Jesteś na:

Odwodnienie organizmu – objawy, przyczyny, skutki i leczenie

16 18 20

Odwodniony organizm to poważny stan zagrożenia zwłaszcza wśród dzieci i osób starszych. Dla wielu kojarzy się z falami upałów, ale do utraty wody może również dojść zimą lub w wyniku wielu chorób ogólnoustrojowych. Poznaj przyczyny powstania, objawy odwodnienia, konsekwencje zdrowotne oraz sposoby zapobiegania.

Odwodnienie organizmu

Abyśmy mogli prawidłowo funkcjonować musimy pamiętać o właściwym nawodnieniu. Woda stanowi 75% wagi ciała człowieka a zdecydowana większość z niej znajduje się w komórkach, a dokładnie w przestrzeni międzykomórkowej. Z kolei pozostała część mieści się w przestrzeni pozakomórkowej, czyli naczyniach krwionośnych oraz między komórkami ciała w przestrzeni śródmiąższowej. Do odwodnienia dochodzi w sytuacji, gdy organizm traci więcej wody aniżeli pobiera. Odwodnienie jest stanem, w którym dochodzi do utraty wody oraz elektrolitów – niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Wyróżnić można 3 rodzaje odwodnienia, które uzależnione są od zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej:

  • hipertoniczne – charakteryzuje się większą utratą wody niż elektrolitów,
  • hipotonicznym – przewaga utraty elektrolitów,
  • izotonicznym – taka sama utrata wody i elektrolitów.

Nawet łagodne odwodnienie organizmu nie jest pożądane. Liczne badania pokazują, że wynikiem odwodnienia jest spadek formy intelektualnej oraz nastroju. Jako odwodnienie definiuje się już 1,5% utraty normalnej objętości wody. Tymczasem uczucie rzeczywistego pragnienia wskazuje zwykle na 1–2% utraty objętości wody. Zanim więc pojawi się uczucie pragnienia, w organizmie występuje już niewielkie odwodnienie. Zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej odbija się na przebiegu wszystkich fizjologicznych funkcji.

Objawy odwodnienia

Za pierwsze objawy odwodnienia uważa się pragnienie oraz zmniejszoną produkcję moczu, który staje się gęstszy oraz przybiera ciemniejszą barwę. W chwili, gdy organizm zużywa pokłady wody pojawiają się kolejne objawy takie, jak: wstrzymane wydzielanie potu, skurcze mięśni czy nudności i wymioty.

Chroniczne zmęczenie, problemy z koncentracją oraz uczucie braku energii powinno zmobilizować do sięgnięcia po szklankę wody zamiast kawy. Podobnie wygląda sytuacja z bólem oraz zawrotami głowy. Doświadczanie któregokolwiek z tych symptomów jest sygnałem, by uzupełnić poziom płynów w organizmie. Zamiast sięgać po soki owocowe bądź napoje gazowane lepiej jest wybrać czystą wodę mineralną. Przesuszona skóra jest kolejnym symptomem mogącym sugerować o problemach z brakiem odpowiedniego poziomu wody w organizmie. Picie wody pobudza krążenie krwi, co powoduje szybszą regenerację naskórka. Bardzo często powodem występowania zaparć jest zbyt mała podaż płynów. Woda pozwala nawilżyć ściany przewodu pokarmowego, co wpływa na jego sprawniejsze funkcjonowanie. Właściwe nawodnienie organizmu przyspiesza pracę serca, które wkłada więcej wysiłku w utrzymanie odpowiedniego ciśnienia krwi. Odwodnienie może być przyczyną biegunek, wymiotów lub gorączki.

Przyczyny odwodnienia

Ryzyko wystąpienia odwodnienia zwiększa się w trakcie trwających upałów. Wówczas do utraty wody dochodzi w wyniku wydzielania potu. W trakcie fali gorąca człowiek może stracić nawet do 10 litrów wody. Warunkiem koniecznym staje się uzupełnienie niedoborów. Na upały najwrażliwsze są osoby starsze, dzieci, osoby otyłe, niepełnosprawni oraz przyjmujący środki moczopędne. Znacznie mniej oczywiste jest odwodnienie zimą, ale równie niebezpieczne. Intensywne oddawanie ciepła wraz z parą wodną podczas oddychania także powoduje znaczną utratę wody.

Konsekwencje zdrowotne odwodnienia

Problemy ze wzrokiem, podwyższone ciśnienie, ciągłe i bolesne zaparcia, senność, chroniczne zmęczenie, zapadnięte oczy to tylko kilka sztandarowych przykładów odwodnienia. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia pracy nerek – niedobór wody powoduje, że nie są wydalane w optymalny sposób substancje toksyczne, czego skutkiem może być zapalenie pęcherza. Poza tym woda rozrzedza krew, więc jej chroniczny niedobór doprowadza do zagęszczenia, które u osób z problemami układu krążenia, a przede wszystkim w chorobie niedokrwiennej serca, może doprowadzić do zawału. Nieodpowiednia podaż płynów w diecie powoduje zaburzenia układu nerwowego, czego skutkiem mogą być problemy z trawieniem, zaparcia czy żylaki odbytu.

