Jesteś na:

Bioflawonoidy – działanie na organizm, źródła

16 18 20

Intensywnie fioletowa jagoda, aromatyczny korzeń selera, soczyście czerwona truskawka, aromatyczna pomarańcza, winna wiśnia, soja, ciemne kakao, czerwone wino, smaczna zielona herbata. Wymienione produkty to nie tylko ciekawe elementy codziennej diety, ale i bogate źródło bioflawonoidów, których działanie w kontekście prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego oraz oczu jest niebagatelne!

Bioflawonoidy

Bioflawonoidy to grupa biologicznie aktywnych flawonoidów zaliczanych do polifenoli roślinnych, czyli substancji wykazujących, w zależności od związku, słabsze lub silniejsze działanie antyoksydacyjne. Flawonoidy zawarte są naturalnie w skórce, miąższu oraz błonach owoców i warzyw, ponieważ produkowane są przez rośliny w odpowiedzi na wysokie nasłonecznienie. Bioflawonoidy stanowią jednocześnie substancje nadające im charakterystyczną barwę oraz w pewnym stopniu smak i zapach.

Grupa biologicznie czynnych flawonoidów zawiera w sobie szereg różnych związków, które pogrupowano na podstawie ich budowy chemicznej. Sklasyfikowano je w następujące podklasy: flawonole, flawanole, flawanony, izoflawony, antocyjany i flawony. Działanie biologiczne związków polifenolowych wykazuje korzystny wpływ na organizm człowieka, co daje szeroki wachlarz możliwości wykorzystania tych substancji w charakterze naturalnych „lekarstw”.

Bioflawonoidy – działanie

Istnieje wiele doniesień naukowych dotyczących poszczególnych polifenoli w kontekście poprawy stanu zdrowia. Flawonoidy chronią siatkówkę oka przed działaniem wolnych rodników, obniżając ryzyko rozwoju chorób oczu szczególnie w grupie pacjentów w starszym wieku. Duże znaczenie ma tu zielona herbata z uwagi na zawartość katechiny. W badaniu na japońskich dzieciach z nadwagą lub otyłością, które spożywały dziennie dawkę katechin w ilości 576 mg (odpowiednik 5 filiżanek zielonej herbaty) raz dziennie przez 24 tygodnie, zaobserwowano zmniejszenie obwodu talii, obniżenie skurczowego ciśnienia krwi oraz stężenia lipoprotein o niskiej gęstości (LDL).

Katechina (w formie galusanu epigallokatechiny) ma ponadto właściwości zmniejszające zapalenie naczyń krwionośnych poprzez zwiększenie syntezy tlenku azotu, który blokuje wydzielanie przez śródbłonek wewnątrznaczyniowy związków prozapalnych, tym samym hamując początkowy etap zapalenia. Pacjentom poddawanym hemodializie przez 7 miesięcy podawano bezkofeinowy ekstrakt z zielonej herbaty w ilości 455 mg, co równa się wypiciu 4 filiżanek zielonej herbaty na dzień. Stwierdzono, że u uczestników obniżyły się markery stresu oksydacyjnego, a u osób z dużym stresem oksydacyjnym zaobserwowano niższe ryzyko rozwoju miażdżycy, którego przyczyną była hemodializa z powodu niesprawnych nerek.

Polifenole zawarte w kakao, a zatem również w ciemnej czekoladzie, wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i antymiażdżycowe, podobnie jak katechiny z zielonej herbaty. W czterotygodniowych badaniach interwencyjnych z udziałem osób zdrowych oraz z hipercholesterolemią uczestnikom zalecono spożycie kakao w proszku w ilości większej niż 13 g dzienne. Po miesiącu zbadano uczestników i stwierdzono, że dodatek kakao miał korzystny wpływ na obniżenie cholesterolu frakcji LDL i HDL oraz na ograniczenie utleniania miażdżycogennych lipoprotein LDL w osoczu, szczególnie u osób ze stężeniem cholesterolu LDL ≥3,23 mmol/l

Kolejną grupą bioflawonoidów dobrze przebadaną przez naukowców są antocyjany zdolne do działania na różne komórki zaangażowane w rozwój miażdżycy. Obecnie wiadomo, że chemokiny MCP-1 pośredniczą w rekrutacji makrofagów, czyli komórek układu immunologicznego, do miejsc zakażenia lub zapalenia. Wykazano, że antocyjaniny mają działanie ochronne przeciwko wydzielaniu MCP-1 indukowanemu przez TNF-α (czynnik martwicy nowotworu) w komórkach śródbłonka naczyniowego, tym samym obniżając ryzyko wytworzenia blaszki miażdżycowej wewnątrz naczynia, która ograniczałaby przepływ przez nie krwi.

