Jesteś na:

Kubki smakowe na języku – funkcje, rodzaje i ciekawostki

16 18 20

Smak jest jednym z podstawowych zmysłów człowieka. To dzięki niemu jesteśmy w stanie delektować się potrawami, ale również jesteśmy w stanie wyczuć potencjalnie szkodliwe produkty. Zmysł smaku powiązany jest ze zmysłem węchu, a nawet ze wzrokiem. Jak wiadomo najpierw jemy oczami, dopiero potem czujemy zapach, a na samym końcu smak.  Za odbieranie bodźców smakowych odpowiedzialne są komórki znajdujące się w kubkach smakowych.

Kubki smakowe

Receptorami smaku są komórki smakowe znajdujące się w kubkach smakowych. W każdym kubku smakowym jest od 50 do 100 komórek smakowych. Zbudowane są z części szczytowej i podstawno-bocznej. W części szczytowej znajduje się włosek smakowy, składający się z kilku sklejonych ze sobą mikrokosmków.

Kubki smakowe rozmieszczone są w brodawkach języka, utworzonych z błony śluzowej języka, na podniebieniu, w górnej części przełyku oraz w krtani.

Kubki smakowe funkcje    

Zadaniem komórek smakowych znajdujących się w kubkach smakowych jest odbieranie smaków. Wyróżnia się cztery podstawowe smaki: słodki, słony, gorzki i kwaśny oraz dodatkowe umami. W 1908 roku zostały odkryte receptory odbierające smak kwasu glutaminowego, a w roku 2000 oficjalnie zostaje uznany piąty smak. Znajduje się on w produktach bogatych w białko np. w mięsie, potrawach sfermentowanych, sosach rybnych i sojowym, a także w pomidorach, orzechach, brokułach i grzybach. Istnieje również smak Ca2+, czyli tłusty. Naukowcy przypuszczają, że jest to smak lipidów, a odbierany jest przez fragmenty receptorów odpowiedzialnych odczuwanie słodkiego smaku.

Komórki smakowe zostają pobudzone poprzez substancje rozpuszczone w śluzie pokrywającym błonę śluzową w okolicach kubków smakowych. Pobudzane są one w różnym stopniu, ponadto wrażliwość komórek smakowych znajdujących się w kubkach ulokowanych w błonie śluzowej języka, krtani i gardle nie jest taka sama.

Kubki smakowe rodzaje

Wyróżnia się cztery rodzaje brodawek: nitkowate, liściaste, grzybowate i okolne. Kubki smakowe znajdują się we wszystkich brodawkach poza nitkowatymi. Brodawki liściaste znajdują się na górno-bocznej tylnej powierzchni języka, tworząc szeregi. Brodawki grzybowate rozmieszczone są na tylno-górnej powierzchni języka, a brodawki okolne leżą w jednej linii wzdłuż bruzdy granicznej języka.

Do niedawna uważano, że na języku istnieją strefy odpowiedzialne za rozróżnianie poszczególnych smaków. Było to wynikiem błędnego tłumaczenia tekstu z 1901 roku „Zur Psychophysik des Geschmackssinnes”. W 1974 roku tekst został ponownie sprawdzony i wiadomo już, że mapa smaków nie istnieje, a receptory odbierające różne smaki są rozmieszczone na całym języku.

Za odczuwanie danego smaku odpowiadają konkretne substancje chemiczne. W przypadku smaku słodkiego są to węglowodany i alkohole, gorzkiego alkaloidy (często trucizny), słonego sole sodu i potasu, a w przypadku kwaśnego jony wodorowe.

Kubki smakowe ciekawostki

  • Dorosły człowiek ma około 10000 kubków smakowych.
  • Kubki smakowe są wrażliwsze u kobiet w ciąży.
  • Wrażliwość na smaki, przede wszystkim gorzki i słodki, jest różna u każdego człowieka, ponieważ jest to uwarunkowane genetycznie.
  • Liczba kubków smakowych zmniejsza się z wiekiem.
  • Istnieje choroba, polegająca na utracie zdolności odczuwania smaku aguezja.

Musimy pamiętać o tym, że smak jest ściśle sprzężony z węchem. Połączenie zmysłu smaku i zapachu polega na tym, że impuls docierający do kory mózgowej nerwami czaszkowymi dociera zarówno z obszarów śluzówki języka jak i nosa. Ludzki nos jest w stanie rozróżnić około 20000 zapachów. Trzeba więc pamiętać, aby nasze potrawy nie tylko dobrze smakowały, ale i pięknie pachniały.

Literatura:

„Fizjologia człowieka w zarysie” Władysław Z. Traczyk

‘Histologia” Wojciech Sawicki, Jacek Malejczyk

„Fizjologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny” Stanisław Konturek

Sprawdź ile kalorii dziennie spalasz

Oblicz

Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Kubki smakowe na języku – funkcje, rodzaje i ciekawostki - 3.8/5. Oddano 80 głosy.
Autor artykułu:

Opinie

  • Zbigniew 19.08.2018, 11:47

    Artykuł doskonały i wiele wyjaśniający. Dziękuję za niego, aczkolwiek ja szukłem tematu: czy zrobiłem sobie jakąś krzywdę dotykając nieostrożnie płaską powierzchnię języka do pracującej golarki elektrycznej. Czy na przykład ściąłem sobie kubki smakowe i czy one odrosną?

    Odpowiedz

Napisz swoją opinię

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone