Jesteś na:

Glicerol – właściwości i zastosowanie. Czy glicerol jest szkodliwy?

16 18 20

Glicerol (gliceryna), znany również pod nazwą E422, stanowi składnik o szerokim spektrum działania, dlatego chętnie bywa wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym, spożywczym, a nawet pirotechnicznym. Nie jest zatem niczym dziwnym, że może wzbudzać również pewne obawy związane z bezpieczeństwem i całkowitym brakiem szkodliwości dla organizmu ludzkiego. Czy obawy te są słuszne? Czy glicerol bywa szkodliwy? Zapraszamy do zapoznania się z dzisiejszym artykułem, który z pewnością rozwieje Państwa wątpliwości!  

Co to jest glicerol?

Glicerol, zwany także gliceryną, zaliczany jest do organicznych związków chemicznych z grupy alkoholi cukrowych (cukroli), który składa się z trzech grup hydroksylowych, odpowiedzianych za jego zdolność do rozpuszczania w wodzie i higroskopijność (możliwość wchłaniania wilgoci oraz wody).

Specyficzna budowa cząsteczkowa glicerolu ma zasadnicze znaczenie dla wszystkich trójglicerydów, w związku z tym jest codziennie dostarczany m.in. z dietą jako część składowa tłuszczów.

Glicerol charakteryzuje się słodkim posmakiem i jest powszechnie uważany za substancję nie drażniącą. W przemyśle spożywczym wykorzystywany jest powszechnie jako substancja utrzymująca wilgoć, rozpuszczalnik, a nawet słodzik i właśnie w takiej postaci trafia on najczęściej do naszego przewodu pokarmowego. Na licznych opakowaniach spożywczych często widnieje pod symbolem „E422”.

Glicerol – właściwości

Poniżej zamieszczamy charakterystyczne właściwości fizyko-chemiczne gliceryny.

  • Alkohol
  • Bezbarwny
  • Bezwonny
  • Higroskopijny
  • Lekko słodkawy smak
  • Gęsta, oleista konsystencja
  • Łatwo ulega biodegradacji
  • Ulega topnieniu w temperaturze: 18o
  • Stabilny w typowych warunkach przechowywania
  • Kompatybilny w stosunku do innych związków chemicznych np. kwasu azotowego (V), gdzie w wyniku zaistniałej reakcji powstaje nitrogliceryna (związek używany w materiałach wybuchowych)

Glicerol – zastosowanie

Glicerol swoje zastosowanie znalazł m.in. w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym, spożywczym, tytoniowym czy pirotechnicznym.

W farmacji gliceryna bywa częstym składnikiem leków na serce, wykorzystywana jest bowiem do produkcji nitrogliceryny, która z kolei wykazuje zdolność do rozkurczania naczyń krwionośnych. Z uwagi na swoje właściwości higroskopijne bywa także składnikiem większości kremów, syropów czy balsamów.

W przemyśle kosmetycznym działa jako środek przeciwzapalny oraz łagodzący. Stanowi także doskonały rozpuszczalnik służący do produkcji wyciągów.

W przemyśle tytoniowym glicerol zapewnia trwałość liści tytoniu (zapobiegając przed ich kruszeniem) oraz świeżość. W przemyśle spożywczym doskonale odnajduje się w roli rozpuszczalnika do barwników, substancji smakowych czy zapachowych żywności. Bywa również szeroko stosowany w przemyśle piekarniczym pełniąc funkcję środka nawilżającego, chroniąc pieczywo przed wysychaniem.

Pod postacią triazotanu gliceryny powszechnie stosowany od lat w przemyśle zbrojeniowym i pirotechnicznym do produkcji materiałów wybuchowych, żelatyny wybuchowej, kordytu (środka zapalającego), czy nawet prochu bezdymnego.

Zainteresowanie glicerolem znacząco wzrosło również w branży sportowej. Badania pod tym kątem wykazały, że w niektórych przypadkach zastosowanie glicerolu może wpływać na poprawę zdolności wysiłkowych osób aktywnych fizycznie. Według autorów badań, skuteczna strategia powinna uwzględniać podaż glicerolu w ilości 11,5 g/kg masy ciała oraz płynów w ilości 2535 ml/kg masy ciała.

Czy glicerol jest szkodliwy?

Z aktualnych doniesień naukowych wynika, że glicerol jest substancją nietoksyczną, nie drażniącą, a co za tym idzie, całkowicie bezpieczną dla organizmu. Należy jednak mieć na uwadze, że pomimo braku ustalonej dopuszczalnej dziennej dawki, konsumpcja glicerolu w znacznej ilości (głównie przez sportowców), może wiązać się z wystąpieniem objawów niepożądanych (nudności, dyskomfort jelitowy oraz bóle głowy), które to wywoływane są przez zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe.

Glicerol w postaci farmaceutyku stosowany doustnie, może dawać efekt przeczyszczający, a co za tym idzie – mieć wpływ na stan nawodnienia organizmu. Z tego względu nie zaleca się łączyć glicerolu z innymi lekami wpływającymi na gospodarkę wodno-elektrolitową ustroju. Przykładem takich leków mogą być glikokortykosteroidy (np. hydrokortyzon) czy leki moczopędne (furosemid).

W środowisku sportowców wyczynowych, glicerol został wpisany na listę substancji zakazanych przez Światową Agencję Antydopingową (WADA) w 2010 r. Środek ten skategoryzowano do grupy S5, a więc środków maskujących i diuretyków z uwagi na możlwiość zwiększania objętości osocza.

Literatura:

  1. Riedesel ML, Allen DY, Peake GT, Al-Qattan K. Hyperhydration with glycerol solutions. J Appl Physiol (1985). 1987;63(6):2262-8.
  2. van Rosendal SP, Osborne MA, Fassett RG, Coombes JS. Guidelines for glycerol use in hyperhydration and rehydration associated with exercise. Sports Med. 2010;40(2):113-29.
  3. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/753#section=Reactivities-and-Incompatibilities
  4. van Rosendal SP, Coombes JS. Glycerol use in hyperhydration and rehydration: scientific update. Med Sport Sci. 2012;59:104-12.
  5. Iwona Żak: Chemia medyczna. Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2001.

Kup dietę za 20zł

Sprzedaż online w kilka minut
Oceń
Glicerol – właściwości i zastosowanie. Czy glicerol jest szkodliwy? - 8.0/10. Oddano 3 głosy.
dietetyk kliniczny Tomasz Chudziński
ponad miesiąc temu Dietetyk ze specjalizacją z dietetyki klinicznej i sportowej. Absolwent wydziału Nauk Medycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. W pracy z klientem stawia przede wszystkim na otwartość, profesjonalizm i podejście holistyczne.

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?