Jesteś na:

Szczawiany wapnia w moczu – przyczyny, objawy. Dieta przy kamicy szczawianowej

16 18 20

Wówczas gdy w drogach moczowych zgromadzą się nierozpuszczalne złogi kryształków bądź osadów rozmaitych substancji chemicznych: kwasu moczowego, cystyny, soli wapnia: fosforanów i szczawianów, a ich stężenie przekroczy próg rozpuszczalności, w organizmie rozwija się stan chorobowy nazywany powszechnie kamicą nerkową. Samo przesycenie moczu substancjami zdolnymi do krystalizacji nie wystarcza do pojawienia się kamieni w drogach moczowych, bowiem czynnikiem sprawczym odpowiedzialnym za rozwój choroby jest brak równowagi pomiędzy aktywatorami a  inhibitorami krystalizacji.

Szczawiany wapnia w moczu

Kamica szczawianowo-wapniowa jest jednym z najczęściej rozpoznawanych schorzeń układu moczowego, bowiem jak podaje literatura to właśnie kryształki szczawianu wapnia stanowią jądro krystalizacji większości kamieni nerkowych wykrywanych u człowieka [1].

Szczawiany wapnia w moczu – przyczyny

Powszechnie uważa się, iż kamica nerkowa jest schorzeniem o wieloczynnikowej etiologii, o której rozwoju decyduje niesprawność mechanizmów zapobiegających powiększaniu i agregacji wytworzonych jąder krystalizacji oraz uszkodzenie nabłonka dróg moczowych, sprzyjające zakotwiczeniu się tych jąder na jego powierzchni [1].

Jakkolwiek jednoznacznej przyczyny krystalizacji złogów w układzie moczowym dotychczas nie wyjaśniono, literatura podaje klasyczne czynniki ryzyka rozwoju tego schorzenia, wśród których wyróżnia się:

  • uwarunkowania genetyczne;
  • niedostateczne nawodnienie organizmu (zbyt mała objętość spożywanych płynów). Badania dowodzą, iż nie tylko ilość, ale również rodzaj spożywanych płynów ma wpływ na zwiększenie ryzyka rozwoju kamicy nerkowej. Wykazano, iż spożywanie piwa, wina oraz kawy (240 ml/dzień)  zmniejsza ryzyko rozwoju choroby [1, 4].
  • zakażenie układu moczowego i zastój moczu;
  • niedobór inhibitorów krystalizacji (m.in. magnezu, cytrynianów, pirofosforanów, białka Tamma – Horsfalla);
  • wysokie stężenie w moczu substancji kamicorodnych, w tym kwasu szczawiowego.

Za powstawanie złogów szczawianu wapnia istotną rolę odgrywa hiperoksaluria, czyli zwiększone wydalanie szczawianów z moczem. Warto wiedzieć, iż  hiperoksaluria, w świetle aktualnych doniesień literaturowych, może być wynikiem nie tylko diety bogatoszczawianowej, lecz również przyjmowania nadmiernej ilości witaminy C,  niedoboru witaminy B6, przewlekłych schorzeń jelita cienkiego oraz niedostatecznej podaży wapnia w diecie [1].

Szczawiany wapnia w moczu – objawy

Choć kamica w niektórych przypadkach może przebiegać bezobjawowo, charakterystycznym symptomem świadczącym o obecności „kamieni”, czyli złogów szczawianu wapnia jest ostry „ból w okolicy lędźwiowej promieniujący do spojenia łonowego, zewnętrznych narządów płciowych i wewnętrznej powierzchni ud” – tzw. kolka nerkowa [2]. Ponadto pacjenci skarżą się na dokuczliwe dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty), nadmierną ruchliwość, parcie na mocz oraz częste jego oddawanie w bardzo małej ilości. Niekiedy, zwłaszcza przy zakażeniach układu moczowego, pojawia się również wysoka gorączka (powyżej 38°C), która towarzyszy przedłużającej się lub nawracającej kolce nerkowej [3].

Kamica szczawianowa – dieta

Odpowiednio zbilansowana dieta niewątpliwie jest elementem istotnym w prewencji  jak i leczeniu kamicy dróg moczowych.

Co pomaga a co szkodzi – czyli kilka praktycznych porad dla osób z kamicą szczawianową.

  • Zadbaj o odpowiednie nawodnienie organizmu, wypijając co najmniej 2,5 litra płynów dziennie. Ogranicz spożycie alkoholu, mocnej kawy i herbaty. W zamian za to wybieraj wodę niskozmineralizowaną, zieloną herbatę, herbatki owocowe bądź herbatę jawajską (Orthosiphon grandiflorus). WAŻNE: Płyny należy spożywać w ciągu całej doby, w tym tuż przed zaśnięciem, a nawet po oddaniu moczu w nocy.
  • Ogranicz spożycie białka do 0,8–1g/kg/dzień. Pamiętaj, iż białko, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego może nasilać krystalizację szczawianów wapnia i kwasu moczowego oraz zmniejszać wydalanie cytrynianów z moczem.
  • Unikaj produktów będących źródłem szczawianów (zielone warzywa: szpinak, szczaw, kapusta włoska, rabarbar, botwina; owoce: borówki, ciemne winogrona, agrest, suszone figi i śliwki; czekolada, kakao, mocna kawa i herbata, koncentrat pomidorowy).
  • Komponując jadłospis uwzględnij świeże warzywa (kalarepa, ogórek, kukurydza, brokuł, kalafior, brukselka) i owoce (awokado, banany, owoce cytrusowe, jabłka, gruszki, morele), zwłaszcza sezonowe. Produkty te obfitują w błonnik pokarmowy oraz są źródłem składników mineralnych: zwłaszcza magnezu i potasu, cennych w profilaktyce i leczeniu kamicy dróg moczowych.
  • Ogranicz spożycie soli kuchennej do 5–6g/dzień. Pamiętaj, iż znaczna ilość soli znajduje się w gotowych wyrobach, takich jak: słone przekąski, kiszonki, wędliny, ryby wędzone, konserwy mięsne i rybne. Ponadto, warto wiedzieć, iż nadmiar sodu w diecie zmniejsza kanalikową reabsorpcję  wapnia i powoduje wzrost jego wydalania z moczem (hiperkalciuria).
  • Wyeliminuj ostre przyprawy (papryka ostra, pieprz, ocet) oraz niektóre koncentraty spożywcze (zupy w proszku, kostki rosołowe)
  • Kontroluj swoją masę ciała, w przypadku nadwagi bądź otyłości skorzystaj z porady dietetyka, który wskaże właściwą drogę do zdrowia.
  • Zadbaj o swoją kondycję fizyczną, ćwicząc przynajmniej 30 minut dziennie.

Kamica nerkowa jest schorzeniem ogólnoustrojowym i bez wątpienia powinna nosić miano choroby cywilizacyjnej. Należy mieć na względzie fakt, iż schorzenie to w większości przypadków ma charakter nawrotowy i z tego też względu niezwykle ważne jest wczesne rozpoznanie choroby, celem zapobiegania nawrotom i jej możliwym powikłaniom.

 

Literatura:

  1. Duława J. 2009. Czynniki rozwoju kamicy nerkowej. Forum Nefrologiczne, tom 2, 3, 184-188.
  2. Gajewski P. (red.) 2013, Choroby wewnętrzne na podstawie Interny Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków.
  3. Jarosz M. (red.) 2010, Praktyczny Podręcznik Dietetyki. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  4. Tałałaj M., Toboła M., Marcinowska – Suchowierska E. 2009. Postępy Nauk Medycznych, 5, 387-394.
  5. www.upmc.com/patients-visitors/education/nutrition/pages/low-oxalate-diet.aspx

Kup dietę już teraz !
Już za 20zł ! Tabela zamienników GRATIS !
Oceń
Szczawiany wapnia w moczu – przyczyny, objawy. Dieta przy kamicy szczawianowej - 9.1/10. Oddano 17 głosy.
Dominika Guzik
ponad miesiąc temu Absolwentka kierunku dietetyka wydziału Lekarskiego Collegium Medicum oraz biotechnologii żywności na Uniwersytecie Rolniczym im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?