Jesteś na:

Owies zwyczajny – właściwości Czy owies zawiera gluten?

16 18 20

Owies zwyczajny jest to gatunek zbóż należący do rodziny wiechlinowatych. Uprawiany powszechnie w strefie umiarkowanej Eurazji oraz Ameryki Północnej. Został udomowiony przez człowieka w czasach prehistorycznych, około 6000 lat temu. Wyprodukowane w Polsce ziarno owsa w 80% przeznacza się na paszę, w 15% na materiał siewny, resztę na cele konsumpcyjne: mąka owsiana, płatki owsiane, kasze, otręby. Ze względu na uwarunkowania klimatyczne jego zbiory przypadają na przełom lipca i sierpnia. Zawiera wiele składników odżywczych, jest bogatym źródłem białka, składników mineralnych, m.in. wapnia, magnezu, potasu, żelaza oraz witamin z grupy B.

Owies zwyczajny

Owies można zaliczyć do najzdrowszych ziaren na świecie. Są pełnoziarnistym i doskonałym źródłem ważnych dla zdrowia składników. Dzięki zawartości m.in. minerałów, lipidów,

B-glukanów, flawonoidów owies jest uznawany za środek leczniczy o różnorodnym działaniu farmakologicznym. Obniża poziom złego cholesterolu, działa przeciwzapalnie i zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Składniki przeciwutleniające występujące w owsie obejmują witaminę E, związki fenolowe, kwasy fitynowe, sterole i flawonoidy. Mimo że niektóre z przeciwutleniaczy w owsie są nietrwałe termicznie, większość z nich jest stabilna, co okazuje się wielką zaletą, ponieważ komercyjne produkty owsiane są często poddawane obróbce cieplnej.

Owies – właściwości

Polecany dla osób na diecie redukcyjnej  

Dzięki zawartości błonnika pokarmowego owies zwiększa uczucie sytości. Działa korzystnie na układ trawienny, przyspiesza metabolizm, zapobiegając zaparciom. Udowodniono również, iż u osób, spożywających produkty pełnoziarniste częściej występuje prawidłowy wskaźnik masy ciała (BMI), tym samym rzadziej nadwaga lub otyłość. Spożycie owsa przez dzieci wiązało się z większą ilością składników odżywczych w codziennym jadłospisie oraz lepszą jakością diety. [2]

Obniża poziom cholesterolu we krwi

Podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL (o niskiej gęstości) uważany jest za główny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Β-glukan owsa, czyli rozpuszczalny błonnik pokarmowy, który znajduje się w ściankach owsa, wzbudził znaczne zainteresowanie ze względu na właściwości obniżające poziom cholesterolu. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła oświadczenie zdrowotne dotyczące B-glukanu z owsa w celu zmniejszenia stężenia cholesterolu w osoczu i ryzyka chorób serca 1997 roku. Badania wykazują, że średnie spożycie owsa wiąże się odpowiednio z 5% i 7% redukcją poziomu cholesterolu całkowitego i LDL. 

Obniża poziom ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2

Zmniejszenie poposiłkowej odpowiedzi na glukozę ma potencjalnie duże znaczenie dla zdrowia publicznego. Niski indeks glikemiczny lub żywność o wysokiej zawartości błonnika są związane ze zmniejszonym ryzykiem zachorowań na cukrzycę. Owies pomaga ustabilizować poziom cukru we krwi, dlatego też jest polecany dla diabetyków. Wysoka zawartość błonnika oraz beta-glukanu opóźnia spadek poziomu cukru we krwi przed posiłkiem i spowalnia jego wzrost po posiłku. W badaniach wykazano korzystny wpływ spożycia owsa na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2. W jedynym z nich owsianka znacznie zmniejszyła ostrą poposiłkową odpowiedź glukozy w porównaniu z posiłkiem kontrolnym [3].

Obniża ciśnienie krwi i zapobiega chorobom sercowo-naczyniowym

W artykule opublikowanym w “American Journal of Clinical Nutrition” stwierdzono, że dieta zawierająca dużo produktów pełnoziarnistych (np. owies) jest równie skuteczna, jak przyjmowanie leków na obniżenie ciśnienia krwi. Wykazano, iż codzienne spożycie trzech porcji żywności z pełnych ziaren może znacząco zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych u osób w średnim wieku, głównie poprzez mechanizmy obniżające ciśnienie [4].

Działanie przeciwnowotworowe

Ziarno owsa jest bogate w antyoksydanty, które m.in. neutralizują wolne rodniki (przyczyniają się one do starzenia organizmu i powstawania nowotworów złośliwych). Ważnymi antyoksydantami są m.in. Avenatramidy, obecne jedynie w owsie. Zmniejszają stany zapalne i regulują ciśnienie krwi.

