Jesteś na:

Leczenie zespołu policystycznych jajników. Po pierwsze dieta!

16 18 20

Coraz częściej słyszymy o zespole policystycznych jajników (PCOS ang. polycystic ovarian syndrome), objawiającym się zwiększonym poziomem androgenów, czyli męskich hormonów płciowych. Według danych zaburzenia gospodarki hormonalnej tego typu dotykają do 10% dziewcząt w okresie dojrzewania i kobiet w wieku rozrodczym. Czym dokładnie objawia się PCOS, jak go zdiagnozować, czy mamy wpływ na jego  przebieg?

PCOS mający w swojej nazwie słowo „zespół”,wskazuje od razu, że mamy do czynienia z czymś więcej niż typową jednostką chorobową. Nie sposób jasno określić jego symptomów i charakterystyki. Diagnoza jest złożonym procesem opierającym się na dokładnym wywiadzie  chorobowym ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki cyklu menstruacyjnego, wykonaniem rutynowego badania ginekologicznego. Jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie PCOS, lekarz zazwyczaj przeprowadza ultrasonograficzne badanie jajników i zleca oznaczenia poziomu hormonów we krwi. Najbardziej kompleksową diagnozę  możemy otrzymać po kilkudniowym pobycie na oddziale endokrynologiczno-ginekologicznym.



Zespół policystycznych jajników – leczenie               

Zanim przejdziemy do leczenia, dobrze jest poznać najczęstsze objawy, a raczej konsekwencje zespołu policystycznych jajników. Pierwsze z nich mogą pojawiać się już u nastoletnich dziewcząt po pierwszej miesiączce, natomiast w przypadku  dojrzałych kobiet objawy mogą być różnorakie:

  • rzadsze miesiączki (o bolesnym przebiegu) lub ich brak;
  • rzadsza owulacja (uwalnianie komórki jajowej) lub jej brak
    (trudność z zajściem w ciąże ́ lub bezpłodność);
  • nadmierne owłosienie;
  • trądzik lub przetłuszczanie się skóry;
  • skłonność do tycia lub otyłość;
  • rzednięcie włosów lub łysienie typu męskiego;
  • zły profil lipidowy (wysoki cholesterol całkowity i niski poziom „dobrego” cholesterolu (we frakcji HDL);
  • wysokie ciśnienie krwi (ponad 140/90 mmHg);
  • insulinooporność, cukrzyca.

Lekarze w celu postawienia diagnozy kierują się ogólnie uznanymi kryteriami rozpoznania zespołu PCOS.  Na dzień dzisiejszy aby postawić pozytywną diagnozę, dwa z poniższych kryteriów muszą być spełnione (wg standardów z Rotterdamu 2003):

  • brak lub oligoowulacje;
  • kliniczne lub biochemiczne oznaki androgenizacji;
  • torbielowate jajniki (> 12 pęcherzyków w jajniku lub objętość jajników > 10 ml);
  • inne etiologie, które mogłyby spowodować hiperandrogenizm lub brak okresu/nieregularny okres są wykluczone.

Gdy zostaną one potwierdzone, lekarz ostatecznie stwierdza PCOS u danej pacjentki.  Następnie w zależności od przyczyny i konkretnych objawów ustawia zindywidualizowane leczenie farmakologiczne, które najskuteczniej działa z wdrożeniem modyfikacji dietetycznych oraz włączeniem systematycznej aktywności fizycznej.

WażneW leczeniu farmakologicznym kobiet z PCOS, najczęściej podawanym lekiem u większości chorych z otyłością, bądź wg indywidualnych wskazań u innych pacjentek, jest metformina (lek przeciwcukrzycowy). Okazało się, iż podawanie go nie tylko może unormować gospodarkę cukrową u osób z jej zaburzeniami, przyczynić się do spadku masy ciała, ale również zmniejszyć objawy hiperandrogenizmu, przywrócić cykle owulacyjne i umożliwić zajście w ciążę.

Ogromne znaczenie ma redukcja masy ciała u otyłych pacjentek poprzez typowe metody tj. ograniczenia dietetyczne, sport, wsparcie psychologiczne. Udowodniono, że 510% spadek masy ciała korzystnie wpływa na:

  • zwiększenie ilości owulacji, ilości ciąż,
  • zmniejszenie ilości poronień,
  • wzrost insulinowrażliwości,
  • wzrost stężenia SHBG,
  • zmniejszenie stężeń testosteronu,
  • zmniejszenie wpływu androgenów na skórę.

Leczenie polega głównie na próbie zwalczenia wcześniej przytoczonych konsekwencji PCOS:

  • Hyperandrogenizmu lekami antykoncepcyjnymi, ewentualnie skojarzonymi z lekami antyandrogennymi;
  • Przy problemach z zajściem w ciążę, cyklach bezowulacyjnych, stosujemy lek indukujący owulację bądź też syntetyczny hormon przysadkowy FSH;
  • Kobiety decydują się nie kiedy na leczenie operacyjne – tzw. drillingu jajnika lub też na zapłodnienie in vitro

Zespół policystycznych jajników – dieta

Podstawowym celem dietetycznym jest obniżenie masy ciała pacjentki o 5–10% wyjściowej masy ciała w ciągu 3 miesięcy. Redukcja tkani tłuszczowej, pomoże zmniejszyć wydzielanie estrogenów i stan zapalny w organizmie. Aby to osiągnąć należy:

