Jesteś na:

Nietolerancja glutenu – objawy, zalecana dieta i badania wykrywające chorobę

16 18 20

Celiakia (choroba trzewna) to klasyczna postać nietolerancji glutenu. Często niezdiagnozowana lub leczona w innym kierunku. Prowadzi do zmian w błonie śluzowej jelit.

Gluten jest to mieszanina białek – prolamin (gluteniny i gliadyny), która występuje w ziarnach niektórych zbóż.



Nietolerancja glutenu

Celiakia to zespół zaburzonego wchłaniania wywołany genetycznie uwarunkowaną, nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną na gluten zawarty w pokarmach. W wyniku reakcji immunologicznej dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, które odpowiedzialne są za przyswajanie substancji odżywczych z pożywienia i przerostu krypt. Po wycofaniu z diety glutenu, ustępują objawy kliniczne i następuje regeneracja jelita. Ponowne wprowadzenie glutenu prowadzi do nawrotu objawów i zmian w jelicie.

Objawy choroby mogą pojawić się w każdym wieku, a jej obecność utrzymuje się przez całe życie.

Największą zdolnością do uszkadzania śluzówki jelita odznaczają się zboża (ułożone w kolejności od najbardziej szkodliwych): pszenica, żyto, jęczmień, owies. Szkodliwość prolamin zawartych w zbożach zależy od ich struktury, czyli sekwencji zawartych aminokwasów. Za najbardziej toksyczną w celiakii uważa się α-gliadynę.

Nietolerancja glutenu – objawy

Objawami ogólnymi są: osłabienie, brak łaknienia, utrata masy ciała, niski wzrost, brak energii, nadmierna nerwowość, depresja, palce pałeczkowate. Ze strony układu pokarmowego występuje biegunka, nudności, wymioty, wzdęcie brzucha, zaparcia oraz objawy zespołu jelita drażliwego. Metabolicznymi objawami nietolerancji glutenu mogą być: niedokrwistość (niedobór żelaza, witaminy B12), skłonność do krwawienia, sińców oraz obrzęki (hipoproteinemia, hipoalbuminemia). Oprócz tego pojawiają się dolegliwości ze strony układu mięśniowo-kostnego: bóle kostne, osteoporoza, ubytki emalii zębowej, słabo rozwinięta muskulatura.

U kobiet mogą pojawiać się zaburzenia cyklu miesięcznego, obniżenie płodności. Na skórze widoczne są wysypki oraz zauważyć można zmiany aftowe jamy ustnej.

Nietolerancja glutenu – dieta

Dieta bezglutenowa jest jedynym sposobem leczenia. Przeciętna, normalna dieta zawiera 13 g glutenu na dzień. U chorych nawet najmniejsze ilości glutenu mogą być przyczyną zmian.

Gluten zawierają zboża, takie jak: pszenica i jej odmiany (durum, kamut, orkisz), żyto, pszenżyto, jęczmień, a także przetwory: kasze, mąki, makaron, słód, skrobia czy piwo. Produkty, które nie zawierają glutenu, to: kukurydza, ryż, proso, gryka, soja, mąka ziemniaczana, tapioka. Amarantus jest pseudozbożem pozbawionym glutenu, który świetnie zastąpi zakazane zboża w diecie chorego na celiakie.

Dieta bezglutenowa powinna cechować się zawartością białka od 1–2 g/kg m.c. oraz kalorycznością 35–40 kcal/kg m.c. Dobrze jest suplementować kwas foliowy, witaminy z grupy B oraz witaminę D. Często dodatkowo podaje się wapń oraz żelazo.

  • Codziennie powinno się spożywać 5–6 porcji bezglutenowych produktów zbożowych, ziemniaki, ryż, kasza gryczana, jaglana,
  • 3–5 porcji warzyw i owoców,
  • 3–4 porcje produktów mlecznych (mleko, kefiry, jogurty, ser biały),
  • głównie spożywać należy tłuszcze roślinne: oliwa, olej, olej lniany,
  • kilka razy w tygodniu można pozwolić sobie na mięso i jego przetwory, ryby oraz rośliny strączkowe, a także jajka.

