Jesteś na:

Cholina (witamina B4) – działanie, preparaty, występowanie

16 18 20

Cholina, nazywana witaminą B4, uważana jest za substancję “witaminopodobną”. Posiada istotne znaczenie biologiczne i jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jakie właściwości wykazuje? Które produkty są jej najlepszym źródłem?

Cholina (witamina B4)

Cholina, czyli N,N,N-trimetyloaminoetanol, należy do lipotropowych substancji biorących udział w transporcie i przetwarzaniu cząstek tłuszczu. Ponadto wchodzi w skład niektórych fosfolipidów, a zwłaszcza lecytyny (fosfatydylocholiny) i sfingomieliny. Jest prekursorem betainy, niezbędnej do prawidłowego działania kłębuszków nerkowych. Ilość choliny potrzebna do odpowiedniego funkcjonowania organizmu człowieka, w tym systemu nerwowego, mózgu i metabolizmu wątroby, wynosi od 0,5 do 4,0 g dziennie.

Działanie choliny

Cholina wchodzi w skład osłonek mielinowych włókien nerwowych i jako składowa lecytyny bierze udział w pobudzaniu układu nerwowego, wzmacnia koncentrację, refleks, zdolność postrzegania i zapamiętywania, polepsza wydolność psychofizyczną, łagodzi stany depresyjne. W badaniach pojawiają się informacje, że dieta obfitująca w źródła dobrze przyswajalnej choliny może zmniejszać ryzyko pojawienia się demencji, otępienia typowego dla choroby Alzheimera oraz zwiększać wydajność umysłową. Dzieje się tak dlatego, że prekursory neurotransmiterów obecne w żywności mogą prowadzić do wzrostu poziomu neurotransmiterów w mózgu.

Cholina przyczynia się również do prawidłowego transportu składników oraz funkcjonowania wszystkich komórek organizmu. Jest szczególnie istotna w diecie kobiet w ciąży i karmiących, ponieważ wpływa na prenatalny i noworodkowy rozwój centralnego układu nerwowego. Ogranicza ryzyko wystąpienia wrodzonych wad układu nerwowego, redukuje uszkodzenia DNA chroniąc przed nadprodukcją wolnych rodników, poprawia ukrwienie łożyska oraz transport tlenu i składników odżywczych do rozwijającego się płodu oraz minimalizuje ryzyko pojawienia się stanu przedrzucawkowego. Dowody naukowe potwierdzają korzystny wpływ zwiększonej podaży choliny u kobiet spodziewających się potomstwa.

Fosfatydylocholina bierze udział w przemianie tłuszczów oraz wzmaga metaboliczne funkcje wątroby. Oprócz choliny zawiera ona także wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które wiążą się z cholesterolem i usprawniają jego transport oraz usuwanie z ustroju. Dzięki temu niweluje ryzyko pojawienia się schorzeń sercowo-naczyniowych. Niedobór choliny może skutkować gromadzeniem się lipidów w wątrobie prowadząc do niealkoholowego stłuszczenia wątroby (NAFLD nonalcoholic fatty liver disease), obumierania hepatocytów oraz uszkodzenia mięśni.

Cholina – występowanie

Za najbogatsze źródła choliny są uważane żółtka jaj, mleko oraz wątroba. Spożycie jednego jajka dostarcza 280 mg choliny (w postaci fosfatydylocholiny), co podnosi poziom do 2550 % jej rekomendowanego dziennego spożycia. W żywności związek ten występuje w postaci wolnej oraz zestryfikowanej (np. sfingomielina, lizyna).

W związku z wysoką zawartością choliny, która jest prekursorem acetylocholiny i niezbędnych kwasów tłuszczowych, fosfolipidy wyizolowane z żółtka jaj mogą stanowić dobrą alternatywę dla swoich roślinnych odpowiedników.

Cholina – preparaty

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów choliny, która może występować samodzielnie lub stanowić jeden z komponentów mieszanki. Ze względu na jej działanie przyspieszające przemianę materii, można ją spotkać w suplementach wspomagających odchudzanie, a także poprawiających pamięć i funkcjonowanie umysłu w związku z właściwościami pobudzającymi układ nerwowy. Osobną grupę stanowią środki dla kobiet w ciąży, ale należy pamiętać, że w tym okresie samodzielne przyjmowanie suplementów nie jest wskazane i ważna jest konsultacja ze specjalistą.

Podsumowując, cholina to składnik warunkujący odpowiednie funkcjonowanie organizmu, a zwłaszcza układu nerwowego. Jest ważna na każdym etapie życia, dlatego warto dbać, by codzienna dieta była bogata w produkty będące jej źródłem.

Literatura:

  • Bartus R.T., Dean R.L., Beer B., Lippa A.S., 1982. The cholinergic hypothesis of geriatric memory dysfunction. Science, 216, 408 – 414
  • Drews K., 2015. Aktywne wspomaganie szlaku folianów – epigenetyczny wpływ choliny i witaminy B12 na rozwój ciąży. Ginekol Pol, 86, 940 – 946
  • Gryszczyńska A., 2009. Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy. Postępy Fitoterapii, 4, 229 – 238
  • Kijowski J., Leśnierowski G., Cegielska-Radziejewska R., 2013. Jaja cennym źródłem składników bioaktywnych. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 5, 90, 29 – 41
  • Kudelska W., 2009. Wybrana substancje chemiczne stosowane w preparatach odchudzających. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, XIII, 9 – 15
  • Leszczyńska T., Pisulewski P.M., 2004. Wpływ wybranych składników żywności na aktywność psychofizyczną człowieka. Żywność. Nauka. Technologia, Jakość, 1, 38, 12 – 24
  • Siepka E., Bobak Ł., Gładkowski W., 2015. Charakterystyka aktywności biologicznej fosfolipidów żółtka. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2, 99, 15 – 28
  • Syguda A., 2010. Sole deanolu i jego estry. Przemysł Chemiczny, 89, 11, 1523 – 1527

Oceń
Cholina (witamina B4) – działanie, preparaty, występowanie - 10.0/10. Oddano 5 głosy.
ponad miesiąc temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?