Jesteś na:

Dieta u chorych ze stomią – zasady, wskazania oraz produkty

16 18 20

Zabieg wykonania stomii, nazywanej też sztucznym odbytem lub przetoką jelitową albo moczową, jest operacją przeprowadzaną w Polsce na kilku tysiącach pacjentów rocznie. Skrócona droga przejścia pokarmu przez układ trawienny może prowadzić do uciążliwych dolegliwości i obniżyć jakość życia. Czy odpowiednia dieta jest w stanie pomóc choremu uporać się z niektórymi z nich?

Stomia – co to jest

Stomia jest procedurą polegającą na połączeniu światła jelita z powierzchnią skóry. W przypadku nieprawidłowego działania tego narządu chirurg wycina chorą część jelita i tworzy nową drogę wypróżniania na ścianie brzucha. Ileostomię wykonuje się wtedy, gdy konieczne jest usunięcie całego jelita grubego i na powierzchnię brzucha wyłania się jelito cienkie. Gdy lekarz usuwa tylko część jelita grubego, wówczas mamy do czynienia z kolostomią – wyprowadzeniem światła jelita grubego na ścianę brzucha. Ze względu na brak zwieracza – końcowego odcinka jelita, pacjent nie ma możliwości kontroli wypróżnień oraz wydalania gazów, dlatego korzysta z worka stomijnego. Istnieje również przetoka wykonana na układzie moczowym (urostomia), w której moczowody nie prowadzą do pęcherza moczowego, lecz zostają wszczepione do wyizolowanego odcinka jelita. Ten, podobnie jak w przypadku kolo- i ileostomii, zostaje wyprowadzony na powierzchnię jamy brzusznej.

Stomia – wskazania

Stomia jest zabiegiem wykonywanym rzadko, jedynie w przypadkach, w których żadne inne metody leczenia się nie sprawdziły. Najczęstszymi wskazaniami do wykonania ileostomii lub kolostomii są choroby zapalne jelit (np. choroba Leśniowkiego- Crohna), urazy odbytnicy lub odbytu oraz nowotwory jelita grubego. Urostomię wykonuje się w przypadku nowotworów złośliwych miednicy mniejszej (np. pęcherza moczowego, prostaty), kamicy nerkowej lub moczowodowej czy po urazach w obrębie miednicy. Nie zawsze jest to rozwiązanie na stałe. Kiedy istnieje możliwość zamknięcia stomii i odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego, wtedy wyłania się ją tylko na czas potrzebny do wyleczenia nieprawidłowości w chorym narządzie.

Dieta przy stomii – zasady

Pacjentom ze sztucznym odbytem nie zaleca się żadnej konkretnej diety. Jeśli nie występują u nich problemy trawienne, to nie muszą zmieniać sposobu żywienia. Należy jednak pamiętać, iż skrócenie przewodu pokarmowego wpływa na wchłanianie wody i składników pokarmowych. Najczęstsze dolegliwości, jakie spotykają chorych, to biegunka lub zaparcia i gazy. Ogólne zasady, które powinny być wprowadzone w kuchni to:

  • regularność posiłków – zaleca się jedzenie 3–5 posiłków o stałych porach,
  • powolne spożywanie – należy dokładnie przeżuwać każdy kęs pokarmu,
  • stopniowe wprowadzanie nowych produktów do jadłospisu i dokładna obserwacja  reakcji układu pokarmowego,
  • przygotowywanie posiłków z możliwie jak najświeższych i najbardziej naturalnych produktów – należy unikać sztucznych dodatków do żywności (konserwantów, barwników, aromatów),
  • wypijanie ok. 2 l wody dziennie.

Żywienie chorych ze stomią – biegunka

W przypadku problemów z biegunką chory powinien unikać:

  • bardzo tłustych i słodkich produktów,
  • ostrych przypraw,
  • produktów wzdymających (roślin strączkowych, warzyw kapustnych),
  • surowych owoców i warzyw.

Należy skupić się na ograniczeniu ilości błonnika w diecie oraz dostarczaniu większej ilości płynów, żeby nie dopuścić do odwodnienia organizmu.

Żywienie chorych ze stomią – zaparcia

Kiedy pacjent skarży się na zaparcia, jego sposób żywienia powinien być praktycznie odwrotny do prowadzonego w czasie biegunki. Ta dolegliwość wymaga przede wszystkim zwiększenia udziału błonnika w diecie. Należy jeść ciemne pieczywo, pełne ziarna zbóż, płatki owsiane, otręby, surowe warzywa i owoce oraz owoce suszone. Unika się pokarmów takich jak:

  • czekolada,
  • kakao,
  • tłuste i pikantne potrawy,
  • produkty zapierające (jasne pieczywo, biały ryż, galaretki, banany, jedzenie na bazie mąki ziemniaczanej).

Nie można również zapominać o wypijaniu dużej ilości wody, aby błonnik mógł spełniać swoją rolę.

Żywienie chorych ze stomią – gazy

W przypadku problemów z gazami wyeliminowanie kilku produktów z diety powinno przynieść znaczną poprawę w tej kwestii. Należą do nich:

  • cebula i czosnek,
  • jaja i ich przetwory,
  • ostre przyprawy,
  • kawa i alkohol,
  • rośliny strączkowe,
  • napoje gazowane.

Trzeba również pamiętać o tym, iż żucie gumy, rozmowy przy posiłku oraz szybkie jedzenie powodują połykanie dużej ilości powietrza wraz z pokarmem, co też może przyczynić się do problemów z gazami.

Pacjenci po wyłonieniu stomii tak naprawdę nie muszą stosować żadnej specjalistycznej diety, jednakże z uwagi na to, iż często pojawiają się u nich problemy jelitowe, powinni ostrożnie dobierać pożywienie do jadłospisu i uważnie obserwować jak ich organizm reaguje na dany produkt. W przypadku długo utrzymujących się dolegliwości należy zgłosić się do lekarza, który przeprowadzi potrzebne badania i ustali przyczynę owych problemów.

Literatura:

Roberts A. „Co jeść, by zdrowo żyć? Kolostomia”, Salts Heathcare

Roberts A. „Co jeść, by zdrowo żyć? Ileostomia”, Salts Heatlcare

„Poradnik dla osób ze stomią”, Coloplast

Urbanik A., Pachocka L., Analiza zachowań żywieniowych pacjentów z wyłonioną stomią, „Problemy Higieny i Epidemiologii”, Warszawa, Instytut Żywności i Żywienia, 2015

 

Oceń
Dieta u chorych ze stomią – zasady, wskazania oraz produkty - 7.0/10. Oddano 2 głosy.
ponad miesiąc temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?