Naukowcy z Wielkiej Brytanii i Holandii zgromadzili opublikowane dane, które obejmowały prawie 2 miliony osób, aby ocenić czy dieta wysokobłonnikowa (głównie produkty z pełnego ziarna i płatków owsianych) jest powiązana z niższym ryzykiem raka jelita grubego. Badanie wykazało, że na każde dodatkowe 10 g. dziennie w diecie, występuje 10% zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka jelita grubego

Czy owies zawiera gluten?

Dieta bezglutenowa została opracowana dla osób cierpiących na celiakię, alergię bądź przejściową nadwrażliwość na gluten. Polega ona na całkowitej eliminacji z jadłospisu produktów zawierających tę substancję. Gluten natomiast to mieszanina białek roślinnych występujących naturalnie w ziarnach zbóż, takich jak pszenica (gliadyna), żyto (sekalina) oraz jęczmień (hordeina). Znajduje się we wszelkich przetworach oraz produktach zawierających te zboża.

Owies nie zawiera glutenu. Jednak to, czy powinien być objęty dietą bezglutenową jest przedmiotem debaty od pół wieku. Większość badaczy twierdzi, iż jego umiarkowane spożycie jest bezpieczne dla osób z celiakią. Istnieją jednak obawy, że nawet, jeśli owies sam w sobie jest bezpieczny, może być skażony pszenicą, żytem lub jęczmieniem, na skutek kontaktu z innymi zbożami podczas zbiorów, transportu, przechowywania czy produkcji przetworów zbożowych takich jak mąka, kasza, płatki czy otręby. Niestety nie wiadomo, w jakim stopniu zanieczyszczenie komercyjnych produktów owsianych ma miejsce, dlatego też należy obserwować reakcje organizmu na dany produkt oraz systematycznie kontrolować swój stan zdrowia.

Owies można uznać, za cenne źródło ważnych dla zdrowia składników odżywczych, dlatego też samo zboże oraz jego przetwory powinny pojawić się, jako niezbędny element codziennej diety każdego człowieka. Jako źródło błonnika poprawi stan zdrowia oraz zmniejszy ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych.

 

Literatura:

  1. Jasińska Z., Kotecki A. Szczegółowa uprawa roślin tom I, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, 2003
  2. Carol E. O’NeilTheresa A, Nicklas , Victor L, Fulgoni, III, Maureen A. DiRienzo. Cooked oatmeal consumption is associated with better diet quality, better nutrient intakes, and reduced risk for central adiposity and obesity in children 2–18 years: NHANES 2001–2010. Food Nutr Res. 2015; 59:10
  3. Qingtao Hou , Yun Li ,  Ling Li , Gaiping Cheng , Xin Sun , Sheyu Li , Haoming Tian. The Metabolic Effects of Oats Intake in Patients with Type 2 Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients . 2015 Dec; 7(12): 10369–10387.
  4. Paula TigheGarry DuthieNicholas VaughanJulie Brittenden,William G SimpsonSusan DuthieWilliam MutchKlaus WahleGraham HorganFrank Thies. Effect of increased consumption of whole-grain foods on blood pressure and other cardiovascular risk markers in healthy middle-aged persons: a randomized controlled trial. 2010 American Society for Nutrition
  5. Othman RAMoghadasian MH , Jones PJ . Cholesterol-lowering effects of oat B-glucan. Nutr Rev. 2011 Jun;69(6):299-309
  6. Rebello CJ , Chu YF , Johnson WD , Martin CK , Han H , Bordenave N , Shi Y , O’Shea M , Greenway FL. The role of meal viscosity and oat β-glucan characteristics in human appetite control: a randomized crossover trial. Nutr J. 2014 May 28;13:49. 
  7. Kristensen MJensen MG . Dietary fibres in the regulation of appetite and food intake. Importance of viscosity. Appetite. 2011 Feb;56(1):65-70.
  8. Nazare JA 1 , Normand S , Oste Triantafyllou A , Brac de la Perrière A , Desage M , Laville M . Modulation of the postprandial phase by beta-glucan in overweight subjects: effects on glucose and insulin kinetics. Mol Nutr Food Res. 2009 Mar;53(3):361-9
  9. Tapola NKarvonen H , Niskanen L , Mikola M , Sarkkinen E. Glycemic responses of oat bran products in type 2 diabetic patients. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2005 Aug;15(4):255-61.
  10. http://www.bmj.com/content/343/bmj.d6617
  11. Sur RNigam AGrote DLiebel FSouthall MD. Avenanthramides, polyphenols from oats, exhibit anti-inflammatory and anti-itch activity. Arch Dermatol Res. 2008 Nov;300(10):569-74
  12. Thompson T .Oats and the gluten-free diet. J Am Diet Assoc. 2003 Mar;103(3):376-9.
  13. Haboubi NY , Taylor S , Jones S. Coeliac disease and oats: a systematic review. Postgrad Med J. 2006 Oct;82(972):672-8.

Skuteczna dieta odchudzająca

Dowiedź się jak schudnąć
Oceń
Katarzyna Urbańska
ponad miesiąc temu Dietetyk, absolwentka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i kursów doszkalających w Akademii Dietetyki oraz Nutri Center.

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?