Jesteś na:

Hipercholesterolemia – przyczyny, objawy, dieta. Hipercholesterolemia u dzieci

16 18 20

Choroby sercowo-naczyniowe są według naukowców, tuż obok chorób nowotworowych, najpoważniejszym oraz najczęściej występującą przyczyną zgonów w krajach uprzemysłowionych, do których zaliczana jest również Polska [1]. W naszym kraju ok. 70% dorosłych mężczyzn i kobiet ma dyslipidemię, a aż 90% z nich – podwyższone stężenie cholesterolu [2]. Tak duża ilość chorych na tą jednostkę chorobową związana jest z poważnymi zaniedbaniami ze strony diety oraz brakiem aktywności fizycznej, ale także – brakiem wykonywania badań, które mogłyby wskazać na nieprawidłowości w tym zakresie i już na wczesnym etapie wspomóc w walce z chorobą.

Hipercholesterolemia

Hipercholesterolemią określa się zjawisko zwiększenia stężenia cholesterolu całkowitego powyżej 5,0 mmol/l (190 mg/dl) i frakcji LDL powyżej 3,0 mmol/l (115 mg/dl). Tak podwyższone parametry wskazują na większe prawdopodobieństwo występowania chorób sercowo-naczyniowych, choroby niedokrwiennej serca, udarów, czy chorób cywilizacyjnych. [1]

Hipercholesterolemia – przyczyny

Przyczyn takiego zjawiska jest wiele. Do tych najczęściej określanych zalicza się:

  • nieprawidłową dietę polegającą na spożywaniu zbyt dużej ilości tłuszczów nasyconych, które bogate są w kwasy tłuszczowe i cholesterol, a także nieodpowiedniej energetyczności i ilości posiłków;
  • brak aktywności fizycznej, stateczny tryb życia;
  • spożywanie nadmiernej ilości alkoholu powoduje zwiększenie ilości trójglicerydów, a także podwyższenie ilości cholesterolu całkowitego;
  • palenie papierosów zwiększenie ilości odkładania blaszek miażdżycowych poprzez patologicznie wysokiej ilości frakcji LDL w połączeniu z działaniem uszkadzającym śródbłonek naczyń;
  • genetyczne (zaburzenia wielogenowe i jednogenowe, w tym hipercholesterolemia rodzinna związana z zaburzeniem aktywności receptora LDL oraz rodzinny defekt apolipoproteiny B100);
  • przejaw jednostek chorobowych takich jak: choroby nerek, wątroby, niedoczynność tarczycy [1,3].

Hipercholesterolemia – objawy

Zazwyczaj początki zaburzeń lipidowych przebiegają bezobjawowo. Dopiero patologicznie zwiększona ilość blaszek miażdżycowych powoduje, iż występuje reakcja bólowa w klatce piersiowej, bóle i zawroty głowy, a także zaburzenia widzenia czy mowy. Ponadto bardzo częsty zewnętrznym objawem organizmu jest występowanie:

  • żółtaków płaskich powiek,
  • żółtaków guzowatych lub wyniosłych skóry zazwyczaj w okolicy stawów kolanowych i łokciowych,
  • żółtaków ścięgien w tym ścięgna Achillesa,
  • rąbka starczego rogówki.

Hipercholesterolemia – dieta

Po zdiagnozowaniu hipercholesterolemii podstawowym i pierwszym krokiem powinna być zmiana stylu życia. Należy zwiększyć podejmowaną ilość aktywności fizycznej, gdyż minimum 30 min. dziennie, przyczynia się do zmniejszenia ilości odkładanych blaszek miażdżycowych i usprawnia przepływ krwi. Drugim bardzo ważnym aspektem jest wprowadzenie zmian żywieniowych. Podstawową zmianą jest rezygnacja ze spożywania nasyconych kwasów tłuszczowych, które znaleźć możemy w produktach odzwierzęcych, a w zamian za to wprowadzenie do menu produktów bogatych w jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które zwiększają ilość frakcji HLD (orzechy, migdały, oleje roślinne, tłuste ryby). Posiłki należy także wzbogacić o błonnik naturalny oraz witaminy o działaniu antyoksydacyjnym w postaci większej ilości warzyw i owoców (zalecane 5 i 4 porcje w ciągu dnia, gdzie za porcję przyjmuje się zazwyczaj 1 sztukę owocu/warzywa) oraz pieczywa pełnoziarnistego i kasz gruboziarnistych/ryżu/makaronów z mąk niskoprzetworzonych. Ograniczeniu powinny ulec produkty o dużej zawartości cukrów prostych (jak cukier biały, słodycze, dżemy), gdyż zwiększają one w wątrobie syntezę lipoprotein VLDL, będących prekursorem frakcji LDL [4].

