Jesteś na:

Choroby cywilizacyjne - czynniki ryzyka, profilaktyka oraz rodzaje i charakterystyka chorób

16 18 20

Choroby cywilizacyjne, nazywane również chorobami XXI wieku, to globalnie i powszechnie występujące schorzenia. Obecnie problem ten dotyka głównie państw szybko rozwijających się i wysoko rozwiniętych.  Jest to związane z postępem cywilizacyjnym przede wszystkim rozwojem technologicznym, zmianami ekonomicznymi, zmianami demograficznymi – zwiększająca się długość życia oraz zmianami w stylu życia i sposobie odżywiania.

Do niedawna uważano, że „choroby XXI wieku”  dotyczą głównie osób starszych i dorosłych. Niestety coraz częściej pojawiają się również u dzieci i młodzieży. Choroby te są przewlekłe, wymagają specjalistycznej i regularnej opieki medycznej, wpływają na jakość życia człowieka, generują większość kosztów społecznych, co stanowi problem dla całego społeczeństwa.   



Czynniki ryzyka chorób cywilizacyjnych

Przyczyn wystąpienia chorób cywilizacyjnych jest mnóstwo. Można zaklasyfikować je do dwóch grup, które ściśle są ze sobą powiązane.

Pośrednio wpływające na człowieka tworząc zagrożenia dla zdrowia to:

  • uprzemysłowienie,
  • ciągła rozbudowa miast,
  • nowe technologie o nieznanych skutkach,
  • skażenie środowiska naturalnego,
  • wyczerpywanie się zasobów naturalnych,
  • hałas,
  • promieniowanie jonizujące,
  • zmiany ekologiczne na poziomach lokalnych i regionalnych,
  • zmiany klimatyczne,
  • intensyfikacja gospodarki rolnej,
  • duże miasta stanowiące nierzadko miejsca zagrożeń społecznych.

Bezpośrednio wpływające na zdrowie człowieka, czyli warunki życia i styl życia jaki narzucają cywilizacje rozwinięte to:

  • niewłaściwe odżywianie się – nadmierne spożywanie produktów przetworzonych, tłustych i zawierających dużo cukru, jedzenie nieregularne, w pośpiechu,
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • brak lub mała aktywność fizyczna,
  • siedzący tryb życia,
  • rosnące tempo życia, ciągłe napięcie nerwowe, stres.

Choroby cywilizacyjne – profilaktyka

W zapobieganiu chorób cywilizacyjnych kluczem do sukcesu jest odpowiedni styl życia. Jeżeli choroba już wystąpi i konieczne jest stosowanie leków należy pamiętać, że nie pomogą bez zmiany dotychczasowego sposobu życia czy diety.

Oto kilka rad, jak zmienić swoje życie, aby uchronić się przed chorobami cywilizacyjnymi:

  • Rzuć palenie! Jeżeli nie palisz nie przebywaj w towarzystwie osób palących – bierne palenie też szkodzi. W dymie papierosowym znajduje się wiele toksycznych substancji. Wśród nich można wymienić m.in. tlenek węgla, który zwiększa przepuszczalność komórek, uszkadza śródbłonek wyściełający naczynia krwionośne, co umożliwia przenikanie lipidów i rozwój płytki miażdżycowej w ścianach naczyń.
  • Pozbądź się nadwagi. Dodatkowa tkanka tłuszczowa w szczególności zgromadzona na brzuchu może być przyczyną chorób metabolicznych.
  • Zwiększ aktywność fizyczną. Ruszaj się minimum trzy razy w tygodniu przez pół godziny. Regularne ćwiczenia i utrzymanie odpowiedniej aktywności fizycznej poprawia funkcjonowanie organizmu i ma pozytywny wpływ na zdrowie. Pomaga utrzymać kondycję, zwiększa się sprawność kości i stawów, pojemność płuc, odporność organizmu oraz obniża się ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia.
  • Zmień dietę. Unikaj wysoko przetworzonych produktów, jedzenia typu fast-food, słodyczy, chipsów, ogranicz spożycie soli. Ważne jest, aby dieta była urozmaicona i dostarczała wszystkich składników zapewniających prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Jedz regularnie – często a mniejsze porcje. Pamiętaj o 4–5 posiłkach w ciągu dnia.
  • Zadbaj o swoje nawodnienie. Zamień kolorowe napoje z wysoką zawartością cukru na wodę mineralną oraz soki – najlepiej przygotowywane samodzielnie w domu. Ogranicz picie mocnej kawy i herbaty.
  • Unikaj stresu. Długotrwały i intensywny stres destrukcyjnie oddziałuje na organizm i psychikę.
  • Lecz infekcje. Nawracające lub niedoleczone infekcje osłabiają organizm i źle wpływają na pracę np. układu krążenia, układu oddechowego.
  • Poddawaj się badaniom profilaktycznym. Każdy powinien pamiętać o tym, aby poddawać się badaniom profilaktycznym skierowanym dla swojej grupy wiekowej. Dzięki temu można szybko wykryć ewentualną chorobę i podjąć leczenie.

Rodzaje i charakterystyka chorób

Nadwaga i otyłość

To nie tylko problem kosmetyczny lecz poważna choroba. Przyczyną otyłości mogą być geny, zaburzenia metaboliczne, hormonalne lub niewłaściwa dieta. Jeżeli kilogramów nagle zaczyna przybywać należy skonsultować to z lekarzem, zrobić odpowiednie badania, odnaleźć przyczynę nadwagi lub otyłości. Często niezbędna jest też porada dietetyka.  

