Jesteś na:

Dieta wątrobowa – zasady, produkty zakazane i polecane, efekty i przykładowe przepisy

16 18 20

Dieta wątrobowa to potoczna nazwa diety łatwo strawnej z ograniczeniem tłuszczu. Stosowana jest ona nie tylko u osób, u których zdiagnozowano choroby miąższu wątroby, ale także u osób z chorobami pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, przewlekłym zapaleniem trzustki oraz wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego w okresie zaostrzenia choroby.

Dieta wątrobowa

Dieta wątrobowa to dieta lecznicza i jak sama nazwa wskazuje, jest przede wszystkim stosowana w przypadku schorzeń wątroby takich jak; zapalenie (każdy typ), marskość czy stłuszczenie. Ponadto dieta ta zalecana jest podczas chorób trzustki, pęcherzyka i dróg żółciowych oraz jelita grubego. Ma ona za zadanie ochronić chory narząd, zmniejszyć jego aktywność wydzielniczą, a także dostarczyć wszystkich składników odżywczych, niezbędnych do wyrównania niedoborów i regeneracji komórek.

Ze względu na to, że organy te biorą udział w metabolizmie tłuszczów, dieta polega na ograniczeniu produktów bogatych w tłuszcze zwierzęce oraz cholesterol, ponadto dania mają być łatwo stawne.

Dieta wątrobowa – zasady

Posiłki należy spożywać w niewielkiej objętości, 57 razy dziennie. Ze względu na skłonności do hipoglikemii osób z chorobami wątroby zaleca się jeden posiłek późnym wieczorem.

Warzywa i owoce należy podawać gotowane i rozdrobnione oraz w postaci soków i przecierów. Zupy przygotowuje się na wywarach warzywnych, podprawianych zawiesiną z mąki i mleka.

Zalecane metody przyrządzania potraw to: gotowanie w wodzie, na parze, w naczyniach bez wody, duszenie, obsmażanie bez tłuszczu na patelni, pieczenie w folii, pergaminie, naczyniach ceramicznych, na ruszcie, w piekarniku lub opiekaczu. Zabronione jest smażenie i pieczenie na tłuszczu.

W przypadku prawidłowej masy ciała podaż energii jest zgodna z normą fizjologiczną 2530 kcal/kg mc./dobę (kcal pozabiałkowe). U osób niedożywionych zapotrzebowanie zwiększa się do 3540 kcal/kg mc./dobę. Białko powinno stanowić 1 g/kg mc/dobę, a w przypadku stłuszczenia wątroby czy po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby białko należy zwiększyć do 1,5 g/kg mc./dobę. Białko wspomaga proces odbudowy komórek wątroby oraz zmniejsza nacieczenia tłuszczowe. Zaleca się, aby ponad połowę spożywanego białka stanowiło białko pochodzenia zwierzęcego.

Zawartość tłuszczu w diecie zarówno roślinnego, jak i zwierzęcego nie powinna przekraczać 3050 g/dobę. Jednak w wyrównanych chorobach wątroby, bez objawów żółtaczki tłuszcz może stanowić 1 g/kg mc/dobę. Należy pamiętać, aby tłuszcz dodawać na surowo do gotowych potraw. Węglowodany uzupełniają zapotrzebowanie na energię i ich spożycie powinno wynosić od 200 do 300 g na dobę (w tym 5070g cukry łatwo przyswajalne).

Ze względu na występujące wzdęcia i biegunki należy wykluczyć z diety błonnik. Spożycie soli kuchennej nie powinno przekraczać 5 g na dobę. Z powodu zaburzeń wchłaniania i magazynowania witamin oraz soli mineralnych w trakcie przebiegu chorób wątroby zaleca się przyjmowanie potasu w ilości 10001500 mg na każdy 1000 kcal diety. U osób chorych na marskość wątroby mogą dodatkowo pojawić się niedobory wapnia, cynku i selenu. Ponadto należy zwiększyć ilość warzyw bogatych w β-karoten oraz produktów zawierających witaminy D, E i K, ponieważ zmniejszona ilość tłuszczu w diecie powoduje ograniczenie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Dobrze jest również wprowadzić do jadłospisu produkty bogate w witaminę C, gdyż wspomaga ona układ immunologiczny, co prowadzi do zwalczania stanu zapalnego.

Dieta wątrobowa – produkty

Zakazane:

  • ostre przyprawy;
  • alkohol;
  • inne używki: kawa naturalna, mocna herbata, kakao;
  • produkty wzdymające, ciężko strawne: suche nasiona roślin strączkowych, warzywa kapustne, cebulowe, ogórki, kalafior, zielony groszek, kukurydza, szparagi, śliwki, gruszki, czereśnie;
  • produkty bogate w błonnik;
  • świeży chleb;
  • produkty będące źródłem tłuszczu zwierzęcego, całkowicie wyklucza się smalec, słoninę, boczek i łój;
  • produkty zawierające znaczne ilości cholesterolu: żółtka jaj, pełne mleko, podroby;
  • produkty bogate w kwas szczawiowy: szczaw, szpinak, rabarbar;
  • słodycze;
  • owoce suszone.