Bioflawonoidy – źródła

Żywieniowymi źródłami związków polifenolowych są konkretne warzywa i owoce oraz nasiona roślin strączkowych, co dało podstawę do stworzenia zaleceń profilaktycznych zachęcających do zwiększenia spożycia wymienionych produktów każdego dnia bez względu na rodzaj antyutleniaczy w nich zawartych. Związku te znajdziemy także w herbacie, kawie, czerwonym winie, ziołach, przyprawach i kakao. W tabeli zamieszczonej poniżej przedstawiono grupy bioflawonoidów, główne związki wchodzące w skład podklasy i źródła roślinne, w których najobficiej wskazane substancje występują.

Podklasa polifenoli Podstawowe związki wchodzące w skład podklasy Występowanie
flawonole kwercetyna, kemferol, fisteina, mirycyna czarny bez, jabłka, ciemne winogrona, czerwona cebula, brokuły, sałata, czerwona kapusta
flawanole katechina, epikatechina, czerwone wino, czekolada, herbata, kiwi, jabłka
flawanony naryngeryna, naringeryna, hesperetyna pomarańcza, grejpfrut
izoflawony genisteina, daidzeina groch, fasola, soczewica, ciecierzyca, bób, soja, ser tofu, mleko sojowe
antocyjany cyjanidyna, malwidyna czarny bez, borówka czernica, czarna porzeczka, aronia, truskawki, wiśnie, ciemne winogrona, czerwone wino
flawony luteolina, apigenina, diosmetyna seler naciowy i korzeniowy, czerwona papryka, pietruszka, czerwony pieprz, tymianek, cytryna

Nasuwa się ogólny wniosek, że codzienne spożywanie pokarmów bogatych w polifenole, takich jak prawdziwe kakao, zielona herbata, czerwone wino oraz różnorodne owoce i warzywa, powinno – w połączeniu z racjonalną, „zdrową dietą” i aktywnością fizyczną – prowadzić do poprawy stanu zdrowia.

Literatura:

  1. Ziemlański Ś., Normy żywienia człowieka. Fizjologiczne podstawy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, s. 292–308,
  2. Wilska-Jeszka J., Podsędek A., Bioflawonoidy jako naturalne antyoksydanty, Wiad Chem 2001; 55: 988–1003,
  3. Sonia de Pascual-TeresaDiego A. MorenoCristina García-Viguera, Flavanols and Anthocyanins in Cardiovascular Health: A Review of Current Evidence, Int J Mol Sci, 2010; 11(4): 1679–1703,
  4. Yamakuchi M., Bao C., Ferlito M., Lowenstein C. J., Epigallocatechin gallate inhibits endothelial exocytosis, Biol. Chem., 2008;389:935–941,
  5. Hsu S. P., Wu M. S., Yang C. C., Huang K. C., Liou S. Y., Hsu S. M., Chien C. T., Chronic green tea extract supplementation reduces hemodialysis-enhanced production of hydrogen peroxide and hypochlorous acid, atherosclerotic factors, and proinflammatory cytokines, Am. J. Clin. Nutr., 2007;86:539–547,
  6. Matsuyama T., Tanaka Y., Kamimaki I., Nagao T., Tokimitsu I., Catechin safely improved higher levels of fatness, blood pressure, and cholesterol in children. Obesity (Silver Spring Md.) 2008;16:1338–1348,
  7. Garcia-Alonso M., Minihane A. M., Rimbach G., Rivas-Gonzalo J. C., de Pascual-Teresa S., Red wine anthocyanins are rapidly absorbed in humans and affect monocyte chemoattractant protein 1 levels and antioxidant capacity of plasma, J. Nutr. Biochem. 2009;20:521–529,
  8. Baba S., Natsume M., Yasuda A., Nakamura Y., Tamura T., Osakabe N., Kanegae M., Kondo K., Plasma LDL and HDL cholesterol and oxidized LDL concentrations are altered in normo- and hypercholesterolemic humans after intake of different levels of cocoa powder., J. Nutr. 2007;137:1436–1441.

Opublikowano ponad miesiąc temu
Oceń artykuł
Bioflawonoidy – działanie na organizm, źródła - 5.0/5. Oddano 2 głosy.
Autor artykułu:
Martyna Jaros
, Dyplomowany dietetyk. Prywatnie pasjonatka zdrowego stylu życia z zamiłowaniem do poznawania składu i sposobu produkcji żywności, a także jej wpływu na organizm człowieka.