Jesteś na:

Rak żołądka – objawy wczesne, rokowania, dieta

16 18 20

Dane z roku 2010 mówią o 29 000 przypadków nowotworów w obrębie przewodu pokarmowego wśród Polaków. Liczba zgonów z powodu nowotworów przewodu pokarmowego to aż 27 000. Niestety większość nowotworów dotyczących układu pokarmowego daje złe rokowania. Co prawda spada w naszym kraju zachorowalność na nowotwory żołądka, jednak w dalszym ciągu choroba ta pozostaje dużym problemem. Najczęściej występującym rodzajem nowotworu żołądka jest gruczolakorak, którego można zaklasyfikować do 2 podtypów – jelitowego lub rozlanego.

W typie jelitowym komórki nowotworowe przypominają w dużym stopniu błonę śluzową jelita. Helicobacter pylori jest jednym z czynników ryzyka tego rodzaju raka. Zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory żołądka mają osoby z niedokrwistością z niedoboru witaminy B12, po resekcji żołądka, z obciążeniem rodzinnym.

Rak żołądka – objawy wczesne

Wczesne objawy raka żołądka nie są specyficzne i  mogą nie budzić podejrzeń (zdarza się nawet, choć rzadko, że objawów nie ma wcale). Najczęściej są to dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie sytości następujące szybko w trakcie posiłku, nudności i odbijanie. Z biegiem czasu mogą pojawiać się dodatkowe objawy – utrata łaknienia i spadek masy ciała, ból w trakcie przełykania, a nawet wyczuwalny guz w nadbrzuszu. Guza można wyczuć dopiero w zaawansowanym stadium. Wtedy też może dochodzić do przerzutów m.in. do węzłów chłonnych – np. przerzut Virchowa do węzła nadobojczykowego lewego. Specyficznym objawem związanym z przerzutami jest guz siostry Mary Jospeh.

Rak żołądka – objawy na skórze

Guz siostry Mary Joseph to zmiana pojawiająca się w pępku. Może towarzyszyć także nowotworom trzustki i jelita grubego. Niestety wystąpienie tego objawu nie jest dobrym prognostykiem.

Warto wiedzieć!

Nadżerka a rak żołądka

Zakażenie H. pylori, jak wspomniano wcześniej jest jednym z czynników ryzyka raka żołądka. Wieloetapowy proces powstawania zmian nowotworowych przebiega w następujący sposób – najpierw dochodzi do zakażenia bakterią, następnie do zapalenia błony śluzowej prowadzącej do jej zaniku. W dalszej kolejności może dochodzić do metaplazji jelitowej (pojawiają się komórki przypominające te tworzące błonę śluzową jelita), a następnie dysplazji (zmian przedrakowych). Nie należy zatem lekceważyć żadnych objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz poddawać się diagnostyce w kierunku obecność H. pylori, jeżeli istnieje podejrzenie zakażenia.

Rak żołądka – rokowania

Niestety rak żołądka często bywa wykryty zbyt późno. Niecharakterystyczne objawy we wczesnej fazie bywają złudne i prowadzą do błędnej interpretacji. Chorzy zrzucając winę na niewłaściwy tryb życia czy żywienie. W przypadku opóźnionej diagnostyki dochodzi do nieresekcyjności guza, co wiąże się z niską wyleczalnością. Rokowanie więc zależy od stadia, w którym rak zostanie wykryty. Wśród osób, u których dokonano wycięcia raka wczesnego aż 90% przeżywa 5 lat po operacji.

Rak żołądka – dieta

Z racji tego, że jedyną metodą umożliwiającą całkowite wyleczenie raka żołądka jest jego zupełna lub częściowa resekcja, dieta powinna być dostosowana do możliwości trawiennych układu pokarmowego (coraz częściej jednak wczesną postać raka leczy się endoskopowo). W pierwszym okresie po operacji posiłki powinny być niewielkie objętościowo – jelito, które przejmuje pewną część funkcji żołądka ma ograniczone możliwości rozciągania. W pierwszych dniach po operacji jednorazowa porcja pokarmu powinna ograniczać się do objętości pół szklanki i przyjmowana być 57 razy dziennie. Niestety nie od samego początku można włączyć do diety dowolne produkty – należy zacząć od diety papkowatej opartej wyłącznie na kleikach ryżowych lub kaszy mannie na wodzie. Nie należy przygotowywać ich na mleku ze względu na zawartość laktozy, która jest dwucukrem. Podobnie jak nadmiar glukozy, laktoza może u osób po usunięciu żołądka przyczyniać się do powstawania biegunek. Laktozę stopniowo należy zacząć wprowadzać dopiero w 4. tygodniu od operacji. Aby nie zwiększać dodatkowo objętości posiłków, płyny należy spożywać na pół godziny po lub przed posiłkiem nie w trakcie.

Na początku drugiego tygodnia od operacji dietę powoli można rozszerzyć o źródła węglowodanów o niskiej zawartości błonnika pokarmowego – gotowane ziemniaki, drobne kasze – np. kasza manna, ryż biały, płatki owsiane błyskawiczne, płatki ryżowe, kukurydziane, jasne pieczywo, krakersy. Do tego dołączyć można gotowane dynię, cukinię, a także jabłko – wszystko w formie zmiksowanej lub bardzo rozdrobnionej.  

W przypadkach choroby nowotworowej ze względu na zmieniony metabolizm organizmu i szybsze wykorzystywanie białka, ilość tego składnika w diecie powinna być nieco zwiększona i wynosić ok. 1,5g/kg masy ciała. Aby sprostać temu wyzwaniu produkty będące źródłem białka powinny stanowić element każdego posiłku. W przewadze powinno być pełnowartościowe białko zwierzęce – gotowane chude mięso, ryby, jajko, nabiał – lecz bezlaktozowy.

Na samym początku wszystkie produkty powinny być rozcierane, papkowate. Z tłuszczem należy także oswajać się powoli dodając pojedynczo do posiłków niewielką jego  ilość – np. pół łyżeczki masła, a pod koniec 2. tygodnia po operacji śmietankę słodką i oleje roślinne. Wtedy też warto włączyć nowe warzywa – buraki, pomidory i pietruszkę.

Po 4. tygodniach dietę można dalej stopniowo rozszerzać, choć nadal nie może być ciężkostrawna (posiłki należy przygotowywać metodą gotowania, duszenia bez obsmażania, pieczenia w folii). Nie wchodzą w grę warzywa i owoce o wysokiej zawartości błonnika i produkty gazotwórcze – rośliny strączkowe, kapustne, cytrusy, ananas. Można natomiast pozwolić sobie na przetarte owoce jagodowe, niewielką ilość żółtego sera i tłustych ryb. Pierwsze próby wprowadzania nabiału z laktozą powinny ograniczać się do niewielkich porcji, np. plasterka sera twarogowego czy 1/3 szklanki jogurtu. Należy obserwować swoje reakcje, aby móc osądzić czy organizm toleruje laktozę (jeżeli nie występują objawy z czasem może zostać zwiększona ilość porcji nabiałowych). Nawet po miesiącu od zabiegu obowiązuje zasada – mało lecz często. Zapobiega to wystąpieniu zespołu przykrych objawów zwanych dumping syndrome.

Ważne

Dumping syndrome 

Dumping syndrome to zjawisko, które może występować po operacjach wycięcia żołądka. Związane jest ze zbyt szybkim pasażem treści pokarmowej do jelita i pojawia się głównie w odpowiedzi na spożycie posiłku bogatego w cukry proste – glukozę i fruktozę. Charakterystyczne dla tego symptomu są objawy takie jak: nudności, ból brzucha, zawroty głowy, przyspieszona akcja serca. Najczęściej pojawiają się po 10 do 30 minutach od spożycia posiłku. Po około 3 godzinach mogą wystąpić także późne objawy dumping syndrome, jak osłabienie, wilczy głód, zmęczenie, zawroty głowy, lęk. Te z kolei wynikają z hipoglikemii, czyli spadku poziomu glukozy we krwi. Dzieje się tak ze względu na szybki wyrzut insuliny po „cukrowym” posiłku. Aby przywrócić właściwy poziom glikemii należy doraźnie spożyć cukry proste, np. w postaci soku owocowego, po czym zjeść pełnowartościowy posiłek. U niektórych osób występują zarówno wczesne, jak i późne objawy dumping syndrome.

Prawdopodobnie ryzyko zachorowania na raka zwiększone jest u osób spożywających dużą ilość soli w diecie. Można więc w zakresie modyfikowalnych czynników zmniejszyć potencjalne ryzyko wystąpienia choroby, zastępując chlorek sodu łagodnymi przyprawami i unikając wysoko przetworzonych produktów – w tym wszelkiego rodzaju konserw, gotowych wędlin czy żywności typu fast food.

 

Literatura:

  •   Nowotwory układu pokarmowego pod redakcją Piotra Potemskiego i Wojciecha Polkowskiego;
  •   http://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.8.
  •   Praktyczny Podręcznik Dietetyki pod redakcją prof. Jarosza

Oceń
Rak żołądka – objawy wczesne, rokowania, dieta - 1.0/10. Oddano 1 głosy.
ponad tydzień temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?