Odwodnienie organizmu – leczenie

Głównym zaleceniem podczas odwodnienia jest zapobieganie dalszej utracie wody i uzupełnianie niedoborów. W przypadku odwodnienia hipertonicznego konieczne staje się podanie płynów bezelektrolitowych, np. wody lub niesłodzonej herbaty. Nie mniej jednak należy zwracać uwagę, by niedoboru płynów nie uzupełniać zbyt gwałtownie.

Poważniejsze przypadki wymagają podania dożylnego 5 procentowej glukozy – przy odwodnieniu hipertonicznym lub roztworu NaCl (chlorek sodu)  bądź NaCl i KCl (chlorku sodu i chlorku potasu) – w chwili wystąpienia odwodnienia hipotonicznego.

Jak skutecznie zapobiegać odwodnieniu?

Zgodnie z zaleceniami Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa i Żywności z 2010 r. odpowiednia podaż płynów w codziennej diecie kobiet powinna wynosić 2 l i 2,5 l dla mężczyzn. U niemowląt zapotrzebowanie na wodę można wyliczyć przyjmując wartość 100–190 ml płynu/kg/dzień. Ciężarne kobiety powinny wypijać 2,3 l płynów a karmiące piersią 2,7 l płynów.

Latem zapotrzebowanie na wodę wzrasta wraz ze wzrostem temperatury. Wówczas zaleca się zwiększenie ilości spożywanych płynów o 250 ml na każdy stopień powyżej 37 st. Celsjusza. Upały zobowiązują do uzupełniania niedoborów również soli mineralnych – w szczególności potasu oraz sodu.

Literatura:

[1] Ilona Idasiak-Piechocka, “Odwodnienie — patofizjologia i klinika,” Progr. Eduk. „Zagadnienia współczesnej Nefrol., 2012.

[2] H. P. Wolff, T. R. Weihrauch, J. Beyer, F. Kokot, and J. Duława, Terapia internistyczna. Urban & Partner, 2003.

[3] A. W. Subudhi, E. W. Askew, and M. J. Luetkemeier, “Dehydration,” in Encyclopedia of Human Nutrition, Elsevier, 2013, pp. 1–9.

http://www.pap.pl/aktualnosci/zdrowie/news,1509661,oznaki-niedoboru-wody—jak-uniknac-odwodnienia.html

Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Odwodnienie organizmu – objawy, przyczyny, skutki i leczenie - 3.8/5. Oddano 811 głosy.
Autor artykułu:
, Dyplomowany dietetyk i psychodietetyk.

Opinie

  • Monika 25.07.2017, 2:50

    Właśnie zmagam się z odwodnieniem i do tego zapaleniem pęcherza, nigdy nie piłam wody,bo jeśli już spróbuję wodę, to wtedy występuje straszna suchość w ustach i jeszcze bardziej chce mi się pić. Teraz wiem,skąd u mnie złe samopoczucie,brak energii,stany placzliwosci, dziękuję za ten artykuł, bardzo mi pomógł.

    Odpowiedz
  • Tomek 14.02.2018, 5:48

    Witam. Mam min takie objawy jak zmęczenie, i to co się z tym wiąże a przede wszystkim dziwne uczucie nierównej pracy serca zaraz po pracy czy wysiłku. Czy to może być spowodowane brakiem wody.? Fakt nie wiele pije bo mi się nie chce. Dodam ekg nic nie wykazało a w badaniach elektrostymulacja ok.

    Odpowiedz
    • marta 16.02.2018, 2:14

      Może to być kwestia odwodnienia. Coraz częściej słyszy się, że bardzo ważne jest picie min. 2 l wody dziennie. A czy z tarczycą wszystko dobrze?

      Odpowiedz
  • Muszą 15.03.2018, 8:39

    Hej mam problem wiem że jestem odwodniona ale jaki kolwiek płyny powodują u mnie wymioty lekarze nie wiedzia co mi dolega

    Odpowiedz
  • Gwiazdka 26.04.2018, 3:13

    Czy jak ma się odwodnienie trafia się do szpitala?Albo można zasłabnąc?

    Odpowiedz
  • Ania 29.05.2018, 1:48

    Ja ostatnio nie czuje się najlepiej. Mam bóle głowy i zawroty. Słabości i cały czas bym spała…. Czuję się zmęczona mimo iż ostatnio nie pracuje….malo pije bo nie chce i się pić. Czy to są objawy odwodnienia?

    Odpowiedz

Napisz swoją opinię

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone