Budowa sylwetki człowieka ma wpływ na gromadzenie się tkanki tłuszczowej

Aktualizacja: 30 kwietnia, 2024

Już dawno zaobserwowano, że budowa sylwetki ludzkiej ma szczególne cechy. Proporcje ciała różnią się u każdego człowieka, co ma również wpływ na niektóre aspekty psychiczne, a także predyspozycje do powstawania określonych chorób. Konkretny wygląd budowy ciała związany jest z większą lub mniejszą predyspozycją do kumulowania się tkanki tłuszczowej w całym organizmie lub też w jego poszczególnych miejscach. Takie różnice obserwuje się również w ilości oraz budowanie tkanki mięśniowej.

Klasyfikacja typów budowy ciała człowieka

Już w starożytności interesowano się sylwetką człowieka. Hipokrates dokonał jej podziału na szczupłą i krępą. Obecnie można wyodrębnić różne typy sylwetki człowieka. Do jednych z najbardziej popularnych podziałów zaliczana jest klasyfikacja Sheldona (Rys. 2)– amerykańskiego psychologa, jak również Kretschmera (Rys. 1) – niemieckiego psychiatry.

Kretschmer wyodrębnił trzy grupy konstytucyjne ciała człowieka: typ pykniczny, leptosomiczny i atletyczny. Pierwszy z nich – pykniczny charakteryzuje się zaokrągloną budową ciała, jest niski, ma sporo tłuszczu odkładającego się głównie w okolicach pasa. Nie sprzyja mu budowanie tkanki mięśniowej. Kolejny to typ atletyczny mający muskularną postawę, szeroką klatkę piersiową, nie ma tendencji do kumulacji tłuszczu. Typ leptosomiczny jest z kolei wysoki i wąski.

Klasyfikacja określona przez Sheldona jest analogiczna, różni się jedynie rozbudowanym i bardziej szczegółowym opisem ciała człowieka. Wyodrębnił on również trzy typy konstytucyjne – ektomorficzny,  mezomorficzny i endomorficzny. Do

ektomorficznego przydzielona jest sylwetka charkteryzująca się szczupłą budową ciała, długimi kończynami, wąską talią. Czoło jest wysokie, a podbródek cofnięty. Tkanka tłuszczowa, tak jak i mięśniowa, występują w minimalnej ilości. Ma dobrze wykształcony układ nerwowy. Typ mezomorficzny, to sylwetka człowieka często porównywana do budowy Herkulesa, czyli posiadająca przewagę mięśni oraz kości. Głowa jest zazwyczaj masywna i kwadratowa, ma dobrze rozbudowaną klatkę piersiową oraz barki. Posiada niewielką ilość tkanki tłuszczowej, a jego mięśnie wykształcone są w znacznym stopniu. Typ endomorficzny charakteryzuje się okrągłą sylwetką. Zazwyczaj ma zaokrąloną głowę, ociężałe kończyny, a jego brzuch jest duży. W porównaniu do typów mezomorficznego i ektomorficznego, posiada większe skłonności do tycia. Dysponuje sporą ilością tkanki tłuszczowej, w znacznym stopniu przeważającą nad mięśniową. Jego organy wewnętrzne, takie jak wątroba czy nerki, są dużych rozmiarów.

Budowa ciała a skłonności do chorób

Przedstawione typy konstytucyjne często występują w połączeniu. Tak też człowiek wyróżniający się budową mezomorficzną, może posiadać również niektóre cechy ektomorfika. Cukrzyca częściej występuje u osób z nadwagą, czyli o budowie typu endomorficznego. Skłonność do gruźlicy płuc ma ektomorfik, a mezomorfik częściej zapada na chorobę niedokrwienną serca. Choroby psychiczne takie jak histeria i depresja, powiązane są typem mezomorficznym i endomorficznym. Schizofrenia typowa jest dla ektomorfika, za to typ endomorficzny i mezomorficzny częściej jest kojarzony z psychozą maniakalno-depresyjną oraz cyklofrenią. Nie znaczy to, że u konkretnych typów owe choroby będą się objawiać; jest jedynie większa możliwość ich wystąpienia.

Określenia typu budowy ciała można dokonywać po okresie dojrzewania tj. w wieku 20–25 lat. Jak zostało już wyżej przedstawione, jeden typ sylwetki będzie miał większe powinowactwo do powstawania mięśni, a dla drugiego czynność ta wymagała będzie większego poświęcenia. Takie mechanizmy odnoszą się również do tkanki tłuszczowej, której każdy człowiek chciałby mieć jak najmniejszą ilość. Niestety niektórzy ludzie posiadają większe powinowactwo do odkładania się tłuszczu spożywając takie same pokarmy i w takiej samej ilości, niż człowiek, u którego czynność ta będzie znacznie mniejsza.