Jesteś na:

Dieta nowotworowa. Dieta przy chemioterapii

16 18 20

Dieta w chorobach nowotworowych stanowi temat dość kontrowersyjny, a na portalach internetowych możemy znaleźć najróżniejsze rady, które w większości nie mają jakiegokolwiek potwierdzenia. Jak naprawdę wygląda dieta w chorobach nowotworowych i okresie chemioterapii?

Choroby nowotworowe stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów, zaraz obok chorób układu sercowo-naczyniowego. Okazuje się, że prawidłowa dieta, oparta na zasadach zdrowego odżywiania skutecznie chroni przed rozwojem choroby nowotworowej. Po rozpoznaniu, dieta stanowi czynnik wspomagający proces leczenia. Istnieje wiele teorii i praktyk stosowanych wśród pacjentów, które nie znajdują potwierdzenia w badaniach. Jak powinna wyglądać dieta nowotworowa, aby najskuteczniej wspierać proces leczenia?

Dieta w chorobie nowotworowej

Prawidłowo zbilansowana dieta stanowi nieodłączny element terapii osób chorych. Właściwy dobór produktów wspomaga proces leczenia i pozwala na szybszy powrót chorego do zdrowia.

Pod pojęciem dieta nowotworowa znajdziemy różne modele żywienia. W zależności od rodzaju nowotworu, jadłospis chorego wygląda inaczej. Sposób przyjmowania pożywienia uzależniony jest od lokalizacji nowotworu. U chorych z dysfagią (zaburzonym połykaniem) konsystencja pokarmu wymaga modyfikacji, aby ułatwić pacjentowi jego przyjmowanie.

Aspekt diety powinien być poruszony już w momencie rozpoznania choroby. Wczesna interwencja zapobiega wyniszczeniu. Pamiętajmy jednak, że sama dieta nie leczy! Odpowiednio zbilansowany jadłospis wspiera leczenie konwencjonalne. Popularne w ostatnim czasie metody leczenia niekonwencjonalnego nie posiadają poparcia w badaniach naukowych i stanowczo odradza się stosowania ich jako jedynej formy leczenia.

Najczęściej żywienie pacjenta opiera się na żywieniu doustnym z możliwością wprowadzenia specjalnych preparatów umożliwiających pokrycie zapotrzebowania białkowo-kalorycznego. Preparaty te charakteryzują się wysoką kalorycznością w bardzo małej objętości produktu, co stanowi znaczące ułatwienie dla pacjentów z jadłowstrętem, dla których spożycie wymaganej ilości energii w tradycyjnej formie staje się niemożliwe. W momencie, gdy żywienie doustne nie jest wystarczające, wprowadza się żywienie dojelitowe lub pozajelitowe.

Dieta przy chemioterapii

Chemioterapia stanowi jeden z dodatkowych sposobów leczenia nowotworu. Powikłaniem leczenia cytostatykami, stosowanymi w czasie chemioterapii są bardzo często biegunki, wymioty czy też krwawienia prowadzące do osłabienia organizmu. Dodatkowo leczenie znacząco osłabia układ odpornościowy. Prawidłowo zbilansowana dieta, wykorzystująca produkty najlepszej jakości pomaga w regeneracji wyniszczonego leczeniem organizmu oraz wzmacnia układ odpornościowy, chroniąc przed niepożądanymi infekcjami.

Chemioterapia, mająca na celu zabicie komórek nowotworowych, wpływa negatywnie na komórki zdrowe. Prawidłowo zbilansowana dieta ma na celu wzmocnienie organizmu, zwiększenia apetytu oraz zmniejszenie mdłości często wynikających ze stosowanej terapii.

Problem braku apetytu i mdłości może znacząco pogorszyć stan pacjenta i pogłębiać stan niedożywienia. W celu zwiększania apetytu możemy zaproponować choremu nowe potrawy. Pamiętajmy także o sposobie podania i przyprawach! U chorych dozwolone jest stosowanie delikatnych przypraw, takich jak natka pietruszki, koperek, majeranek, kminek, sok z cytryny, bazylia.

U chorych z nawracającymi mdłościami, zwróćmy uwagę na temperaturę podawanych potraw, które powinny być ciepłe, jednak unikajmy dań zimnych i gorących. Potrawy powinny być smaczne, jednak niezbyt intensywne w smaku. Mocno słodkie, słone czy ostre mogą przyczyniać się do pogorszenia stanu pacjenta. Warto podawać chorym wodę z dodatkiem cytryny i imbiru w celu załagodzenia mdłości.