Cukrzyca

Coraz więcej osób w Polsce i w Europie zapada na cukrzyce typu II. To podstępna choroba. Często na początku objawy nie występują w ogóle albo nie są charakterystyczne. To co powinno być niepokojące to: wzmożone pragnienie, apatia, nerwowość, senność, ogólne osłabienie organizmu, wolniejsze gojenie się ran, podatność na infekcje itd. Wahania poziomu glukozy są bardzo niebezpieczne. Nieleczona cukrzyca niesie ze sobą wiele poważnych powikłań mogących doprowadzić do uszkodzenia pracy nerek, naczyń krwionośnych, serca, oczu.

Miażdżyca

Jest jedną z najpopularniejszych chorób układu krążenia. Podobnie jak cukrzyca początkowo nie daje wyraźnych objawów. Często wykrywana jest podczas rutynowych badań. Wbrew powszechnej opinii miażdżyca może dotknąć osób w każdym wieku, w szczególności, jeżeli prowadzimy niezdrowy tryb życia.

Nadciśnienie

To choroba układu krążenia polegająca na stałym lub okresowym podwyższeniu ciśnienia tętniczego krwi powyżej wartości prawidłowych. Również początkowo objawy nie występują aczkolwiek niektórzy odczuwają bóle głowy (w szczególności w okolicy potylicy), szybsze męczenie się, potliwość, kołatanie serca. Do przyczyn nadciśnienia można zaliczyć uwarunkowanie genetyczne. Jeżeli ktoś z rodziny chorował, jest duże prawdopodobieństwo, że wystąpi też u nas. Jednakże nie jest to reguła. Na większość przypadków nadciśnienia wpływają złe nawyki żywieniowe i niewłaściwy styl życia. Nadciśnienie może być też wtórne, czyli jest spowodowane inną chorobą np. nerek.

Choroby przewodu pokarmowego

Do najczęstszych chorób układu pokarmowego, których powodem jest nieodpowiedni styl życia i sposób odżywiania się to: wrzody żołądka, dwunastnicy, choroba refluksowa, żylaki odbytu, biegunki i zaparcia.

Nowotwory

Jest wiele czynników sprzyjających rozwojowi nowotworów. Niektórych z nich nie jesteśmy w stanie wyeliminować np. czynniki genetyczne, warunki środowiskowe. Jednakże możemy wzmocnić organizm odpowiednią dietą np. bogatą w antyoksydanty chroniące przed nowotworami i spowalniające proces starzenia się organizmu. Ponadto należy bezwzględnie zaprzestać palenia papierosów. Dym tytoniowy zawiera wiele substancji o udowodnionym działaniu kancerogennym. Powoduje nie tylko raka płuc, ale także krtani, jamy ustnej, przełyku, żołądka, pęcherza moczowego, nerek. Dużo substancji rakotwórczych znajduje się również w zanieczyszczonym środowisku, w którym żyjemy.

Alergie

To kolejna z chorób cywilizacyjnych, charakteryzująca się nadmierną aktywnością układu odpornościowego. Środowisko wokół nas jest coraz bardziej zanieczyszczone, a nasze domy i mieszkania coraz bardziej sterylne. Nasz układ odpornościowy nie ma możliwości przejścia właściwego treningu, więc jest „przewrażliwiony” i niepotrzebnie reaguje na substancje, które wcale nie szkodzą, wywołując alergie. Alergie mogą przybierać różne formy. Do najczęstszych można zaliczyć: katar, kichanie, łzawienie oczu, wysypki, pokrzywki, swędzenie skóry, alergie pokarmowe.

Choroby psychiczne

Przyczyn chorób psychicznych może być wiele. Mogą to być czynniki genetyczne, biologiczne, psychologiczne i środowiskowe. Żyjemy w środowisku, w którym dominuje stres, rośnie tempo życia, ciągłe napięcie nerwowe, presja społeczna, występują zaburzenia relacji międzyludzkich. Choroby psychiczne i zaburzenia psychiczne, występują coraz częściej u młodych osób. Co roku odnotowuje się coraz więcej zachorowań na depresję, nerwicę, zaburzenia lękowe i inne.

Choroby cywilizacyjne mogą wystąpić u każdego z nas. Coraz częściej dotykają także dzieci. Powaga tych chorób tkwi w tym, że ich przyczyny tworzą wzajemnie napędzające się powikłania. Większość chorób wywołuje następną. Dlatego tak ważne jest prowadzenie zdrowego i aktywnego trybu życia oraz profilaktyka – wykonywanie badań oraz nielekceważenie pierwszych objawów. Nie dajmy się chorobom cywilizacyjnym. Podejmujmy mądre decyzje, eliminujmy złe nawyki i walczmy ze słabościami.

 

Oceń
Choroby cywilizacyjne - czynniki ryzyka, profilaktyka oraz rodzaje i charakterystyka chorób - 8.0/10. Oddano 24 głosy.
ponad miesiąc temu

Twoja opinia jest ważna. Zarówno dla nas jak i innych osób korzystających z naszego serwisu.

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.
Obowiązkowe pola są oznaczone

Chcesz być na bieżąco?