Badania na nietolerancję glutenu

W celu rozpoznania celiakii wykonuje się szereg badań. Lekarz zbiera wywiad z pacjentem i na podstawie objawów klinicznych kieruje go na odpowiednie badania. Przeprowadza się testy serologiczne na obecność autoprzeciwciał. Zleca się także biopsję jelita cienkiego, by stwierdzić czy nastąpił zanik kosmków jelitowych, przerost krypt ze zwiększoną liczbą limfocytów śródnabłonkowych. Najprostszym sposobem potwierdzenia diagnozy jest dieta eliminacyjna wykluczająca gluten, w czasie której następuje pełna kliniczna i histologiczna remisja choroby.

Choroba związana z nietolerancją glutenu wymaga wielu wyrzeczeń i specjalnej diety, która uchroni przed groźnymi powikłaniami. Eliminacja z pożywienia glutenu zapewni remisję choroby i zapobiegnie nieprzyjemnym dolegliwościom. Po rozpoznaniu choroby trzewnej, należy uważnie kontrolować wyniki badań i uzupełniać niedobory witamin i minerałów.

 

Oceń
Nietolerancja glutenu – objawy, zalecana dieta i badania wykrywające chorobę - 7.3/10. Oddano 18 głosy.
ponad miesiąc temu

Opinie

  • Magda 10.11.2016, 2:40

    Jeżeli ktokolwiek myśli, że ma problem z glutenem, koniecznie powinien wykonać badania w kierunku celiakii! To naprawdę nie są żarty… Można się ostro przejechać na tak głupiej sprawie. Ja chorowałam przez praktycznie całe życie, aż do momentu, kiedy koleżanka mnie uświadomiła, że to może być poważny problem… Na początku myślałam, że problem przedstawiał się tak: „zjem za dużo glutenu = będę miała problem, zjem troszeczkę = nic się nie stanie”. I faktycznie, tak się dzieje kiedy jesteśmy wrażliwi na gluten. Gorzej jeżeli mamy celiakię. Wtedy każda nawet mikrodawka glutenu sprawia, że nasze jelita są dosłownie niszczone! Nasze kosmki jelitowe zanikają i przestajemy przyjmować substancje odżywcze z pożywienia. To prowadzi do niedoborów, które przekładają się później na suchą skórę, osteoporozę, anemie, niepłodność i mnóstwo innych okropnych chorób. Z tego co wiem najgorszą konsekwencją życia z nieleczoną celiakią są zmiany nowotworowe w jelicie cienkim, czyli wiadomo co… Warto zrobić sobie jeden szybki test naszego DNA na celiakię i wiedzieć, czy zagrażają nam prawdziwe, bardzo ciężkie konsekwencje… Chciałabym być „tylko” wrażliwa na gluten… Chętnie porozmawiam ze wszystkimi osobami borykającymi się lub zastanawiającymi się nad tym czy chorują na celiakię. Długo w tym siedzę i chętnie pomogę :)

    Odpowiedz
    • jadwiga 03.12.2016, 4:08

      Ja mam 60 lat.Całe życie coś mi dolegało,głównie ból brzucha,biegunki,brak siły do życia.Owszem chodziłam do lekarza ale nikt nigdy nie zasugerował testów.Trzy lata temu wymusiłam skierowanie do gastroenterologa.Na początku też było różnie,miałam stosować dietę lekkostrawną,więc jadłam sobie bagietki idalej były lużne stolce… W końcu wysłano mnie na testy i wyszła celiakia. Jelito cienkie zniszczone całkiem,biopsja okropna.Staram się trzymać dietę ale chyba robię jakieś błędy.Mieszkam na wsi więc trudniej tu o produkty bezglutenowe.Został mi jeszcze rok pracy do emerytury i chciałabym dopracować jakoś. Czy z chorobą trzewną można starać się o zasiłek rehabilitacyjny albo grupę inwalidzką?A moż e jakieś wskazówki da dietetyk…Bardzo proszę!

      Odpowiedz

Napisz swoją opinię

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?