Biegunka może skutkować odwodnieniem, dlatego chorzy powinni przyjmować regularnie odpowiednią ilość płynów i nie doprowadzać do pojawienia się objawów odwodnienia. Odradza się też spożywanie dużej ilości produktów z grupy przetworów mlecznych, mogących nasilać biegunki.

Dieta nowotworowa – przepisy

Często słyszy się o praktyce głodzenia raka. Niestety stanowi to bardzo duży błąd. Wyniszczony chorobą organizm wymaga odpowiedniego odżywienia. Dbajmy o to, aby dieta chorego była różnorodna, smaczna i kolorowa.

Przepis na grzanki z awokado

Składniki:

  • Sałata masłowa 20 g
  • Szczypiorek 10 g
  • Awokado 70 g
  • Chleb żytni razowy 120 g (4 x Kromka)
  • Twaróg chudy 50 g

Przygotowanie: posiekaj szczypiorek i wymieszaj z twarogiem oraz ulubionymi przyprawami. Posmaruj chleb awokado, nałóż twarożek, sałatę. Złóż kromki i przekrój na trójkąty. Zapiecz w opiekaczu/na patelni (mogą być zwykłe kanapki bez opiekania, ta forma jest opcjonalna).

rozwiń
Przepis na tuńczyka z makaronem

Składniki:

  • Oliwa z oliwek 5 g
  • Tuńczyk w wodzie 85 g
  • Cebula 50 g
  • Ogórek gruntowy 50 g
  • Makaron pełnoziarnisty 80 g
  • Brokuł 50 g

Przygotowanie: ugotuj makaron i brokuł na parze. Pokrój ogórka, cebulę. Wymieszaj składniki z oliwą i dopraw do smaku.

rozwiń
Przepis na sałatkę makaronową z brokułem i jajkiem

Składniki:

  • Makaron penne (pełnoziarnisty) 80 g Jaja kurze (całe) 56 g (1 x Sztuka)
  • Jogurt naturalny (2% tł.) 40 g
  • Papryka czerwona (świeża) 40 g
  • Szczypiorek 5 g
  • Oliwa z oliwek 10 g
  • Brokuł 250 g

Przygotowanie: ugotuj jajko na twardo i obierz ze skorupki. W jednym garnku ugotuj makaron i brokuł al dente. Odcedź wodę. Paprykę pokrój w kostkę. Wymieszaj makaron, brokuł, paprykę i posiekane jajko. Na koniec dodaj jogurt, oliwę i szczypiorek.

rozwiń
Przepis na jaglankę z jagodami

Składniki:

  • Jogurt naturalny 150 g
  • Jagody czarne (mrożone) 50 g
  • Kasza jaglana 50 g
  • Migdały 15 g

Przygotowanie: kaszę ugotuj do miękkości na wodzie. Wyłóż do miseczki, dodaj jogurt, jagody i migdały.

rozwiń

Zapamiętajmy, że dieta w chorobie nowotworowej ma stanowić wsparcie terapii i pomóc choremu w regeneracji. Niektóre elementy diety mogą okazać się pomocne w walce z mdłościami czy biegunką. Unikajmy stosowania metod żywieniowych, nie mających potwierdzenia w badaniach, ponieważ niektóre zabiegi mogą przyczynić się do pogorszenia stanu chorego i utrudnienia właściwej terapii.

Literatura:

  1. Ciborowska H. Rudnicka A. Dietetyka –żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wyd. PZWL, 2014
  2. Peckenpaugh N, Podstawy żywienia i dietoterapia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011
  3. Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne. T. I. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2015.
  4. Thor P. Podstawy patofizjologii człowieka, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne VESALIUS, Kraków 2009.
  5. Gawęcki J (red). Żywienie człowieka Podstawy nauki o żywieniu. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Dieta nowotworowa. Dieta przy chemioterapii - 5.0/5. Oddano 3 głosy.
Autor artykułu:
Ewa Świndryk
, Dyplomowany dietetyk. Głównym obszarem jej zainteresowań jest dietoterapia w chorobach autoimmunologicznych i nutrigenomika.