Jesteś na:

Dieta przy uchyłkach jelita grubego – produkty zalecane i zakazane

16 18 20

Uchyłki jelita grubego to jedna z chorób cywilizacyjnych bezpośrednio związana z popełnianymi przez społeczeństwa krajów wysokorozwiniętych błędami żywieniowymi. Bardzo często, w porę zmieniając swoją dietę, możemy ustrzec się przed wieloma schorzeniami.



Uchyłki jelita grubego

Uchyłki jelita grubego to patologiczny stan, w którym obecne są wypuklenia ścian jelita na zewnątrz światła. Można podzielić je na uchyłki rzekome i prawdziwe. W pierwszym przypadku wypukleniu ulega wyłącznie śluzówka, natomiast w przebiegu uchyłków prawdziwych – wszystkie warstwy jelita. Z badań wynika, że choroba jest związana z nieprawidłowym żywieniem będącym wynikiem zachodnioeuropejskiego sposobu żywienia, gdzie na stołach królują posiłki smaczne lecz pozbawione właściwości odżywczych. Wielokrotnie wykazano korelację pomiędzy niską podażą błonnika, a zwiększeniem zapadalności na uchyłki jelita grubego. Świadczy o tym najlepiej bardzo rzadkie, w porównaniu do Stanów Zjednoczonych, występowanie tej przypadłości w nieuprzemysłowionych regionach Afryki i Azji. Błonnik odgrywa tutaj kluczową rolę ze względu na funkcje, jakie pełni w procesie formowania się stolca. Kiedy jego konsumpcja jest  niewystarczająca, kał staje się odwodniony i twardy, wzmagają się ruchy perystaltyczne, wzrasta ciśnienie. Podwyższone ciśnienie jest bezpośrednią przyczyną odkształcania się ścian jelita. Oprócz niedoboru włókna pokarmowego, jako kolejny czynnik ryzyka choroby, podaje się wysoką zawartość w diecie czerwonego mięsa. Te dwie potencjalne przyczyny należy brać pod uwagę jako najważniejsze elementy, na których skupić należy uwagę opracowując działania prewencyjne. Uchyłki jelitowe to doskonałe miejsce do zalegania kamieni kałowych i resztek niestrawionego pokarmu. To podnosi ryzyko występowania stanów zapalnych w obrębie jelita grubego. W zależności od powikłań lub ich braku zaleca się odmienny sposób żywienia.

Dieta w chorobie uchyłkowej jelit

W przypadku postaci bezobjawowej choroby uchyłkowej jelit nie wdraża się postępowania leczniczego, a zalecenia żywieniowe ograniczają się do zwiększenia podaży błonnika frakcji nierozpuszczalnej oraz podjęcia dodatkowej aktywności fizycznej. Sugeruje się spożywanie nieprzetworzonych produktów zbożowych, świeżych warzyw i owoców, otrąb, fermentowanych produktów mlecznych i szeroko rozumianej zdrowej żywności. Aby dieta wysokobłonnikowa miała sens, powinno się jednocześnie dbać o odpowiednie nawodnienie (około 2 l dziennie). Co istotne – nigdy nie należy powstrzymywać odruchu defekacyjnego, lecz wypróżniać się za każdym razem, kiedy pojawia się taka potrzeba (zapobiega to odkładaniu się treści jelitowej w zagłębieniach i namnażaniu bakterii odpowiedzialnych za pojawienie się procesu zapalnego). Jeśli jednak wystąpią  objawy świadczące o powikłaniach zapalnych postępowanie obejmuje czasowe wyeliminowanie frakcji nierozpuszczalnej błonnika i wprowadzenie diety łatwostrawnej. W zależności od ciężkości przebiegu może być konieczne zastosowanie czasowej głodówki lub diety płynnej bądź półpłynnej. Najistotniejsze jest w takich przypadkach ograniczenie pracy jelit, a co za tym idzie produktów wzdymających, pobudzających perystaltykę i wysiłku fizycznego. Takie zalecenia powinny być stosowane przez okres co najmniej kilku tygodni, jednak, jak w każdym przypadku, decydujący jest indywidualnie oceniany stan pacjenta. W miarę poprawy funkcjonowania przewodu pokarmowego dieta powinna ulec stopniowemu rozszerzeniu. Po eliminacji produktów zbożowych z pełnego przemiału, surowych owoców i warzyw, roślin strączkowych przychodzi czas na ostrożne ponowne wprowadzanie ich do codziennego jadłospisu. Aby ułatwić zaplanowanie diety osobom dotkniętym tym schorzeniem, poniżej dostępny jest wykaz produktów zalecanych i przeciwwskazanych w dietach bogatoresztkowej i łatwostrawnej.

Uchyłki jelita grubego – produkty zakazane i zalecane

Dieta bogato resztkowa (w przypadku niepowikłanej, bezobjawowej uchyłkowatości jelita grubego):

Produkty zalecane Produkty przeciwwskazane
Jogurty, kefiry, maślanki Kakao, czekolada, słodycze
Kawa zbożowa i naturalna Alkohol
Soki warzywne Tłuste mięso i wędliny
Surowe warzywa i owoce Białe pieczywo, biały ryż, kasza manna
Pieczywo z pełnego ziarna, grahamki Pieczywo cukiernicze
Miód
Grube kasza – gryczana, pęczak, ryż brązowy
Chude mięso, ryby
Oliwa z oliwek, olej rzepakowy
Ważne

Warto pamiętać o:

  • stopniowym zwiększaniu zawartości błonnika w diecie (aby uniknąć wzdęć);
  • odpowiednim nawodnieniu (min. 2 l wody);
  • zwiększeniu podaży wapnia, żelaza i magnezu – otręby zawierają kwas fitynowy upośledzający wchłanianie tych pierwiastków;
  • regularności spożywania posiłków.

Dieta łatwostrawna

Produkty zalecane Produkty przeciwwskazane
Jogurty, kefiry, maślanki Kakao, czekolada, słodycze
Chleb pszenny, bułki Pieczywo z mąki z pełnego przemiału, grube kasze
Masło, chudy twaróg, chude wędliny, chude mięso Tłuste mięso i wędliny, konserwy, sery podpuszczkowe
Ryby – pstrąg, sola, morszczuk, sandacz, flądra, okoń, mintaj Warzywa kapustne, strączkowe, grzyby
Warzywa i owoce – gotowane, bez skórki, bez pestek, przetarte Owoce pestkowe, śliwki, gruszki, czereśnie, daktyle, owoce marynowane
Biały ryż, oczyszczone kasze, np. manna Orzechy, ostre przyprawy
Olej rzepakowy, oliwa z oliwek Smalec, słonina, boczek
Ważne

Warto pamiętać o:

  • odpowiednim doborze metod obróbki kulinarnej – gotowanie w wodzie i na parze, pieczenie w folii, duszenie bez obsmażania;
  • unikaniu smażenia;
  • obieraniu warzyw i owoców;
  • unikaniu cukrów prostych, które mogą nasilać fermentację w jelitach prowadząc do wzdęć i dyskomfortu.

Dieta w chorobie uchyłkowej jelit – efekty

W przypadku niepowikłanej uchyłkowatości jelit dieta bogatoresztkowa ma działanie zapobiegające odkładaniu się resztek pokarmowych w przestrzeni jelit i tym samym zmniejszające ryzyko zmian zapalnych. Z kolei funkcją diety łatwostrawnej jest zapewnienie jelitom wytchnienia i wspomożenie regeneracji w przypadku wystąpienia powikłań.

Dieta to istotny element leczenia, ale przede wszystkim prewencji uchyłków jelita grubego. Nawet jeżeli już borykasz się z problemem uchyłkowatości jelita grubego, wciąż nie jest za późno, aby odnieść korzyści ze zmiany stylu życia.

 

Literatura:

Ewa Tylec-Osóbka i in.; Postępowanie z pacjentem z uchyłkami jelita grubego w zależności od postaci klinicznej choroby; Pediatr Med Rodzi 2013, 9 (3)

Ciborowska, Rudnicka; Dietetyka, Żywienie zdrowego i chorego człowieka; PZWL 2012

 

Oceń
Dieta przy uchyłkach jelita grubego – produkty zalecane i zakazane - 5.4/10. Oddano 5 głosy.
ponad miesiąc temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?