Jesteś na:

Jod organiczny i nieorganiczny. Suplementacja i przedawkowanie jodu

16 18 20

Jod jako pierwiastek został odkryty w roku 1811. Jego nieorganiczna forma znajduje się w wodzie morskiej oraz produktach spożywczych pochodzących z terenów o glebie bogatej w ten pierwiastek. W odpowiedniej ilości jest niezbędny do zachowania zdrowia. Kto potrzebuje jego suplementacji i dlaczego trzeba uważać, żeby nie przedawkować jodu?

Jod organiczny

Różnica między jodem organicznym i nieorganicznym jest myląca dla wielu osób. Kiedy słyszymy słowo „organiczny”, automatycznie myślimy o certyfikowanej żywności organicznej, ale nieorganiczny jod nie jest mniej czysty lub bardziej niezdrowy niż organiczny jod, a wręcz odwrotnie.

W przeciwieństwie do organicznych owoców i warzyw, jod organiczny jest radioaktywny, bardzo szkodliwy i niebezpieczny dla ludzi, może bowiem prowadzić do uszkodzenia tarczycy. Izotopowe formy jodu : jod-129 i jod-131 są tworzone podczas reakcji  rozszczepienia jądrowego. Tego typu radioaktywny jod organiczny może gromadzić się w tarczycy i powodować zmiany chorobowe. Promieniotwórczość i promieniowanie jądrowe są szkodliwe dla ludzkiego zdrowia i życia, a „organiczne suplementy jodu” są chwytem marketingowym.

Jod nieorganiczny

Jod nieorganiczny, czyli inaczej pierwiastkowy występuje w środowisku w postaci wolnej lub związanej. Jod jest pierwiastkiem śladowym, który jest naturalnie obecny w niektórych produktach spożywczych, do innych jest dodawany, może też być przyjmowany w postaci suplementów diety. Obecny jest w powietrzu w rejonach nadmorskich, gdzie organizm ludzki łatwo wchłania go przez przewód pokarmowy, drogi oddechowe i skórę.

Jod jest niezbędnym składnikiem hormonów tarczycy: tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Hormony tarczycy regulują wiele ważnych reakcji biochemicznych, w tym syntezę białek i aktywność enzymatyczną, są też niezbędne do prawidłowego rozwoju szkieletu i ośrodkowego układu nerwowego u płodów i niemowląt. Jod nie kumuluje się w organizmie, musi być więc stale dostarczany. Jego niedobór może prowadzić do powstania przerostu nabłonka gruczołowego tarczycy, czyli wola [1].

Przedawkowanie jodu

Zalecana dzienna dawka jodu dla osoby dorosłej wynosi 150 μg. Amerykański Instytut Medycyny, WHO, Fundusz Narodów Zjednoczonych ds. Dzieci (UNICEF) i Międzynarodowa Rada ds. Kontroli Chorób Niedoboru Jodu (ICCIDD) ustaliły dopuszczalny górny poziom (przybliżony próg, poniżej którego znaczące niekorzystne skutki są mało prawdopodobne w zdrowej populacji) na 1100 μg jodu na dobę dla osoby dorosłej.

Spożycie jodu lub ekspozycja powyżej ilości 150 μg jest ogólnie dobrze tolerowana. Jednak u niektórych podatnych osób, w tym osób z wcześniej istniejącymi chorobami tarczycy, osób starszych, noworodków lub pacjentów z innymi czynnikami ryzyka, może istnieć zwiększone ryzyko wystąpienia dysfunkcji tarczycy wywołanej przez jod. Jak wykazało badanie na modelu szczurzym i ludzkim, wysokie spożycie jodu może zwiększać częstość występowania autoimmunologicznego zapalenia tarczycy [2]. Niektóre badania wskazywały również wzrost ryzyka wystąpienia raka tarczycy, zwłaszcza raka brodawkowatego po suplementacji jodu [3, 4]. Niedoczynność lub nadczynność tarczycy w wyniku nadmiernej ekspozycji na jod może być subkliniczna lub jawna, a źródło nadmiaru jodu może nie być dla wszystkich oczywiste.

W diecie źródłami jodu są: ryby morskie, żółtka jaj, mleko i jego przetwory, mięso wołowe, produkty zbożowe, owoce i warzywa. W soli kuchennej również znajdziemy jod, ponieważ od wielu lat jest jodowana. Jednakże jod występuje też w stężeniach do kilku tysięcy razy wyższych niż ilość w: lekach, suplementach i jodowanych środkach kontrastowych stosowanych w badaniach radiologicznych [5].