Hipercholesterolemia u dzieci

Hipercholesterolemia rodzinna jest jedną z najczęściej występujących lipidowych zmian monogenetycznych. Narażone są na nie dzieci, w których rodzinie występują zachorowania na ten defekt, stąd pomiędzy 2. a 11. rokiem życia należy wykonać u nich badanie cholesterolu całkowitego z frakcjami oraz powtórzyć je ok. 18. roku życia [5]. Według wytycznych Amerykańskiej Akademii Pediatrii [6] zaleca się oznaczanie lipidów u:

  • dzieci > 2. r.ż. rodziców z rozpoznaną hipercholesterolemią rodzinną;
  • dzieci > 2. r.ż. z trudnym do ustalenia wywiadem rodzinnym, u których stwierdzono inne czynniki ryzyka, takie jak:
    • nadwaga — wskaźnik masy ciała > 85. centyla (w Polsce > 90. centyla),
    • otyłość — wskaźnik masy ciała > 95. centyla (w Polsce > 97. centyla),
    • wysokie optymalne (ciśnienie skurczowe i/lub rozkurczowe w 3 pomiarach ≥ 90. centyla, ale < 95. centyla dla wieku, wzrostu i płci),
    • nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe i/lub rozkurczowe w 3 pomiarach ≥ 95. centyla dla wieku, wzrostu i płci),
    • cukrzyca,
    • mała aktywność fizyczna (< 60 min dziennie).

W przypadku zachorowania na hipercholesterolemię rodzinną zaleca się nie tylko zmianę nawyków żywieniowych chorego, ale i edukację jego oraz całej rodziny. Ponadto najczęściej wprowadza się równorzędnie ze zmianą żywienia farmakoterapię, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych w przyszłych latach. [7]

Hipercholesterolemia to poważne zaburzenie w funkcjonowaniu organizmu. Aby więc temu zapobiec już dziś ogranicz spożycie dużej ilości tłuszczów zwierzęcych, zwiększ ilość kasz i pieczywa pełnoziarnistego, a także warzyw i owoców. Takie działanie spowoduje, że zachowasz zdrowie na długo.

Literatura:

  1. Kozłowska-Wojciechowska M. Cybulska B., Narkiewicz K., Opolski G., Tykarski A. Stanole roślinne — niedoceniany element diety w profilaktyce i terapii chorób układu krążenia na tle miażdżycy. www.nt.viamedica.pl
  2. Pająk A. , Wiercińska E., Polakowska M., Kozakiewicz K., Kaczmarczyk-Chałas K. , Tykarski A., Gaździk D., Zdrojewski T. Rozpowszechnienie dyslipidemii u mężczyzn i kobiet w wieku 20–74 lat w Polsce. Wyniki programu WOBASZ. Kardiologia Polska 2005; 63: 6 (supl. 4)
  3. A. Szczeklik,Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna,Kraków 2005.
  4. Ciborowska H., Rudniacka A., Żywienie człowieka zdrowego i chorego. PZWL, Warszawa 2010.
  5. Goldberg AC, Hopkins PN, Toth PP et al. Familial Hypercholesterolemia: Screening, diagnosis and management of pediatric and adult patients. Clinical guidance from the National Lipid Association Expert Panel on Familial Hypercholesterolemia. J Clin Lipidol, 2011; 5: 133–140.
  6. Daniels SR, Greer FR; the Committee on Nutrition. Lipid screening and cardiovascular health in childhood. Pediatrics, 2008; 122: 198–208
  7. Myśliwiec M., Walczak M., Małecka-Tendera E., Dobrzańska A., Cybulska B., Filipiak K., Mazur K., Jarosz-Chobot P., Szadkowska A., Rynkiewicz A., Chybicka A., Socha P., Brandt A., Kubalska J., Bautembach-Minkowska J., Zdrojewski T., Limon J., Banach M. Postępowanie w rodzinnej hipercholesterolemii u dzieci i młodzieży. Stanowisko Forum Ekspertów Lipidowych. Kardiologia Polska 2013; 71, 10: 1099–1105; DOI: 10.5603/KP.2013.0276.

Kup dietę już za 20zł

Zobacz >>

Oceń
Hipercholesterolemia – przyczyny, objawy, dieta. Hipercholesterolemia u dzieci - 9.0/10. Oddano 2 głosy.
ponad miesiąc temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?