Zmniejszyć podaż energii Zmniejszenie kaloryczności o 5001000kcal pozwoli na redukcje masy ciała o 0,5 do 1kg na tydzień.
Zmniejszyć znacznie podaż węglowodanów prostych. Należy wykluczyć wszelkiego rodzaju słodycze, słone przekąski (chipsy, paluszki itp.), miód mimo swoich dobroczynnych właściwości ograniczyć ze względu na występujący w nim cukier prosty – fruktozę.
Zmniejszyć podaż tłuszczu, głównie nasyconych kwasów tłuszczowych Należy wybierać chude gatunki mięsa, chude wędliny, włączyć do diety mleko 1,5–2% tłuszczu, zamiast śmietany wybierać jogurt naturalny, kefir, maślankę. Zamiast margaryny, masła stosować oleje roślinne np. oliwę z oliwek, olej rzepakowy – źródła NNKT( niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych). Tłuste ryby morskie są drogocennym źródłem kwasów omega-3.
Zmniejszyć porcje posiłków, ale za to jeść częściej Regularnie spożywać 5 małych posiłków w równych odstępach czasu, ostatni posiłek na 2–3 godziny przed snem.
Zwiększyć  podaż produktów bogatych w błonnik Dieta powinna  obfitować  w warzywa, owoce (4–5 razy na dzień) i pełnoziarniste produkty zbożowe (pieczywo razowe, ciemne makarony, ryż brązowy itp.), nasiona roślin strączkowych, orzechy i pestki. Błonnik pokarmowy w nich występujący obniża poziom cholesterolu, spowalnia wchłanianie glukozy we krwi, zapobiega zaparciom, a także powoduje dłuższe uczucie sytości po posiłku. Podaż błonnika należy zwiększać powoli w celu uniknięcia dolegliwości żołądkowo-jelitowych.
Odpowiednio zbilansować posiłki pod względem zawartości makroskładników, czyli: białka, tłuszczu i węglowodanów Należy pamiętać, aby na naszym talerzu proporcjonalnie, tak jak zalecają normy żywienia człowieka, objętościowo największą część stanowiły węglowodany, następnie białko i tłuszcz (najlepiej w formie dodatku do gotowej potrawy).
Wykluczyć z diety produkty wysoko przetworzone i żywność typu Fast food Unikamy wszelkiej żywności gotowej, półproduktów, starając się przygotowywać dania od podstaw z sezonowych składników.
Pić odpowiednią ilość płynów 1,5 l wody, herbaty ziołowe, zielona, miętowa, ograniczona ilość kawy (ok. 2 filiżanki)

Dieta w kierunku PCOS ma na celu również poprawę wrażliwości insulinowej, którą dobrze wspomaga aktywność fizyczna. Kolejnym elementem jest redukcja poziomu testosteronu, co wraz z poprawą gospodarki węglowodanowej ma pomóc w przywróceniu owulacji. Kobiety z PCOS są bardzo podatne na egzogenne (obce) hormony, czyli np. z mleka, mięsa, gdy zwierzętom podawane były hormony, posiłki przygotowane z takich produktów będą negatywnie wpływać na kobiecy organizm. Zwłaszcza dziewczyny w okresie dojrzewania powinny wybierać produkty mleczne, naturalne o średniej zawartości tłuszczu, gdyż zawierają one najlepszy stosunek hormonów męskich i żeńskich w przeciwieństwie do produktów 0 % tłuszczu.

Ważną rolę w przebiegu PCOS odgrywa stres, gdyż zmniejsza zdolności trawienne i absorpcję składników odżywczych, jak również nasila konwersję testosteronu w estrogen i wpływa na zwiększone wydzielanie androgenów przez nadnercza. Nie możemy tym samym zapomnieć o odpowiedniej dawce snu, który ma kluczowe znaczenie dla wrażliwości insulinowej. Badania sugerują, że nawet jednorazowy brak snu uruchamia mechanizmy związane z insulinoopornością.

Przy zdiagnozowaniu i leczeniu PCOS ogromne znaczenie mają czynniki indywidualne. Dobrą wiadomością jest, iż mamy wpływ na przebieg PCOS poprzez zmianę sposobu żywienia i wprowadzenie aktywności fizycznej. Patrząc z drugiej strony, często „nieodpowiedni” styl życia może być przyczyną ujawnienia się objawów tj. insulinooporność, nadwaga, otyłość itp. Dieta zalecana przy leczeniu zespołu policystycznych jajników jest jak najbardziej zdrowa i racjonalna, w związku z czym równie dobrze cała rodzina może żywić się według wyżej wymienionych zasad.

Oceń
Leczenie zespołu policystycznych jajników. Po pierwsze dieta! - 7.1/10. Oddano 417 głosy.
ponad miesiąc temu

Opinie

  • Kobieta 08.04.2016, 12:50

    Czy jest możliwe PCOS u osoby bardzo szczupłej, a wręcz chudej bez skłonności do tycia? Bo artykuł sugeruje, że choroba ta dotyka tylko ludzi otyłych. Większosc pozostałych objawów się zgadza.

    Odpowiedz
    • do kobieta 11.04.2016, 1:53

      Tak, PCOS jest możliwe u osoby szczupłej.

      Odpowiedz
    • Beaka 26.04.2016, 8:33

      Ja rónież jestem szczupła i boje sie ze bardziej schudne przez taką diete, mam 25 lat 157cm wzrostu i waże 42kg

      Odpowiedz
  • Sylwia 19.06.2016, 10:01

    Macie jakas gotowa diete przy PCOS?

    Odpowiedz
    • Bonavita.pl 20.06.2016, 5:22

      Po gotową dietę przy PCOS najlepiej zgłosić się do dietetyka. On indywidualnie skomponuje prawidłowy jadłospis. Wszelkie gotowe diety mogą być nieodpowiednie do Twojego organizmu.

      Odpowiedz

Napisz swoją opinię

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?