Suplementacja jodu

Suplementacja jodem w ciągu ostatniego stulecia była podstawową metodą zmniejszania niedoboru jodu, który jest główną przyczyną wystąpienia upośledzenia umysłowego. Jod podawano dożylnie i domięśniowo, wprowadzano do wody, stosowano w nawadnianiu upraw, włączano do paszy dla zwierząt i dodawano do żywności poprzez jodowanie soli i innych produktów [6]. Chociaż suplementacja jodem zmniejszyła liczbę osób zagrożonych jego niedoborem i związanych z tym następstw, szczególnie w ciągu ostatnich kilku dekad, stosowanie jodu doprowadziło również do obaw związanych z nadmierną ekspozycją na jod u niektórych osób.

The National Research Council ustaliło zalecaną dzienną podaż jodu w ilości 150 mikrogramów na dobę, z dodatkową dawką suplementacyjną 25 μg / dobę u kobiet w okresie ciąży i 50 μg / dobę podczas karmienia piersią.

Z badań wynika, iż zgłoszono kilka przypadków wrodzonej niedoczynności tarczycy spowodowanej spożyciem nadmiaru tabletek zawierających jod w czasie ciąży [7]. Podobnie, odnotowano niedoczynność tarczycy u noworodków urodzonych przez matki, które przyjmowały nadmierną ilość wodorostów (bogatych w jod) podczas ciąży i laktacji. W związku z ryzykiem związanym z potencjalną dysfunkcją tarczycy wywołaną przez jod, American Thyroid Association zaleca, aby nie przyjmować suplementu jodu zawierającego więcej niż 500 μg jodu, z wyjątkiem osób ze szczególnymi wskazaniami medycznymi [8].

Jod może występować w formie organicznej i nieorganicznej. W postaci pierwiastkowej jest spożywany w produktach takich jak ryby morskie, mleko i jego przetwory czy mięso; może być też dostarczany z jodowaną solą bądź w postaci suplementów. Przedawkowanie jodu wiąże się z zaburzeniami pracy gruczołu tarczycy. Suplementacja jodem jest zalecana w przypadku kobiet w ciąży oraz karmiących.

 

Literatura:

[1] “Iodine — Health Professional Fact Sheet.” [Online]. Available: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Iodine-HealthProfessional/. [Accessed: 29-Dec-2017].

[2] G. J. Kahaly, H. P. Dienes, J. Beyer, and G. Hommel, “Iodide induces thyroid autoimmunity in patients with endemic goitre: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial.,” Eur. J. Endocrinol., vol. 139, no. 3, pp. 290–7, Sep. 1998.

[3] M. Blomberg, U. Feldt-Rasmussen, K. K. Andersen, and S. K. Kjaer, “Thyroid cancer in Denmark 1943-2008, before and after iodine supplementation,” Int. J. Cancer, vol. 131, no. 10, pp. 2360–2366, Nov. 2012.

[4] W. Dong et al., “The changing incidence of thyroid carcinoma in Shenyang, China before and after universal salt iodization.,” Med. Sci. Monit., vol. 19, pp. 49–53, Jan. 2013.

[5] A. M. Leung and L. E. Braverman, “Consequences of excess iodine.,” Nat. Rev. Endocrinol., vol. 10, no. 3, pp. 136–42, Mar. 2014.

[6] M. B. Zimmermann, P. L. Jooste, and C. S. Pandav, “Iodine-deficiency disorders,” Lancet, vol. 372, no. 9645, pp. 1251–1262, Oct. 2008.

[7] K. J. Connelly et al., “Congenital hypothyroidism caused by excess prenatal maternal iodine ingestion.,” J. Pediatr., vol. 161, no. 4, pp. 760–2, Oct. 2012.

[8] “ATA Statement on the Potential Risks of Excess Iodine Ingestion and Exposure | American Thyroid Association.” [Online]. Available: http://www.thyroid.org/ata-statement-on-the-potential-risks-of-excess-iodine-ingestion-and-exposure/. [Accessed: 29-Dec-2017].

Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Jod organiczny i nieorganiczny. Suplementacja i przedawkowanie jodu - 5.0/5. Oddano 1 głosy.
Autor artykułu:

Opinie

  • Hubert 01.01.2019, 11:44

    W przeciwieństwie do organicznych owoców i warzyw, jod organiczny jest radioaktywny, bardzo szkodliwy i niebezpieczny dla ludzi, może bowiem prowadzić do uszkodzenia tarczycy. Izotopowe formy jodu : jod-129 i jod-131 są tworzone podczas reakcji rozszczepienia jądrowego.

    Ludzie, kto pisze takie idiotyzmy?
    Proponuję poczytać podręcznik chemii do szkoły podstawowej.

    Odpowiedz

Napisz swoją opinię

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone