Jesteś na:

Dieta po operacji jelita – jadłospis i przepisy

16 18 20

Operacje na jelitach są zawsze dużą ingerencją w działanie przewodu pokarmowego. Przyczyny zabiegów na tym narządzie są różne. Mogą to być planowane operacje, jak na przykład gastric by-pass lub nagłe sytuacje wymagające interwencji chirurgicznej. Po takim zabiegu ważny jest okres rekonwalescencji, w którym pacjent wraca do zdrowia i odzyskuje siły.  

Dieta po operacji jelita

Jelita to miejsce, w którym pokarm ulega trawieniu i wchłanianiu. Procesy te zachodzą z różną intensywnością w poszczególnych częściach jelita. Najprostszy podział tego narządu wyróżnia jelito cienkie i grube. W początkowej części jelita cienkiego są trawione węglowodany i tłuszcze. W dalszej części odbywa się intensywne wchłanianie strawionych składników odżywczych, zaś w jelicie grubym przede wszystkim wchłaniana jest woda. Zależnie od tego, który odcinek jelita będzie operowany, u pacjenta mogą wystąpić różne dolegliwości związane z trawieniem. Zaburzeniu może ulec także pasaż jelitowy, czyli przesuwanie się treści pokarmowej wzdłuż jelita. Konsekwencją tego mogą być biegunki i wzdęcia. Takie dolegliwości potrafią mocno utrudniać gojenie się jelit oraz codzienne funkcjonowanie, dlatego warto dostosować dietę tak, aby pożywienie zamiast nasilać dolegliwości, zostało strawione i dostarczyło wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Każdy pacjent ma również własny zestaw produktów, których nie toleruje, zatem warto obserwować swoje reakcje po spożyciu różnych posiłków.

Bezpośrednio po zabiegu operacyjnym nie należy za bardzo obciążać przewodu pokarmowego. Pacjent powinien dostać odpowiednie zalecenia od lekarza, jak również zasięgnąć porady u dietetyka, który najlepiej dostosuje dietę pacjenta do nowej sytuacji.

Żywienie powinno być odpowiednio dostosowane również do wieku, masy ciała i płci pacjenta. Należy dobrać odpowiednią energetyczność diety, biorąc pod uwagę także stopień aktywności fizycznej pacjenta. Pacjenci leżący, będą mieli mniejsze zapotrzebowanie energetyczne niż osoby, które po zabiegu są zdolne do poruszania się o własnych siłach. Istotne jest również zapewnienie pacjentowi właściwej podaży białka, które w okresie rekonwalescencji jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego i syntezy własnych białek organizmu. Jeśli pacjent w okresie pooperacyjnym będzie niedożywiony, organizm zacznie zużywać swoje własne mięśnie.

Początkowo, posiłki powinno się komponować z lekkostrawnych produktów. Będą to drobne kasze, jasne pieczywo i chude mięsa oraz ryby. Warzywa i owoce powinno się podawać drobno starte lub ugotowane. Dzięki temu, zawarty w nich błonnik będzie lepiej tolerowany przez pacjenta. Produkty ciężkostrawne należy na pewien czas mocno ograniczyć. Dotyczy to głównie potraw smażonych, tłustych mięs, serów żółtych, tłustych twarogów i razowego pieczywa. Jaja lepiej podawać gotowane na miękko, natomiast pestki i orzechy, które również są ciężkostrawne, ale i bogate w składniki odżywcze, można spróbować zmielić. Nasiona roślin strączkowych, również lepiej wykluczyć, gdyż powodują wzdęcia. Nie zaleca się również produktów wysoko przetworzonych o niskiej jakości, czyli ciastek, chipsów, parówek, zup i sosów instant.

Organizm osoby, która przeszła poważny zabieg operacyjny, może być osłabiony i przez to bardziej narażony na zakażenia. Z tego powodu lepiej unikać takich produktów, jak sery dojrzewające czy surowe mięso (tatar). Szczególną uwagę należy zwracać nie tylko na produkty spożywcze, ale także na higienę podczas przygotowywania posiłków. Wszystkie warzywa i owoce warto dokładnie myć, także przed obraniem. Również owoce jagodowe, które lubimy podjadać prosto z pudełeczka, warto wcześniej opłukać w czystej wodzie. Przed przystąpieniem do przygotowywania posiłku należy dokładnie umyć ręce, zaś do wycierania rąk, jak również umytych produktów spożywczych lepiej użyć ręcznika papierowego. Jest to bezpieczniejsze rozwiązanie, gdyż na kuchennej ściereczce mogą gromadzić się bakterie, zwłaszcza, gdy jest mokra i długo pozostaje w użyciu.

Jeśli pacjent po wypisie ze szpitala dostanie antybiotyki, bądź inne leki, wówczas warto zapytać lekarza lub dietetyka o możliwe interakcje z pokarmami czy suplementami diety. Mogą one zaburzać działanie leku i przez to stwarzać realne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Jeśli pacjent lubi pić zioła zamiast czarnej herbaty, również warto sprawdzić, czy nie będą one miały negatywnego wpływu na działanie przyjmowanych leków.

 

Grupa produktów Produkty wskazane do stosowania w codziennej diecie Produkty niewskazane w codziennej diecie
Nabiał
  • Chudy twaróg
  • Mleko do 2% tłuszczu
  • Jogurty
  • Maślanki
  • Serek homogenizowany
  • Sery podpuszczkowe
  • Sery dojrzewające
  • Serki topione
  • Śmietanka
  • Tłusty twaróg
Ryby
  • Karp
  • Dorsz
  • Sola
  • Sandacz
  • Flądra
  • Mintaj
  • Ryby wędzone
  • Śledzie w oleju
  • Sardynki
  • Łosoś
  • Makrela
Mięso
  • Pierś kurza
  • Chuda wołowina
  • Chude wędliny dobrej jakości
  • Cielęcina
  • Królik
  • Indyk
  • Wieprzowina
  • Mięso smażone w głębokim tłuszczu
  • Mięso duszone z obsmażaniem
  • Tatar
  • Kiełbasy
Napoje
  • Woda
  • Rozcieńczone soki owocowe
  • Słaba herbata
  • Piwo
  • Wódka
  • Napoje słodzone
  • Soki owocowe
Produkty zbożowe
  • Jasne pieczywo
  • Kasza manna
  • Chrupki kukurydziane
  • Kasza kuskus
  • Kasza bulgur
  • Kasza jaglana
  • Makaron z mąki pszennej
  • Makaron razowy
  • Pieczywo razowe
  • Kasza gryczana
  • Kasza jęczmienna pęczak
  • Pieczywo cukiernicze
Warzywa
  • Gotowane/ rozdrobnione
  • Marchewka
  • Ogórek
  • Pomidor bez skóry
  • Dynia
  • Kabaczek
  • Nasiona roślin strączkowych
  • Warzywa kapustne
  • Pomidory ze skórką
  • Cebula
  • Czosnek
Owoce
  • Banany
  • Morele
  • Jabłka
  • Borówki
  • Truskawki i maliny (przetarte)
  • Cytrusy
  • Czereśnie
  • Marynowane owoce
  • Suszone owoce
  • Gruszki
  • Czereśnie
Tłuszcze
  • Oliwa z oliwek
  • Olej rzepakowy
  • Masło
  • Smalec
  • Olej kokosowy
  • Margaryny twarde
  • Słonina
  • Boczek
Desery
  • Budyń domowy
  • Kisiel
  • Musy owocowe
  • Galaretki z owoców
  • Ciasta z kremami
  • Ciasto francuskie lody
  • Chałwa
  • Batony
  • Czekolada
Ziemniaki
  • Gotowane
  • Pieczone bez skórek
  • Z odrobiną masła
  • Smażone
  • Frytki
  • Polane sosem

Dieta jelitowa – przepisy

Przepis na budyń

Składniki (3 porcje):

  • 2 szklanki (500 ml) mleka
  • 1 łyżka masła
  • 3,5 łyżki cukru
  • pół laski wanilii
  • 2 łyżki skrobi ziemniaczanej
  • 2 żółtka

Przygotowanie: wyskrobać ziarenka z połowy laski wanilii. Półtorej szklanki mleka zagotować z masłem, cukrem i wanilią. Resztę zimnego mleka zmiksować ze skrobią ziemniaczaną i żółtkami. Taką mieszankę wlewamy do gotującego się mleka, i mieszamy intensywnie, do zagotowania. Warto od razu zmniejszyć moc palnika, żeby całość się nie przypaliła. Pogotować jeszcze minutę, a gdy w budyniu pojawią się pierwsze pęcherzyki powietrza, oznacza to, że jest gotowy. Przekładamy budyń do salaterek i czekamy aż ostygnie.

rozwiń
Przepis na pierś pieczoną w folii

Składniki:

  • Pierś kurza bez skóry
  • 23 plastry pomarańczy
  • 23 gałązki rozmarynu
  • Pieprz, sól, lubczyk
  • Oliwa z oliwek – 1 łyżka

Przygotowanie: oliwę z oliwek rozmieszać z solą, pieprzem i lubczykiem. Następnie natrzeć nimi mięso i zawinąć w folię aluminiową razem z pomarańczami i rozmarynem. Piec w piekarniku nagrzanym do 180°C przez 20-30 minut. Tak przyrządzoną pierś kurczaka można podawać z ziemniakami, ryżem, lub kaszą jaglaną.

rozwiń

Po operacji jelita pacjent powinien odżywiać się tak, żeby nie zaburzać naturalnych procesów gojenia się ran. Po okresie rekonwalescencji dalsze postępowanie dietetyczne uzależnione jest od stanu pacjenta, ale także od przyczyny operacji. Dieta w pierwszych dniach po zabiegu powinna być łatwostrawna i dostosowana do indywidualnych preferencji pacjenta. Dla większego bezpieczeństwa, warto zwrócić większą uwagę na higienę podczas szykowania posiłków i wypytać lekarza o możliwe interakcje pożywienia z lekami. Dużego wsparcia może udzielić wykwalifikowany dietetyk, warto więc zgłosić się na konsultację.

Literatura:

Ciborowska H., Rudnicka A., „Dietetyka żywienie człowieka zdrowego i chorego”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2014, 236-241
Sprawdź swoje zapotrzebowanie kaloryczne

Darmowy kalkulator online

Opublikowano ponad tydzień temu
Oceń artykuł
Dieta po operacji jelita – jadłospis i przepisy - 2.5/5. Oddano 1 głosy.
Autor artykułu:
Paulina Żukowska
, Dyplomowany dietetyk z zawodu i pasji.