Polecane:

  • dopuszczone tłuszcze w ilości 2030 g/dobę to: olej słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, rzepakowy bezerukowy, z pestek winogron, zarodków pszenicy, oliwa z oliwek, masło;
  • warzywa bogate w β-karoten: boćwina, dynia, cykoria, jarmuż, koperek zielony, kabaczek, marchew, sałata, pomidory;
  • produkty bogate w witaminę C: czarna porzeczka, pomarańcze, jabłka, truskawki, poziomki;
  • pieczywo jasne i czerstwe;
  • chude mięso: wołowina, cielęcina, jagnięcina, chuda wieprzowina-schab, kurczak, indyk;
  • chude ryby: dorsz, leszcz, płastuga, sola, szczupak, sandacz (w postaci filetów);
  • chude wędliny: szynka, polędwica, chuda kiełbasa szynkowa, wędliny drobiowe;
  • woda mineralna niegazowana.

Dieta wątrobowa – efekty

Dieta wątrobowa skierowana jest przede wszystkim do osób mających problemy m.in.  z wątrobą, trzustką, drogami żółciowym. Wówczas jest ona traktowana jako dieta lecznicza, wspomagająca regenerację i oczyszczenie chorego narządu.

Jednak dietę tę może stosować każdy, kto chce zacząć zdrowo się odżywiać. Będzie to dobre rozwiązanie dla tych, którzy dotychczas prowadzili niezdrowy i stresujący tryb życia oraz nadużywali alkoholu i innych używek, a chcą oczyścić swój organizm i poprawić jego funkcjonowanie. Sprawna wątroba wiążę się nie tylko z poprawą naszego zdrowia, ale także samopoczucia oraz kondycji  skóry, włosów i paznokci.  

To nie koniec zalet diety wątrobowej, ma ona również za zadanie utrzymać odpowiednią masę ciała. Dieta ta charakteryzuje się zmniejszoną ilością produktów tłustych i ciężko strawnych, dlatego powoduję ona utratę nadmiernych kilogramów, co w połączeniu z aktywnością fizyczną pozwala na uzyskanie wymarzonej sylwetki w zdrowy sposób, bez obawy o efekt jo-jo.

Dieta wątrobowa – przepisy

Przepis na pulpety z kaszy manny na białkach (składniki na 1 porcję potrawy)

Składniki:

  • Kasza manna 80 g
  • Białka (1,5 szt.) 45 g
  • Mąka 30 g
  • Masło 510g
  • Zielona pietruszka 2 g

Sposób przygotowania: Kaszę mannę należy zalać małą ilością wrzącej wody, ugotować na bardzo gęstą masę, dodać masło i ostudzić. Z białek ubić sztywną pianę, lekko wymieszać z ostudzonym grysikiem, dodając przesianą mąkę. Następnie z masy uformować małe pulpety, otoczyć w mące i gotować we wrzącej osolonej wodzie. Opcjonalnie ugotowane pulpety można polać rozpuszczonym masłem. Pietruszkę umyć, posiekać i posypać nią pulpety.

rozwiń
Przepis na zupę z dyni (składniki na 1 porcję)

Składniki:

  • Włoszczyzna bez kapusty 30 g
  • Dynia 100 g
  • Mleko 50 g
  • Mąka 3 g
  • Koperek zielony 2 g
  • Cukier/sól/sok z cytryny

Sposób przygotowania: Włoszczyznę i dynię umyć, obrać, opłukać, rozdrobnić, zalać wrzącą wodą i ugotować, a następnie przetrzeć. Z mleka i mąki przygotować zawiesinę, podprawić zupę i zagotować. Przyprawić w zależności od preferencji solą, cukrem lub sokiem z cytryny i koperkiem. Podawać z drobnym makaronem, grzankami lub białym ryżem.

rozwiń
Przepis na jabłko pieczone z dżemem (składniki na 1 porcję)

Składniki:

  • Jabłka 150 g
  • Dżem (ok. 1 łyżka) 20 g

Sposób przygotowania: Jabłka umyć, wydrążyć gniazda nasienne, napełnić dżemem, a następnie upiec w średnio nagrzanym piekarniku.

rozwiń

Dieta wątrobowa albo inaczej łatwo strawna z ograniczeniem tłuszczu jest skierowana przede wszystkim do osób z chorą wątrobą, przewodami żółciowymi, trzustką lub jelitem grubym. Jednak jest to zdrowa i fizjologiczna dieta, dlatego nie ma przeciwwskazań, aby zdrowe osoby, chcące oczyścić swój organizm lub pozbyć się zbędnych kilogramów stosowały się do jej zaleceń. Mocnym plusem tej diety jest również stosunkowo duża ilość produktów, które mogą być w trakcie jej stosowania spożywane, a wiadomo, że urozmaicony jadłospis, zawierający pyszne potrawy to połowa sukcesu podczas zmiany nawyków żywieniowych.

Literatura:

Ciborowska H., Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydanie IV. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2014. ISBN 978-83-200-4867-4

Władarek D., Myszkowska-Ryciak J., Lange E., Kozłowska L., Gajewska D., Bawa S. Dietoterapia. Wydanie I. Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 2009. ISBN 978-83-7583-088-0

Allison P. S., Furst P., Meier F. R., Pertkiewicz M., Soeters B. P. Podstawy żywienia klinicznego. Wydanie I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, 2008. ISBN: 978-83-200-3885-9

Wieczorek-Chełmińska Z., Dwornicka A., Rudnicka A., Zbyszewska M. Dietetyczna książka kucharska. Wydanie IV. Wydawnictwo Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich PZWL, 1991. ISBN: 83-200-1544-8

 

Oceń
Dieta wątrobowa – zasady, produkty zakazane i polecane, efekty i przykładowe przepisy - 9.0/10. Oddano 10 głosy.
ponad miesiąc temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?