużych dawek witaminy D mogą być narażone osoby stosujące preparaty wapnia. Zaburzenia hormonalne także mogą wzmacniać lub osłabiać działanie witaminy D. Zaobserwowano, że u pacjentów z pierwotną nadczynnością przytarczyc oraz sarkoidozą może występować nadwrażliwość na kalcytriol. Objawy przedawkowania występują wtedy przy dawkach witaminy uznawanych za bezpieczne. 

Nadmiar witaminy D – objawy

Nadmiar witaminy D w pierwszej kolejności zaburza gospodarkę wapniową. Dlatego podłożem większości objawów ubocznych związanych z przedawkowaniem witaminy D jest podwyższone stężenie wapnia w surowicy krwi (hiperkalcemia) i zwiększone wydalanie wapnia z moczem (hiperkalciuria). Mogą one wystąpić już przy stężeniu witaminy D równym 88 ng/ml, czyli jeszcze nieuznawanym za toksyczne. Nadmiar wapnia w krwioobiegu może prowadzić do kolejnych zaburzeń w pozostałych układach organizmu:

  • kamicy nerkowej, 
  • zwapnienia nerek i innych tkanek,
  • zaburzenia pracy serca,
  • nudności i wymiotów,
  • braku apetytu,
  • poliurii (zwiększonego wydalania moczu),
  • odwodnienia,
  • biegunki.

Przedawkowanie witaminy D nie zdarza się często, jednak nie należy lekceważyć zaleceń lekarza i informacji na ulotce preparatów. Dawki, które zapobiegają niedoborom witaminy D, wynoszą 800–2000 j.m. i nie powinno się ich przekraczać bez wyraźnych wskazań i konsultacji z lekarzem.

Literatura:

  1. Buczkowski K., Chlabicz S., Dytfeld J., Horst-Sikorska W., Jaroszyński A., Kardas P., Tałałaj M., (2013), Wytyczne dla lekarzy rodzinnych dotyczące suplementacji witaminy D, In Forum Medycyny Rodzinnej (Vol. 7, No. 2, pp. 55–58),
  2. Kmieć P., Sworczak K., (2017), Korzyści i zagrożenia wynikające z suplementacji witaminą D, In Forum Medycyny Rodzinnej (Vol. 11, No. 1, pp. 38–46),
  3. Walentowicz-Sadłecka M., Sadłecki P., Walentowicz P., Grabiec M., (2013), Rola witaminy D w karcynogenezie raka piersi i raka jajnika, Ginekol Pol, 84, 305–8,
  4. Jarosz M. et al., Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, 2017.

Kup dietę online – od dietetyka
Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Autor artykułu:
Paulina Żukowska
, Dyplomowany dietetyk z zawodu i pasji.

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone